Триак
| Триак | |
|---|---|
Мал триак монтиран на печатена плоча | |
| Тип | активен |
| Распоред на контактите | Терминал1, гејт и терминал2 |
| Ел. симбол | |
Триак (TRIAC - triode for alternating current, триодa за наизменична струја); или двонасочен триоден тиристор [1] — триполна електронска компонента која спроведува струја во двете насоки кога е активирана. Поимот „триак“ е обопштено трговско име.
TRIAC-овите се подмножество на тиристори (аналогно на реле по тоа што мал напон и струја можат да контролираат многу поголем напон и струја) и се поврзани со силиконски контролирани исправувачи (SCR). Триаците се разликуваат од SCR-ите по тоа што дозволуваат проток на струја во двата правци, додека SCR може да спроведува струја само во еден правец. Повеќето триаци можат да се активираат со примена на позитивен или негативен напон на портата (SCR бара позитивен напон). Откако ќе се активираат, SCR-ите и триаците продолжуваат да спроведуваат, дури и ако струјата на портата престане, сè додека главната струја не падне под одредено ниво наречено струја на држење.
Тиристорите за исклучување на портата (GTO) се слични на триаците, но обезбедуваат поголема контрола со исклучување кога сигналот на портата ќе престане.
Двонасочноста на триаците ги прави практични прекинувачи за наизменична струја (AC). Покрај тоа, примената на активирач под контролиран фазен агол на наизменичната струја во главното коло овозможува контрола на просечната струја што тече во товарот (фазна контрола). Ова најчесто се користи за контрола на брзината на универзален мотор, затемнувачки ламби и контрола на електрични грејачи. Триаците се биполарни уреди.
Примена
[уреди | уреди извор]
Триаците со мала моќност имаат широка примена како на пр. затемнувачи (димери) на светлина, контроли на брзина за електрични вентилатори и други електрични мотори, како и во современите компјутеризирани контролни кола на мали кујнски апарати и бела техника.
Поврзано
[уреди | уреди извор]- Диак (диода за наизменична струја)
- Силиконски контролиран исправувач (SCR)
- Триода
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Bhimsen (2020-10-06). „Thyristor or Silicon Controlled Rectifier (SCR)“. electronics fun (англиски). Посетено на 2021-10-31.