Прејди на содржината

Трат

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Fomes|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Трат
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Fomes
Вид: Трат
Научен назив
Fomes fomentarius
(L.) Fr. 1849
Синоними
Species synonymy[1][2]
  • 1753 Boletus fomentarius L.
  • 1783 Agaricus fomentarius (L.) Lam.
  • 1789 Boletus ungulatus Bull.
  • 1818 Polyporus fomentarius (L.) G. Mey.
  • 1839 Polyporus fomentarius var. excavatus Berk.
  • 1861 Polyporus inzengae Ces. & De Not.
  • 1877 Polyporus mirus Kalchbr.
  • 1882 Fomes mirus (Kalchbr.) P. Karst.
  • 1884 Polyporus introstuppeus Berk. & Cooke
  • 1885 Fomes excavatus (Berk.) Cooke
  • 1885 Fomes introstuppeus (Berk. & Cooke) Cooke
  • 1885 Fomes inzengae (Ces. & De Not.) Cooke
  • 1886 Placodes fomentarius (L.) Quél.
  • 1888 Ochroporus fomentarius (L.) J. Schröt.
  • 1898 Scindalma fomentarium (L.) Kuntze
  • 1898 Scindalma introstuppeum (Berk. & Cooke) Kuntze
  • 1898 Scindalma mirum (Kalchbr.) Kuntze
  • 1900 Ungulina fomentaria (L.) Pat.
  • 1903 Elfvingia fomentaria (L.) Murrill
  • 1914 Elfvingiella fomentaria (L.) Murrill
  • 1915 Fomes nigrescens Lloyd
  • 1916 Fomes griseus Лазаро Ибица
  • 1916 Ungularia populina Лазаро Ибица
  • 1917 Ungularia albescens Лазаро Ибица
  • 1917 Ungularia nivea Лазаро Ибица
  • 1917 Ungularia subzonata Лазаро Ибица
  • 1922 Polyporus fomentarius var. lineatus Velen.
  • 1925 Fomes albescens (Лазаро Ибица) Sacc. & Trotter
  • 1925 Fomes niveus (Лазаро Ибица) Sacc. & Trotter
  • 1925 Polyporus populinus (Лазаро Ибица) Sacc. & Trotter
  • 1925 Fomes subzonatus Лазаро Ибица) Sacc. & Trotter
  • 1963 Pyropolyporus fomentarius (L.) Teng

Трат[3] или праун[4] (латински: Fomes fomentarius) — габа од семејството на базидиомицетите.

Fomes fomentarius
Fomes fomentarius

Тратот се развива на мртви или ослабени живи стебла на листопадни дрвја, особено често се среќава на бука. Телото му е конзолно со светлосива дебела и јака кора. Многу добро се прилепува на дрвото, па не е лесно да се отстрани. Во ширина достигнува до 50 cm, а во дебелина до 25 cm. Горната површина е концентрично брановидна, покриена со тврда кора до 2 mm, со кафеава боја. Долната површина (химениум) има сивобежова боја, мека е и потемнува на допир.[5] Спорите за расејување се овални, без израстоци.[6] Под кората има мрк дел кој посебно се подготвувал и порано бил користен за потпал со помош на искра настаната со удар на огнило во кремен.

Живеалиште

[уреди | уреди извор]

Паразитира на трули дрвја од бука, габер и топола, каде што може да има улога на разградувач.[6]

Потекло на името

[уреди | уреди извор]

Карл Лине прв ја проучувал.[6]

Зборот fomentarius доаѓа од зборот fomentum, што значи палење оган.[6]

Галерија

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ „Fomes fomentarius (L.) J. Kickx f.“. Species Fungorum. Посетено на 2010-09-16.
  2. ↑ „Fomes fomentarius (L.) Fr. 1849“. MycoBank. Посетено на 2 January 2010.
  3. ↑ „трат“ — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
  4. ↑ „праун“ — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
  5. ↑ Gljive Srbije i zapadnog Balkana. Uzelac B. BGV Logic Beogad, 2009
  6. 1 2 3 4 „Bukova guba (Fomes fomentarius)“. Plantea (хрватски). 2015-01-13. Архивирано од изворникот на 17 август 2019. Посетено на 2019-08-18.

Литература

[уреди | уреди извор]
  • Мариновић, Р: Основи микологије и лихенологије, БИГЗ, Београд, 1973.
  • Полер, А: Сакупљајмо јестиве гљиве, Свијетлост ЗУНС, Сарајево, 1991.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Трат&oldid=5427486“