Сторлиен

Од Википедија — слободната енциклопедија
Панорама од врвот на скијачката област

Сторлиен е село и скијачки центар кој се наоѓа во општината Ере во Јемтланд, Шведска, два километри од шведско-норвешката граница. Примарните основи на населбата се туризмот и животот на отворено - алпско скијање, возење на снег, скијање на крос-кантри, лов, риболов и пешачење. Повеќето од туристите во Сторлиен се Норвежани. Шведското кралско семејство има куќа во Сторлиен, каде што обично го слават Велигден и Новата година. Исто така, претходно имало санаториум.

Сторлиен, меѓу другите услуги, има хотел наречен „Планинска ложа Сторлиен“ и село за одмор, но Голем дел од имотот во селото е во сопственост на Ларс Нилсон, агент за недвижности. Хотелот порано бил најголемиот во земјата. Во 2011 година, Улрих Џон, инвеститор за недвижности во Стокхолм, ги купил, лифтовите и „неколку илјади хектари од планината“,[1] но тој го продал хотелот во 2013 година.[2]

Историја[уреди | уреди извор]

Централната линија во 1882 година, Сторлиен

До почетокот на 19 век, Сторлиен најчесто се користел од Норвежаните за лов, риболов и летно пасиште. Селото за првпат било населено во 1844 година, а кон крајот на 19 век започнало својот развој во туристички центар. Централната линија била отворена во 1882 година, а лекарот Ернст Вестерлунд отворил летна практика таму во истата година. Неколку години подоцна, се отвориле два хотела. Благодарение на лесно достапниот високопланински терен и железничката станица, Сторлиен наскоро станал центар за активностите на организацијата за активности на отворено. Во 1924 година, по иницијатива на женски инструктори, тие одржале четиридневен курс за „модерна техника на скијање“ во Сторлиен во соработка со шведската скијачка делегација и Шведската туристичка асоцијација.[3] Инструктор бил Гунар Дихлен, кој предавал различни начини за свртување на скиите, и затоа курсот исто така се сметал за почетна точка за организирано алпско скијање во Шведска. Во 1933 година принцот Густаф Адолф и принцезата Сибила добиле апартман за одмор како подарок за венчавката од Скидфрајмандет, кој сè уште е во сопственост на кралското семејство.[4]

Шведскиот скијачки пионер Оле Римфорс ги посетил австриските Алпи и се вратил со практични знаења за алпско скијање. Кога се вратил во 1934 година, тој ја направил првата патека за слалом во Шведска. Во 1935 година, таму се одржало првото меѓународно натпреварување во слалом во Јемтланд според правилата на Меѓународната скијачка федерација.[5] Првиот слалдомски клуб во Шведска бил организиран во Сторлиен, со целата земја како нејзин регион.[6]

За време на Втората светска војна, Сторлиен бил користен од војската и бил ограничена дестинација. Во 1940 година, тајните воени преговори меѓу Шведска и нацистичка Германија се одржале таму во железнички вагон.

Во 1942 година, првиот ски-лифт бил отворен во Сторлиен, вториот што бил изграден во Шведска. Во 1958 година хотелот бил проширен на капацитет од 550 гости; бил најголем во земјата и во средината на 1960-ти вработувал 274 луѓе.[4]

Помеѓу 1972 и 1995 година, индустријалецот Метс Карлгрен бил мнозински акционер на хотелот, кој банкротирал во 1998 година. Следната година Ларс Нилсон го купил хотелот и околината, околу 3.000 хектари земјиште, за 37милиони круни.[7] Во јули 2011 година, инвеститорот за недвижности во Стокхолм, Улрих Џон го купил хотелот и значителен дел од планината.[1] Хотелот не се отворил за сезоната 2012-2013,[4] но новиот сопственик го отворил за време на сезоната во 2013-2014.

Сторлиен е популарен меѓу посетителите од норвешката област Тренделаг, кои одат таму за пазарење на границата, планински одмор и скијање.

Скијачка област[уреди | уреди извор]

Станицата Сторлиен, во центарот на селото е највисоката станица во Шведска

Скијачката област кај Сторлиен има 9 лифтови и 23 падини. Сепак, вертикалниот пад е релативно низок 191 метар, и следствено падините се прилично кратки. Постојат 3 детски области со лифтови и лесни падини, и ноќно скијање под светла секој петок во Слаломбакен.

Клима[уреди | уреди извор]

Климата на Сторлиен е субарктичка клима под влијание на морето. Сметајќи дека е скијачки центар, Сторлиен има релативно блага зимска клима, под влијание на ОАтланскиот кеан и неговото затоплување. Ова значи дека и покрај релативно високата надморска височина, Сторлиен во просек има поблаги зими од крајбрежјето на Ботниски Залив на источниот брег. Тоа е, исто така, шведска метеоролошка станица најблиску до главниот Атлантик, доколку се исклучат временските станици сместени крај брегот на Категат и Скагерак. Летата се исто така под влијание на височината и Атланскиот Океан со студени дневни температури и многу ладни, а понекогаш и студени ноќи. Сторлиен има многу врнежи според шведските стандарди, достигнувајќи врв во јули, август и септември. Сепак, зимските врнежи сè уште се доволно значајни за речиси да ги гарантираат условите за скијање. Особено за време на поблагите зими кои доминираат во северноатлантските делови со низок притисок, акумулацијата на снег може да биде многу висока. Во мај 2020 година, 148 самнтиметри снег останувал на земјата, и покрај тоа што било доцна пролет.[8]

Транспорт[уреди | уреди извор]

Станицата Сторлиен, во центарот на селото, на речиси 600 метри надморска височина е на централната линија која се протега од Трондхејм во Норвешка до Сундсвал во Шведска. Нортег управува со возови помеѓу Сундсвал и Сторлиен. Тука веќе нема ноќни возови, тие сега завршуваат во Дувед, но порано имало ноќни возови што се движеле цела година во двата правци помеѓу Сторлиен и Гетеборг, Стокхолм и Малме.

Најблиските аеродроми се аеродромот Трондхејм, Вернес, приближно 70 километри на запад во Норвешка и аеродромот Ерестерсунд, околу 150 километри на исток. Автопатот Е14 минува низ Сторлиен.

Во популарната култура Сторлиен се споменува во Момчињата од Бразил.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Svensson, Henry (2011-07-19). „Almåsas ägare köper hotellet i Storlien“. Östersunds-Posten (шведски). Посетено на 2013-07-28.
  2. „Högfjällshotellet i Storlien säljs“. Östersunds-Posten (шведски). 2013-05-28. Посетено на 2013-07-28.
  3. Dyhlén, Gunnar (1924). På skidor 1925 (шведски). Helsingborg: Skidfrämjandet. стр. 115ff.
  4. 4,0 4,1 4,2 Hallhagen, Erika (31 March 2013). „Hälsningar från fjällen“. Svenska Dagbladet (шведски).
  5. „Internationell slalom i Storlien“ (PDF). Östersunds-Posten (шведски). 22 March 1935. стр. 7.
  6. „Slalomklubb bildad i Storlien“ (PDF). Östersunds-Posten (шведски). 9 January 1935. стр. 7.
  7. Arbman, Hans; Nilsson, Pea (21 February 2009). „Ny storhetstid i Storlien blev bara en dröm“. Dagens Nyheter (шведски).
  8. „Precipitation & Sunshine May 2020“ (PDF) (шведски). SMHI. Посетено на 25 May 2021.