Танталит
| Танталит | |
|---|---|
 танталит, округ Пилбара, Австралија | |
| Општо | |
| Категорија | Оксидни минерали |
| Формула | (Fe,Mn)Ta2O6 |
| Штрунцова класификација | 4.DB.35 |
| Просторна група | Pbcn (бр. 60) |
| Распознавање | |
| Боја | Темно црна, железо-црна до темно кафеава, црвеникаво кафеава |
| Цепливост | Добро во една насока |
| Цврстина на Мосовата скала | 6–6.5 |
| Сјај | Подметални до речиси смолести |
| Огреб | Кафеаво-црвено до црно |
| Специфична тежина | 8.0+ |
| Наводи | [1][2] |
Минералната група танталит [(Fe, Mn) Ta2O6] — примарен извор на хемискиот елемент тантал, метал отпорен на корозија (топлина и киселина). Хемиски е сличен на колумбитот, и двата често се групирани заедно како полуединствен минерал наречен колтан или „колумбит-танталит“ во многу минерални водичи. Сепак, танталитот има многу поголема релативна тежина од колумбитот (8,0+ во споредба со колумбитот 5,2). Танталитот богат со железо е минералот танталит-(Fe) или феротанталит, а богат со манган е танталит-(Mn) или манганотанталит.
Танталит е исто така многу блиску до тапиолитот. Тие минерали имаат ист хемиски состав, но различна кристална симетрија: орторомпски кристален систем за танталит и четириаголен кристален систем за тапиолит.[3]
Танталитот е црн до кафеав и во боја и во огреб. Танталитите богати со манган можат да бидат кафеави и проѕирни.
Појава
[уреди | уреди извор]
Танталитот се јавува во гранитните пегматити кои се богати со ретки елементи и во плацерните наслаги добиени од таквите карпи.[4] Пронајден е во Австралија, Бразил, Канада, Колумбија ( Гвајнија и Вичада), Египет, северна Европа, Мадагаскар, Намибија, Нигерија, Руанда, Демократска Република Конго, САД ( Калифорнија, Колорадо, Мејн и Вирџинија ) и Зимбабве. Бразил има најголема резерва на танталит во светот (52,1%).[5]
Апликации
[уреди | уреди извор]Металот тантал извлечен од танталитот се користи во легури за јачина и повисоки точки на топење, во стакло за зголемување на индексот на показателот на прекршување и во хируршки челик, бидејќи не е реактивен и не иритирачки за ткивата на телото. Слично како стаклото, не е погодно за употреба во флуороводородна киселина и апликации со силни топли алкали.
Одржливост
[уреди | уреди извор]Рударството на танталит предизвикува многу еколошки и социјални проблеми во Демократска Република Конго.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „TANTALITE (Iron Manganese Tantalum Niobium Oxide)“. Galleries.com. Посетено на 2011-10-25.
- ↑ Tantalite. Mindat.org (2011-09-07). Retrieved on 2011-10-30.
- ↑ P. Cerny; и др. (1992). „The tantalite-tapiolite gap: natural assemblages versus experimental data“ (PDF). Canadian Mineralogist. 30: 587. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-02-13. Посетено на 2025-03-09.
- ↑ Melcher, Frank; и др. (June 2008). „Fingerprinting of conflict minerals: columbite-tantalite ("coltan") ores“. SGA News (23): 1. Посетено на 10 August 2016.
- ↑ Papp, John F. (2006). „2006 Minerals Yearbook Nb & Ta“. US Geological Survey. Архивирано од изворникот на 2013-01-28. Посетено на 2008-06-03.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Webmineral Tantalite-(Fe)
- Webmineral Tantalite-(Mn)
- Прирачник за минералогија Архивирано на 24 февруари 2012 г.