Трета светска војна

Трета светска војна — хипотетички трет вооружен судир од планетарни размери по Првата и Втората светска војна. Изразот за првпат е спомнат во 1941 г.[1]
Поради активниот развој и борбената примена на јадреното оружје кон крајот на Втората светска војна, како и неговото последователно поседување од одредени земји, во случај на нова светска војна постои можна закана од уништување на човечката цивилизација, исчезнување на човекот како биолошки вид и целиот останат живот на Земјата. Горенаведеното е заедничка тема во различни дискусии за Третата светска војна. Друга катастрофа, предизвикана од човекот, за разлика од природните — биолошката војна — исто така може да доведе до масовни жртви. Се претпоставува дека таквото влијание може да ја направи површината на Земјата непогодна за живот.
Уште пред почетокот на Втората светска војна, се верувало дека Првата светска војна (1914 — 1918) е токму „војната што ќе стави крај на сите војни“; ако светскиот судир добил такви невидени размери и безизлезност, тогаш, најверојатно, тој повеќе нема да се случи во слични размери. Во меѓувоениот период, Првата светска војна обично се нарекувала едноставно „Големата војна“. Со почетокот на Втората светска војна во 1939 г., исчезнала надежта дека човештвото „се излечило“ од потребата да организира глобални војни.
Со почетокот на „Студената војна“ во 1946 г. и со ширењето на технологијата на јадрено оружје, можноста за трет светски судир станала поверојатна.[2] За време на „Студената војна“, воените аналитичари од многу земји ја предвидувале можноста за почеток на Третата светска војна. Сценаријата разнообразувале од традиционална војна до ограничена или целосно јадрена војна. За време на Студената војна била предложена доктрина наречена заемно гарантирано уништување (англ. Mutually Assured Destruction), која определувала дека глобално јадрено спротивставување сигурно ќе го уништи целиот човечки живот на планетата. Апсолутното уништување на човештвото, веројатно, ги стимулирало и американските и советските водачи да избегнат такво сценарио.
Први споменувања
[уреди | уреди извор]Списанието Time било, ако не и иницијатор, тогаш секако ран следбеник на концептот за „Трета светска војна“. Веројатно, првата употреба на изразот се појавува во неговото издание од 3 ноември 1941 г. (пред нападот на Јапонија врз Перл Харбор на 7 декември 1941 г.) во рубриката „Национални работи“ под наслов „Трета светска војна?“, каде што се раскажува за нацистичкиот бегалец доктор Херман Раушнинг, кој штотуку пристигнал во Соединетите Американски Држави.
Во своето наредно издание од 22 март 1943 г., во рубриката „Надворешни вести на Time“ повторно го користела истиот наслов „Трета светска војна?“ со изјави на тогашниот потпретседател на САД, Хенри Е. Волес: „Ќе донесеме одлука во 1943 или 1944 година… дали да започнеме да го сееме семето на Третата светска војна?“ Time продолжил да го споменува изразот „Трета светска војна“ во своите написи до крајот на деценијата (и подоцна): 1944, 1945, 1946 („бактериолошка војна“), 1947, 1948. Time го користи овој израз и до ден-денес.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „On wargaming : how wargames have shaped history and how they may shape the future | WorldCat.org“. search.worldcat.org (англиски). Посетено на 2025-06-19.
- ↑ Reed, Thomas C. (2004). "3. The Paparazzi Pilots". At the Abyss: An Insider's History of the Cold War. Presidio Press. стр. 41. ISBN 0-89141-837-7. LCCN 2004098248.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Доаѓа ли Третата светска војна? (англиски)