Српско-албански конфликт

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Српско-албански конфликт
Kosovo map-en1.svg
Спорната територија на Косово
Датум 1595 - до сега
Место Србија, Албанија
Територијални
промени
Косово
Завојувани страни
Flag of Albania.svg
Албанци
Воена организација

Flag of Serbia.svg
Срби
Воена организација
Жртви и загуби
~120,000 албански цивили[1] (no data on Serb casualties found, most data on conflict highly prone to doctoring by revionists on both sides as this is an unresolved conflict).

Српско-албанскиот конфликт се однесува на оружената борба помеѓу Србите и Албанците која се водела повеќе пати во текот на 20. век. Овој конфликт го има својот корен во сложената историја, која се однесува главно на територијата на Косово. Конфликтот е поврзан со повеќе пати етнички протерувања на двата народи од Косово. До 1912. од територијата на Косово и Метохија протерани се околу половина милион Срби. Во текот на Првата и Втората светска војна имало повеќе злосторства меѓусебно. Од 1961. до 1980 година според некои информации биле протерани над 100.000 Срби, а после 1999. се направило пооштро етничко чистење на двата народи од Косово. Важно е да се напомене дека односите помеѓу овие две етнички заедници не биле секогаш непријателски, а во текот на историјата често бил присутно и формирање на српско-албанско пријателство.

Големите преселби на Србите[уреди | уреди извор]

После загушувањето на турската опсада на Виена и основањето на света лига Австрија, Полска и Венецијанската република во 1684. година, доаѓа до будење на отпорот на покорените народи во Турција. Во борбата против Турците стапуваат Србите и Албанците и некои се придружуваат на австриската војска.Пиколомини кој доаѓа до Скопје. Пиколомини добива пораз од Турците кај Качаник на 1. фебруари 1690. Со австриската војска се повлекуваат и Србите, заедно со помалите групи на Албанци, од Приштина, Пеќ, Митровица, Призрен и Нови Пазар, во страв од турска освета. Најногу одселувања на Србите од Косово се случило во 1690. година, а го предводел и самиот патриарх на Српската Православна Црква Арсеније III Чарнојевиќ. Се смета дека тогаш со патриархот во Војводина дошол пешки и со автомобили околу 100.000 “души”[2], коешто останало запамтено како Голема преселба на Србите.

На празните поседи Турците ги населуваат АлбанцитеШаблон:Чињеница Во следниот период Албанците ги населуваат областите на долините на реките Лаб, јужна Морава до Сурдулица и Лесковац, Скопје, Куршумлија и Ниш. Во новите краеви Турците им даваат плодна земја и сопственост на имотиШаблон:Чињеница. Сите овие преместувања, српскиот етнички центар се сели од старите подрачја на Србите, Рашке и Косово во сливот на Морава и во Војводина.[3]

Обновување на српската државност[уреди | уреди извор]

Со Српската револуција доаѓа до обнова на српската државност и создавање на Кнежевството на Србија и нејзино постепено проширување. Независноста на Кнежевството Србија е призната во 1878. година. После тоа, доаѓа до масовно иселување на Албанците од новоприпоените краеви (прво од Топличкиот округ, некогаш населен со Албанци), кадешто селата биле запалени.[4]

Околу 30.000 до 40.000 избегани и прогонети Албанци од Кнежевството Србија преоѓаат во Отоманското царство, каде се населуваат главно на подрачјето на Косовскиот вилает.[5] Албанските бегалци вршат притисок на косовските Срби, па многу од нив од 1876. до 1912. година бегаат во Србија.[5] Jован Цвииќ наведува податок дека од 1876. до ослободувањето од териториите на "Стара Србија" насилно се раселени 150.000 Срби и наместо нив биле населени албански колонисти.[6]

Шаблон:Цитат3

Српски (југословенски) период[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Косово и Метохија.

Во почетокот на 20. век, според проценките на странските новинари и патописците, албанското население сочинувало повеќе од половина, па дури и околу две третини од вкупната популација на Косово и Метохија[7][8].

Наслов[уреди | уреди извор]

  1. Kosta Novaković, Srbizacija i kolonizacija Kosova
  2. Anton Bebler, Propuštena prilika
  3. Војна енциклопедија, Београд, 1972., књига четврта, страна 655.
  4. Vaso Cubrilovic, Expulsion of the Albanians (1937) There remains one more means, which Serbia employed with great practical effect after 1878, that is, by secretly burning down Albanian villages and city quarters ... The method of the colonization of Toplica and Kosanica after 1878, when the Albanians were expelled from these regions, is full of lessons ... People came from Montenegro, Sjenica, Vranje, Kosovo, Pec, etc. and thirty years later Toplica and Kosanica, once Albanian regions of ill-repute, gave Serbia the finest regiment in the wars of 1912-18, the Iron Second Regiment. In those wars, Toplica and Kosanica paid and repaid, with the blood of their sons, those tens of millions of dinars which Serbia had spent for their resettlement.
  5. 5,0 5,1 Čedomir Popov, Velika Srbija - stvarnost i mit
  6. Dimitrije Bogdanović, Knjiga o Kosovu
  7. H. N. Brailsford, Macedonia, Its Races and Their Future, London, 1906
  8. Servia by the Servians, Compiled and Edited by Alfred Stead, With a Map, London (William Heinemann), 1909. (Etnographical Map of Servia, Scale 1:2.750.000).