Тринаесетта египетска династија

Тринаесетта египетска династија
Тринаесетта египетска династија
ок. 1802 п.н.е.–ок. 1649 п.н.е.
	Портрет на кралот Аменемхат Собекотеп I
Главен град	Итџтави (околу 1802 п.н.е. – околу 1677 п.н.е.) ; Теба (околу 1677 п.н.е. – околу 1649 п.н.е.)
Говорени јазици	Египетски
Вероисповед	Древна египетска религија
Уредување	Апсолутна монархија
Фараон
• о. 1802–о. 1800 п.н.е. (првиот)	Аменехмат Собекотеп I
• о. 1649 п.н.е. (последниот)	Се[...]енре
Историски период	ториот преоден период
• Основана	ок. 1802 п.н.е.
• Престанала да постои	ок. 1649 п.н.е.
Претходници	Наследници
	Дванаесетта египетска династија
Четиринаесетта египетска династија
Петнаесетта египетска династија
Шеснаесетта египетска династија
Абидоска династија

Тринаесеттата династија на антички Египет (или Династија XIII) имала низа владетели од околу 1802 година п.н.е. до околу 1649 година п.н.е., односно во траење од околу 153 години. Често се класифицира како последна династија на Средното Кралство (кое ги вклучува династиите 11, 12 и 14), но некои историчари ја групираат во Вториот преоден период (со династиите од 14 до 17).

13-тата династија првично владеела од делтата на Нил до втората катаракта на Нил. Сепак, династијата означила период на опаѓање и нестабилност, при што Ханаанската династија 14 се издигнала истовремено, а династијата Хикси 15 ја презела контролата кратко потоа.

Аменемхат Собехотеп I обично се смета за прв крал на 13-та династија, а Мернефере Ај, иако не бил последен крал, бил последниот што го окупирал главниот град на Средното Кралство, Итџтави, и последниот од династијата со значајно запишано владеење.

**Владетели на 13-та египетска династија**
Име	Владеел	Погребан	Починал	Коментари
Аменемхат Собектеп I	о. 1802 - о. 1800 п.н.е.		Починал о. 1800 п.н.е.	Главната претпоставка смета дека Аменемхат Собектеп I бил основач на династијата^[1]
Аменемхат Сенебеф	c. 1800 - c. 1796 п.н.е.		Починал о. 1796 п.н.е.	Можеби е син на Аменемхат IV и брат на Секемре Кутави Собекотеп
Нерикаре	c. 1796 п.н.е.		Починал о. 1796 п.н.е.
Аменемхат V	c. 1796 - c. 1793 п.н.е.		Починал о. 1793 п.н.е.
Амени Кемау	c. 1793 - c. 1792 п.н.е.	Пирамида на Амени Кемау	Починал о. 1792 п.н.е.
Кемау Сихарнедџхеритеф	c. 1792 - c. 1790 п.н.е.		Починал о. 1790 п.н.е.	Можеби е истото со кралот Сехотепибреод Кралски список од Торино
Иуфни	c. 1790 - c. 1788 п.н.е.		Починал о. 1788 п.н.е.	Познат само од Кралски список од Торино
Амени Аменемхат VI	c. 1788 - c. 1785 п.н.е.		Починал о. 1785 п.н.е.
Небнуни	c. 1785 - c. 1783 п.н.е.		Починал о. 1783 п.н.е.
Сехетепибре	c. 1783 - c. 1781 п.н.е.		Починал о. 1781 п.н.е.
Севаџкаре I	c. 1781 п.н.е.		Починал о. 1781 п.н.е.	Познат само од Кралски список од Торино
Неџемибре	c. 1781 - c. 1780 п.н.е.		Починал о. 1780 п.н.е.	Познат само од Кралски список од Торино
Собекотеп II	c. 1780 - c. 1777 п.н.е.		Починал о. 1777 п.н.е.
Ренсенеб	c. 1777 п.н.е.		Починал о. 1777 п.н.е.
Хор	c. 1777 - c. 1775 п.н.е.	Дашур	Починал о. 1775 п.н.е.
Секемрекутави	c. 1775 - c. 1772 п.н.е.		Починал о. 1772 п.н.е.	Можеби син на Хор Авибре
Џедкеперев	c. 1772 - c. 1770 п.н.е.		Починал о. 1770 п.н.е.	Можеби е брат на Секемрекутави
Себкај	c. 1770 - c. 1769 п.н.е.		Починал о. 1769 п.н.е.	Можеби се двајца кралеви, Себ и неговиот син Кај
Кај Аменемхат VII	c. 1769 - c. 1767 п.н.е.		Починал о. 1767 п.н.е.
Вегаф	c. 1767 п.н.е.		Починал о. 1767 п.н.е.
Кенџер	c. 1767 - c. 1759 п.н.е.	Кенџерова пирамида^[2]	Починал о. 1759 п.н.е.	Можеби со име Нимаатре
Имиремесхав	c. 1759 - c. 1757 п.н.е.		Починал о. 1757 п.н.е.
Интеф	c. 1757 - c. 1755 п.н.е.		Починал о. 1755 п.н.е.
Сет Мерибре	c. 1755 п.н.е.		Починал о. 1755 п.н.е.
Собекотеп III	c. 1755 - c. 1751 п.н.е.		Починал о. 1751 п.н.е.
Неферхотеп I	c. 1751 - c. 1740 п.н.е.		Починал о. 1740 п.н.е.
Сихатор	c. 1740 - c. 1739 п.н.е.		Починал о. 1739 п.н.е.	Можеби владеел со братот Неферхотеп I
Собекотеп IV	c. 1739 - c. 1730 п.н.е.		Починал о. 1730 п.н.е.	Брат на Неферхотеп I и Сихатор
Собекотеп V	c. 1730 - c. 1727 п.н.е.		Починал о. 1727 п.н.е.
Собекотеп VI	c. 1720 п.н.е.		Починал о. 1720 п.н.е.
Ибиау	c. 1713 п.н.е.		Починал о. 1713 п.н.е.
Ај I	c. 1690 п.н.е.	Изградил пирамида чија локација денес е непозната, можеби во близина на Мемфис	Починал о. 1690 п.н.е.	Владеел околу 23 години

По овие кралеви, преостанатите владетели од 13-та династија се потврдени само со наоди од Горен Египет. Ова можеби укажува на напуштање на стариот главен град Итџтави во корист на Теба. Дафна Бен Тор верува дека овој настан бил предизвикан од инвазијата на источната Делта и регионот Мемфит од страна на ханаанските владетели. За некои автори, ова го означува крајот на Средното Кралство и почетокот на Вториот преоден период. Сепак, оваа анализа е отфрлена од Рихолт и Бејкер, кои забележуваат дека стелата на Сехекенре Санкптахи, кој владеел кон крајот на династијата, сугерира дека тој владеел над Мемфис. Стелата е од непознато потекло.^[1]

**Владетели на 13та династија, продолжение**
Име	Владеел	Починал	Коментар
Ини	c. 1677 - c. 1675 п.н.е.	Починал о. 1675 п.н.е.	Познат како Ини I
Севаџту	c. 1675 - c. 1672 п.н.е.	Починал о. 1672 п.н.е.
Хори	c. 1669 - c. 1664 п.н.е.	Починал о. 1664 п.н.е.	Познат како Хори II
Собекотеп VII	c. 1664 - c. 1663 п.н.е.	Починал о. 1663 п.н.е.
Непознат
Непознат
Непознат
Непознат
Непознат
Непознат
Непознат
Непознат
Меркепере	c. 1656 п.н.е.	Починал о. 1656 п.н.е.
Меркаре	c. 1656 п.н.е.	Починал о. 1656 п.н.е.	Познат само од Кралски список од Торино
Непознат
Непознат
Непознат
[...]мосре
Иби[...]маатре
Хор [...] [...]вебенре
Секемкаре II	c. 1653 п.н.е.	Починал о. 1653 п.н.е.	Името Секемкаре доаѓа од хипотезата на Дарел Бејкер
[...]ре
Се[...]енре	c. 1649 п.н.е.	Починал о. 1649 п.н.е.	Можеби името е Севахенре

Хронолошката позиција на голем број потврдени владетели не може конечно да се утврди поради недостаток на докази:

**13-та династија владетели на Египет, неодредена позиција**
Портрет	Име	Коментари
	Неферхотеп II	Можеби исто како Мерсекемре Инед
	Ини II	Според фон Бекерат, наследник на Севаџаре Ментухотеп V и претходник на Меркпере
	Сенебмиу	Според фон Бекерат, наследник на Секаре
	Ментухотеп V
	Санкптахи	Претставено на стела посветена на Птах
	Дедумоза I
	Дедумоза II	Можеби вазал на Хиксите
	Монтемсаф
	Сенусрет IV	Веројатно владеел во 17-та династија
	Небматре	Веројатно владеел во 17-та династија
	Собехотеп IX

Наводи

1 2 Darrell D. Baker: The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I - Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC, Stacey International, ISBN 978-1-905299-37-9, 2008
↑ Verner, Miroslav. The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments. Grove Press. 2001 (1997). ISBN 0-8021-3935-3

[encyclo-1] 1 2 Darrell D. Baker: The Encyclopedia of the Pharaohs: Volume I - Predynastic to the Twentieth Dynasty 3300–1069 BC, Stacey International, ISBN 978-1-905299-37-9, 2008

[MV-2] Verner, Miroslav. The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt's Great Monuments. Grove Press. 2001 (1997). ISBN 0-8021-3935-3

[1]

[2]