Тарас Кермаунер

Тарас Кермаунер (13 април 1930 – 11 јуни 2008) бил словенечки книжевен историчар, критичар, филозоф, есеист, драматург и преведувач..^[1]

Животопис

Тарас Кермаунер е роден во Љубљана како син на словенечкиот комунист политичар и интелектуалец Душан Кермаунер. Неговиот помлад брат, Алеш, бил поет и уметник. Тарас Кермаунер посетувал Љубљански класичен лицеј, а подоцна студирал филозофија на Универзитетот во Љубљана, каде што дипломирал во 1954 година. Од 1957 до 1958 година студирал во Париз под менторство на Анри Лефевр.

За време на неговите студентски години, Кермаунер започнал да соработува со група словенечки интелектуалци и уметници кои станале познати како Критичка генерација. Тие публикувале неколку списанија, како што се Ревија 57 и Перспектива, кои ги оспорувале културните политики на Титовскиот систем во Социјалистичка Република Словенија. Меѓу најблиските соработници на Кермаунер во овој период биле писателот и драматург Доминик Смоле, поетот Дане Зајц, есеистот и драматург Примож Козак, литературниот историчар Јанко Кос и социологот и дисидент Јоже Пучник.

На почетокот на 1960-тите, Кермаунер започнал долго лично пријателство со филозофот и литературниот теоретичар Душан Пирјевец, кој силно влијаел врз интелектуалниот развој на Кермаунер. По средината на 1970-тите, Кермаунер се приближил до христијанството, а во средината на 1980-тите се преобратил во римокатолицизам и го напуштил јавниот живот.

Последните дваесет години ги поминал во мало село во регионот Карст на Словенечкото Примоје, посветувајќи го своето време на пишување и учење. Докторирал на Универзитетот во Сараево во 1981 година со теза за драмите на Иван Цанкар. Поголемиот дел од подоцнежните студии ги посветил на развојот на словенечкиот театар и драмските дела, во кои барал подлабоки идеолошки и егзистенцијални елементи. Во истиот период, ги проширил своите интелектуални интереси кон социолошките дела на Рејмон Арон, Жил Делез и Жан Бодријар.

Се вратил во јавниот живот кратко пред неговата смрт на почетокот на 2008 година. Меѓу другото, јавно ја поддржал новоформираната социјално-либерална партија Зарес. Починал во Љубљана во пролетта истата година.

Бел во брак со писателката Аленка Гољевшчек. Нивната ќерка е поетесата Аксиња Кермаунер. Тарас Кермаунер бил и татко на Матјаж Ханжек, политички активист, поет и словенечки омбудсман (2001–07).^[2]

Творештво

Кермаунер се сметал за најголем истражувач и експерт за словенечката драмата. Неговото животно дело била серија монографии, објавени под заедничкиот наслов „Реконструкција и/или реинтерпретација на словенечката драма“, во кои ги анализирал сите словенечки драми.^[3]

Тој, исто така, превел неколку дела од Ѓерѓ Лукач и книгата на Цветан Тодоров „Духот на просветителството“.

Дела зза драмското творештво

Тројниот танц на смртта или самоуништувањето на хуманизмот во повоената словенечка драма (1968)
Од постоење до улога (1971) COBISS 2253057
Радикалност и развратност – словенечки културен архетип (1975) COBISS 8812289
Денствениот демон: Студии за европската драма, на српскохрватски јазик (1975) COBISS 9827329
Семантички промени во современата словенечка драма (1975) COBISS 8630017
Од игра до тело (1976) COBISS 2256897
Еден месец со Иван Цанкар, Мартин Качур и Тарас Кермаунер (1976)
Зборови и настан (1978) COBISS 2635265
Дијалектика на идеја – од тајни до јазик (1978) COBISS 11053313
Цанкаровата драма (1981)
Драма, театар и општество: социолошка анализа на литературните идеологии во словенечката драма (1983)COBISS 2636289
Помеѓу ропството и идентитетот: Социолошка и политичка анализа на словенештвото во словенечката драма (1986) COBISS 17006081
Словенечка драма од 20-тите години на 20 век (1988)
Враќањето на митот во современата словенечка драма (1988) COBISS 4021760
Христос и Дионис: Дискусија за словенечката драма од последниот половина век (1990) COBISS 21046784
Мајценовата драма I, II (1992) COBISS 27979008
Од братство до братоубиство I, II (1993, 1995) COBISS 37206528
Словенечки племенски херои – Тугомер I, II, III (1994, 1996, 1997)COBISS 46909952
Право на моќ (1995)
Збогум на ѕвездата (1996) COBISS 56489472
Благородникот од кал (1996) COBISS 60867840
Благородникот од кал II: Црвено-златна историја (1996) COBISS 62332672
Благородникот од калта III: Братска прегратка на калта (1997) COBISS 65146624
Трите деспоти I: Диктаторот Александар Велики (1997) COBISS 66718208
Трите деспоти II: Грофот Тахи и епископот Хрен (1997) COBISS 67181312
Драма на словенечката политичка емиграција 1-7 (1997-2002)
Словенечки племенски херои - Чртомир I, II (1997, 1999)
Клерикализам и либерализам (1998) COBISS 74552576
Свештенство, граѓани, работници 1-4 (1998)
Светост, чудо, жртва I (1998) COBISS 76486656
Подемот на левицата и десницата 1-3 (1999, 2001)
Денешна словенечка драма I: Пресметка пред вратите (2000) COBISS 107669248
Денешна словенечка драма II: Коментари (2000) COBISS 108123392
Парадоксот на спасението - трет во подсеријата Драмата на словенечката политичка емиграција (2001)
Денешна словенечка драма 4, Историја на Липицан I, II (2001) Правда и казна, навредениот војник
Драма во читална (2001) COBISS 114262528
Драмата на Детел (2002) COBISS 119047680
Драмата на Крефт во контекст; 1: Вовед и план; 2: Време на волк или зимзелено време? [Електронски ресурс] (2004) COBISS 217426176 COBISS 217425920
Есеи, писма, портрет, 2: Предавања [Електронски ресурс] (2004) COBISS 217426688
Денешна словенечка драма, 5: Лет кон дното Архивирано на 14 март 2016 г.
Приказната за нацијата, 1: Се раѓа словенечката нација Архивирано на 15 март 2016 г.
За еден од аспектите на мојата книжевна историја (со посебен фокус на словенечката драма) (одделно, 2006)
Драмата (масовна?) на Иван Мрак: Драмата на Мрак (2007)
За политичката словенечка драма (до неполитичари кои размислуваат за политиката, пријатели) (2007)
Демократијата како отворен проблем - во светлината на словенечката драма (2007)
Маршот и пропаста на историјата 1-2 (2007)
Помеѓу театарот и фикцијата (2007)
Помеѓу драмата и меморијата (2008)

Книги за поезијата

На патот кон ништожноста и нештата: појавата на реизмот во повоената словенечка поезија (1968) COBISS 4511488
Природа и интимност (1969) COBISS 1717256
Традиција и распаѓање или самоуништување на хуманизмот во повоената словенечка поезија (1970) COBISS 1717512
Структури во поезијата: студија за семантичката структурна мрежа (1971) COBISS 2962945
Дилеми на современата словенечка поезија (1971) COBISS 6904321
Авангарден поет пред судот (1972) COBISS 2453761
Поезија на словенечкиот Запад I, II, III (1990, 1991, 1993)
Огнот што прочистува: Дискусија за поезијата на Балантич (1991) COBISS 28164352
Анатомија на поезијата: Избрани дела на Тарас Кермаунер за повоената словенечка поезија (избор, вовед и коментари од Иво Светина, 2013)

Книги за прозата

Приказна за живата сегашност (1975)
Социјален развод: Социолошки и етички ориентирани есеи за повоената словенечка проза (1982)
Споредба помеѓу два романа: помеѓу Ана од Примож Козак и Црната орхидеја од Едвард Коцбек (одделно, 2006)

Автобиографски дела

Стои под Понка (1979)
Скршени огледала (1981)
Мала одисеја на словенечкиот интелектуалец (1983)
Среќа и гадење или како критички да се разбере формирањето на личноста (1984)
Меѓу пријатели, меѓу Непријатели: Нов дневник 1982 I (1986)
Последната средба (1990)
Групен портрет со Душан Пирјевац (2002)
Вкрстени средби (сеќавања, портрети, анализи) (2008)
Несреќни средби (2009)

Есеи и други дела

Структура и историја (1969)
Слики за себе, оптоварени со ентузијастичко самообвинување (1979)
Авангардниот свештеник и неговиот гробар (на српскохрватски) (1980)
Потрагата по Бога: Предавања за патот кон Бога (1988)
Како да се вратат Словенците во културата (есеј објавен во 1989 година како серија статии во списанието Srce in oko)
Писма до словенечки пријател (со Матјаж Кмецл) (1989)
Писма до српски пријател (1989) (со Љубомир Тадиќ)
Словенечка култура и религиозно искуство (1991) Христијански догми - Од гледна точка на христијански интелектуалец
Дванаесет предавања за жешките раскрсници на христијанството (1992)
Словенечко чудо во Аргентина I – III (1992)
Бог и словенештво: религиозно-културен есеј (1993)
Перспективи (1995)
Присуството на Бога во словенечкото сликарство (1996)
Христијанство, граѓанско општество и словенештво (1996)
Дијалози. 2, Проклетства, Разговори (со соработка на Андреј Рот) (2001)

Преводи

Ѓерѓ Лукач: Распаѓањето на умот: Патот на ирационализмот од Шелинг до Хитлер. [Уништувањето на разумот] COBISS 1106440
Ѓерѓ Лукач: За денешното значење на критичкиот реализам COBISS 570141
Д'Алембер: Вовед во енциклопедијата COBISS 849416

Книги за него

Марјан Рожанц: Траума на Тарас Кермаунер, Модерен словенечки есеј. Љубљана: Младинска књига, 1979 г
Андреј Инкрет: Нови сеќавања на читањето, Љубљана: Младинска књига, 1980 година COBISS 4851457
Франчек Боханец: „Жива реалност“, Марибор: Обзорја, 1983 година COBISS 24316679
Марјан Долган: Словенечки книжевни програми и манифести, Фанфари и шверцери. Љубљана: Младинска књига, 1990 COBISS 20253696
Лев Крефт: „Заебана од апсолутот: перспективисти и перспективисти: портрет на група“ (предговор на Тарас Кермаунер), 1998 година
„Тарас Кермаунер“: „Историја на книжевноста, Сојуз на комунисти на Словенија, Граматика во Пољане, Универзитет во Љубљана“ / Ламберт М. Сурхоне, Миријам Т. Тимплдон, Сузан Ф.
Тарас Кермаунер - симпозиум : зборници, октомври 2009 година (уред. Митја Чандер, Сања Гробовшек), 2010 г.

Наводи

Надворешни врски

[1] Taras Kermauner

[2] Taras Kermauner

[3] Taras Kermauner

[1]

[2]

[3]