Тумбага
Тумбага е името што го дале шпанските конквистадори за неспецифична легура од злато и бакар, како и метали составени од овие елементи. Парчиња направени од тумбага биле широко пронајдени во претколумбовскиот период во Северна и Јужна Америка.
Терминот е позајмен од тагалогскиот збор tembaga. Ова потекнува од малајскиот tembaga, што значи „бакар“ или „месинг“. [1] Во литературата се пишува и како „тумбаго“.[2]
Состав и својства
[уреди | уреди извор]Тумбага била легура составена претежно од злато и бакар. Имала значително пониска точка на топење од златото или бакарот сами по себе. Потврда била од бакарот, но ја задржувала податливоста по толчењето.
Тумбагата можело да се третира со карбоксилна киселина, како што била оксалната киселина, за да се раствори бакарот од површината. Она што останувало е сјаен слој од речиси чисто злато врз потврд, потраен лист од легура на бакар и злато.
Употреба и функција
[уреди | уреди извор]
Тумбагата била широко користена од претколумбиските култури во Централна и Јужна Америка за изработка на религиозни предмети, бидејќи тие го сметале златото за свет метал. Како и повеќето од легури на злато, тумбагата била разновидна и можела да се лее, кова, позлатува, леми, заварува, стврднува, жари, полира, гравира, и вметнува.
Пропорцијата на злато наспроти бакар во артефактите варирала значително; некои предмети биле пронајдени со дури 97% злато, додека други содржат 97% бакар. Исто така, откриено било дека некои тумбаги биле составени и од метали покрај златото и бакарот, до 18% од вкупната маса на тумбагата.
Предметите од Тумбага често биле изработувни со комбинација од техниката на изгубен восок и позлата со осиромашување. Се леела легура со различни пропорции на бакар, сребро и злато (обично во процентен сооднос од 80:15:5). Таа се горела по отстранувањето, претворајќи го површинскиот бакар во бакарен оксид, кој бил механички отстранет. Предметот бил ставен во оксидирачки раствор, веројатно составен од натриум хлорид (сол) и железо сулфат. Ова го растворало среброто од површината, оставајќи само злато. Кога се гледа низ микроскоп, се појавувале празнини таму каде што претходно биле бакарот и среброто.
Бродолом „Тумбага“
[уреди | уреди извор]Во 1992 година, приближно 200 сребрени прачки „тумбага“ биле пронајдени во остатоци од бродови во близина на островот Гранд Бахама. Тие биле ставени главно од сребро, бакар и злато ограбени од Шпанците за време на освојувањата на Кортес и брзо стопени во прачки тумбага за транспорт преку Атлантикот. Ваквите прачки обично биле топени назад во нивните составни метали во Шпанија.[3]