Прејди на содржината

Теодор Херцл

Од Википедија — слободната енциклопедија
Теодор Херцл
תֵּאוֹדוֹר הֶרְצְל
Херцл, ок.1897
Роден(а)2 мај 1860(1860-05-02)
Пешта, Унгарија, Австриска Империја
Починал(а)3 јули 1904(1904-07-03) (возр. 44)
Рајхенау ан дер Ракс, Австроунгарија
Почивалиште1904–1949: Виена
1949–денес: Херцелска Гора, Ерусалим
31°46′26″N 35°10′50″E / 31.77389°N 35.18056°E / 31.77389; 35.18056
Други имињаБенјамин Зеев
Алма матерУниверзитет во Виена
Занимање
  • Новинар
  • драматург
  • писател
  • политички активист
Познат(а) поТатко на современиот политички ционизам
Сопружник
Џули Нашауер
(в. 1889)
Деца3
Потпис

Теодор Херцл (герм. Theodor Herzl, хебр. בנימין זאב הרצל – Бенјамин Зеев Херцл) бил австроунгарски новинар, писател и политички дејствител, познат како основач на современиот политички ционизам.

Ран живот и образование

[уреди | уреди извор]
Херцл на петгодишна возраст

Роден е на 2 мај 1860 година во Пешта (денес дел од Будимпешта, Унгарија), во еврејско семејство од средната класа.

По завршувањето на средното образование студирал право на Универзитетот во Виена, каде што во 1884 година докторирал по право. Иако кратко време работел како правник, подоцна целосно се посветил на пишувањето и новинарството.

Новинарска кариера

[уреди | уреди извор]

Од 1891 до 1895 година Херцл бил париски дописник на виенскиот весник Neue Freie Presse, еден од највлијателните весници во Австро-Унгарија. Во своите извештаи и анализи се занимавал со политичките и општествените случувања во Европа.

Неговиот престој во Франција имал големо влијание врз неговите политички ставови, особено поради аферата Драјфус од 1894 година, кога францускиот еврејски офицер Алфред Драјфус бил неправедно обвинет за предавство. Случајот го уверил Херцл дека антисемитизмот е длабоко вкоренет во европските општества и дека на Евреите им е потребно политичко решение.

Развој на ционистичките идеи

[уреди | уреди извор]

Во 1896 година Херцл го објавил делото „Еврејската држава“ (Der Judenstaat), во кое ја изложил идејата за создавање независна еврејска држава како национално засолниште за Евреите. Книгата станала основно дело на современиот политички ционизам.

Херцл сметал дека еврејското прашање не може да се реши само преку асимилација и дека е потребна меѓународно призната еврејска политичка заедница. Во своите напори се обидувал да добие поддршка од европските владетели и политички кругови.

Прв ционистички конгрес

[уреди | уреди извор]

Во 1897 година Херцл го организирал Првиот ционистички конгрес во Базел, Швајцарија. На конгресот била основана Светската ционистичка организација, а Херцл бил избран за нејзин прв претседател.

Конгресот усвоил програма со цел создавање „дом за еврејскиот народ во Палестина обезбеден со јавно право“. Овој настан се смета за почеток на организираното политичко ционистичко движење.

Политички активности

[уреди | уреди извор]

Во следните години Херцл водел дипломатски активности за добивање меѓународна поддршка за еврејска држава. Тој разговарал со османлискиот султан Абдул Хамид II, германскиот цар Вилхелм II и британски политичари.

Иако не успеал да обезбеди формално одобрение за создавање еврејска држава во Палестина, неговата дипломатска работа помогнала ционизмот да стане меѓународно политичко движење.

Последни години и смрт

[уреди | уреди извор]

Поради напорниот политички ангажман и нарушеното здравје, Херцл починал на 3 јули 1904 година во Едлах, близу Виена, на 44-годишна возраст.

Во 1949 година, по создавањето на Државата Израел, неговите посмртни останки биле пренесени во Ерусалим и погребани на планината Херцл, која денес го носи неговото име.