Табо Мбеки

Табо Мвујелва Мбеки (Thabo Mvuyelwa Mbeki, роден на 18 јуни 1942 во Идути, Источен Кејп, Јужна Африка) е јужноафрикански политичар, кој бил претседател на Јужноафриканската Република од 14 јуни 1999 до 24 септември 2008 година.

Ран живот и образование

Табо Мбеки е син на Гаван Мбеки, истакнат борец против апартхејдот и член на Африканскиот национален конгрес (АНК) и Јужноафриканската комунистичка партија, и Епанет Мбеки, исто така активистка. Потекнува од народот Коса. На 14-годишна возраст се приклучил на Младинската лига на АНК (1956) и активно учествувал во политички активности. Поради организирање студентски штрајк во 1959 година, бил избркан од училиште во Алис. Подоцна студирал економија на Универзитетот во Лондон преку кореспонденција, а потоа стекнал магистерска диплома по економија на Универзитетот во Сасекс во Брајтон, Велика Британија.

Политичка кариера и прогонство

По апсењето на водечките членови на АНК, вклучувајќи ги Нелсон Мандела, Волтер Сисулу и неговиот татко, Мбеки ја напуштил Јужна Африка во 1962 година и поминал 28 години во прогонство. Во тој период, поминал воена обука во Советскиот Сојуз (1969) и работел за АНК во различни земји, вклучувајќи ги Замбија, Нигерија, Боцвана, Мозамбик и Свазиленд. Бил близок соработник на Оливер Тамбо, претседател на АНК во прогонство, и работел во одделот за информации и публицитет. Исто така, поминал марксистичко-ленинистичка идеолошка обука во Меѓународниот институт на Ленин.

Враќање во Јужна Африка и политички подем

По укинувањето на забраната за АНК во 1990 година, Мбеки се вратил во Јужна Африка. Во 1994 година бил избран за потпретседател на Јужноафриканската Република под претседателот Нелсон Мандела, каде презел значајни административни одговорности. Во декември 1997 година станал претседател на АНК, наследувајќи го Мандела, а на 14 јуни 1999 година ја презел функцијата претседател на Јужноафриканската Република. Повторно бил избран во 2004 година.

Претседателски мандат

За време на неговиот претседателски мандат, Мбеки промовирал економски раст, со просечен годишен раст на економијата над 3%, и работел на реформи за подобрување на животот на сиромашните Јужноафриканци. Бил водечки застапник на концептот „Африкански препород“ и одиграл клучна улога во основањето на Новото партнерство за развој на Африка (NEPAD) и Африканската унија. Сепак, неговиот мандат бил контроверзен поради неговиот став за ХИВ/СИДА, каде што ја доведувал во прашање врската меѓу вирусот и болеста, што предизвикало критики поради бавниот одговор на епидемијата.