Список на највисоки планини во Сончевиот систем

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Олимп на Марс — највисока планетарна планина во Сончевиот систем, дадена за споредба со Монт Еверест и Мауна Кеја на Земјата.

Ова е список на највисоки планини во Сончевиот систем. Со 21,9 км, огромниот штитест вулкан Олимп на Марс е највисоката планина на било која планета. Споредлива висина има средишниот врв на кратерот Рејасилвија на астероидот и протопланета Веста, откриен во 2011 г.

Список[уреди | уреди извор]

Дадени се висините на планините од подножјето до врвот наместо како надморска височина бидејќи не постои непроизволен истоветник кој би важел за сите светови.

Свет Највисок врв Висина
(од подножјето, во км)
% од пречникот Потекло
Меркур Топлински Планини ≤ 3[1][2] 0,12 ударно[3]
Венера Скади 6,4 (приб.)[4] 0,11 тектонско[5]
Маат 4,9 (приб.)[6] 0,081 вулканско[7]
Земја Мауна Кеја и Мауна Лоа 10,2[8] 0,16 вулканско
Халејакала 9,1[9] 0,14 вулканско
Теиде 7,5[10] 0,12 вулканско
Денали (Макинли) 5,3[11] 0,093 тектонско
Монт Еверест 3,6 - 4,6[12] 0,072 тектонско
Месечина Хајгенс 5,5[13][14] 0,32 ударно
Хедли 4,5[13][14] 0,26 ударно
Римкер 1,1[15] 0,063 вулканско
Марс Олимп 21,9[16][17] 0,65 вулканско
Аскриска Плнина 14,9[16] 0,44 вулканско
Елизиум 12,6[16] 0,37 вулканско
Арсија 11,7[16] 0,35 вулканско
Паунова Планина 8,4[16] 0,25 вулканско
Гускина Планина 6,2[18] 0,18 ударно
Еолида (Шарп) 4,5 - 5,5[19] 0,16 наслојување и ерозија[20][21]
Веста сред. врв во Рејасилвија 22[22][23] 8,4 ударно
Церера Ахуна 4[24] 0,85 криовулканско[25]
Ија Јужна Боосавла[26] 17,5 - 18,2[27] 1,0 тектонско
источен срт на Јонска Планина 12,7 (приб.)[28][29] 0,70 тектонско
Евбеја 10,3 - 13,4[30] 0,74 тектонско
безимена (245° ЗГД, 30° ЈГШ) 2,5 (приб.)[31][32] 0,14 вулканско
Мимас сред. врв во Хершел 7 (приб.)[33] 3,5 ударно
Диона срт Јаникул 1,5[34] 0,27 тектонско
Титан Митрим ≤ 3,3[35] 0,13 тектонско[35]
Дум 1,45[36] 0,056 криовулканско[36]
Јапет екваторски срт 20 (приб.)[37] 2,7 неизвесно
Оберон безимена (крак) 11 (приб.)[33] 1,4 ударно (?)
Плутон Пикар[38][39] ~5,6[40] 0,47 криовулканско (?)
Рајт[38][39] ~4,0[38] 0,34 криовулканско (?)
Тенцингови Планини[41] ≤ 3,5[42] 0,30 тектонско[42] (?)

Галерија[уреди | уреди извор]

Сликите се прикажани по висински редослед.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Surface“. MESSENGER web site. Johns Hopkins University/Applied Physics Lab. конс. 4 April 2012. 
  2. Oberst, J.; Preusker, F.; Phillips, R. J.; Watters, T. R.; Head, J. W.; Zuber, M. T.; Solomon, S. C. (2010 г). The morphology of Mercury’s Caloris basin as seen in MESSENGER stereo topographic models. „Icarus“ том  209 (1): 230–238. doi:10.1016/j.icarus.2010.03.009. ISSN 0019-1035. Bibcode2010Icar..209..230O. 
  3. Fassett, C. I.; Head, J. W.; Blewett, D. T.; Chapman, C. R.; Dickson, J. L.; Murchie, S. L.; Solomon, S. C.; Watters, T. R. (2009 г). Caloris impact basin: Exterior geomorphology, stratigraphy, morphometry, radial sculpture, and smooth plains deposits. „Earth and Planetary Science Letters“ том  285 (3-4): 297–308. doi:10.1016/j.epsl.2009.05.022. ISSN 0012-821X. Bibcode2009E&PSL.285..297F. 
  4. Jones, Tom; Stofan, Ellen (2008). Planetology : Unlocking the secrets of the solar system. Washington, D.C.: National Geographic Society. стр. 74. ISBN 978-1-4262-0121-9. https://books.google.com/books?id=SL-BszT15s0C&pg=PA74. 
  5. Keep, M.; Hansen, V. L. (1994 г). Structural history of Maxwell Montes, Venus: Implications for Venusian mountain belt formation. „Journal of Geophysical Research“ том  99 (E12): 26015. doi:10.1029/94JE02636. ISSN 0148-0227. Bibcode1994JGR....9926015K. 
  6. „PIA00106: Venus - 3D Perspective View of Maat Mons“. Planetary Photojournal. Jet Propulsion Lab. 1996-08-01. конс. 30 June 2012. 
  7. Robinson, C. A.; Thornhill, G. D.; Parfitt, E. A. (јануари 1995 г). Large-scale volcanic activity at Maat Mons: Can this explain fluctuations in atmospheric chemistry observed by Pioneer Venus?. „Journal of Geophysical Research“ том  100 (E6): 11755–11764. doi:10.1029/95JE00147. Bibcode1995JGR...10011755R. http://www.agu.org/pubs/crossref/1995/95JE00147.shtml. посет. 11 февруари 2013 г. 
  8. „Mountains: Highest Points on Earth“. National Geographic Society. конс. 19 September 2010. 
  9. „Haleakala National Park Geology Fieldnotes“. U.S. National Park Service. конс. 31 January 2017. 
  10. „Teide National Park“. UNESCO World Heritage Site list. UNESCO. конс. 2 June 2013. 
  11. „NOVA Online: Surviving Denali, The Mission“. NOVA web site. Public Broadcasting Corporation. 2000. конс. 7 June 2007. 
  12. Mount Everest (1:50,000 scale map), prepared under the direction of Bradford Washburn for the Boston Museum of Science, the Swiss Foundation for Alpine Research, and the National Geographic Society, 1991,
  13. 13,0 13,1 Fred W. Price (1988). The Moon observer's handbook. London: Cambridge University Press. ISBN 0-521-33500-0. 
  14. 14,0 14,1 Moore, Patrick (2001). On the Moon. London: Cassell & Co. 
  15. Wöhler, C.; Lena, R.; Pau, K. C. (16 March 2007), The Lunar Dome Complex Mons Rümker: Morphometry, Rheology, and Mode of Emplacement, League City, Texas: Dordrecht, D. Reidel Publishing Co, конс. 28 August 2007 
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 Plescia, J. B. (2004 г). Morphometric properties of Martian volcanoes. „Journal of Geophysical Research“ том  109 (E3). doi:10.1029/2002JE002031. ISSN 0148-0227. Bibcode2004JGRE..109.3003P. 
  17. Carr, Michael H. (11 January 2007). The Surface of Mars. Cambridge University Press. стр. 51. ISBN 978-1-139-46124-5. https://books.google.com/books?id=uLHlJ6sjohwC. 
  18. JMARS MOLA elevation dataset. Christensen, P.; Gorelick, N.; Anwar, S.; Dickenshied, S.; Edwards, C.; Engle, E. (2007) "New Insights About Mars From the Creation and Analysis of Mars Global Datasets;" American Geophysical Union, Fall Meeting, abstract #P11E-01.
  19. „Gale Crater's History Book“. Mars Odyssey THEMIS web site. Arizona State University. конс. 7 December 2012. 
  20. Wall, M. (6 May 2013). „Bizarre Mars Mountain Possibly Built by Wind, Not Water“. Space.com. конс. 13 May 2013. 
  21. Kite, E. S.; Lewis, K. W.; Lamb, M. P.; Newman, C. E.; Richardson, M. I. (2013 г). Growth and form of the mound in Gale Crater, Mars: Slope wind enhanced erosion and transport. „Geology“ том  41 (5): 543–546. doi:10.1130/G33909.1. ISSN 0091-7613. Bibcode2013Geo....41..543K. 
  22. Vega, P. (11 October 2011). „New View of Vesta Mountain From NASA's Dawn Mission“. Jet Propulsion Lab's Dawn mission web site. NASA. Архивирано од изворникот на 22 October 2011. конс. 29 March 2012. 
  23. Schenk, P.; Marchi, S.; O'Brien, D. P.; Buczkowski, D.; Jaumann, R.; Yingst, A.; McCord, T.; Gaskell, R.; Roatsch, T.; Keller, H. E.; Raymond, C.A.; Russell, C. T. (1 March 2012), Mega-Impacts into Planetary Bodies: Global Effects of the Giant Rheasilvia Impact Basin on Vesta, The Woodlands, Texas: LPI, contribution 1659, id.2757, конс. 6 September 2012 
  24. „Dawn's First Year at Ceres: A Mountain Emerges“. JPL Dawn website. Jet Propulsion Lab. 2016-03-07. конс. 2016-03-08. 
  25. Ruesch, O.; Platz, T.; Schenk, P.; McFadden, L. A.; Castillo-Rogez, J. C.; Quick, L. C.; Byrne, S.; Preusker, F.; и др. (2 септември 2016 г). Cryovolcanism on Ceres. „Science“ том  353 (6303): aaf4286–aaf4286. doi:10.1126/science.aaf4286. Bibcode2016Sci...353.4286R. 
  26. Perry, Jason (27 January 2009). „Boösaule Montes“. Gish Bar Times blog. конс. 30 June 2012. 
  27. Schenk, P.; Hargitai, H. „Boösaule Montes“. Io Mountain Database. конс. 30 June 2012. 
  28. Schenk, P.; Hargitai, H.; Wilson, R.; McEwen, A.; Thomas, P. (2001 г). The mountains of Io: Global and geological perspectives from Voyager and Galileo. „Journal of Geophysical Research“ том  106 (E12): 33201. doi:10.1029/2000JE001408. ISSN 0148-0227. Bibcode2001JGR...10633201S. 
  29. Schenk, P.; Hargitai, H. „Ionian Mons“. Io Mountain Database. конс. 30 June 2012. 
  30. Schenk, P.; Hargitai, H. „Euboea Montes“. Io Mountain Database. конс. 30 June 2012. 
  31. Moore, J. M.; McEwen, A. S.; Albin, E. F.; Greeley, R. (1986 г). Topographic evidence for shield volcanism on Io. „Icarus“ том  67 (1): 181–183. doi:10.1016/0019-1035(86)90183-1. ISSN 0019-1035. Bibcode1986Icar...67..181M. 
  32. Schenk, P.; Hargitai, H. „Unnamed volcanic mountain“. Io Mountain Database. конс. 6 December 2012. 
  33. 33,0 33,1 Moore, Jeffrey M.; Schenk, Paul M.; Bruesch, Lindsey S.; Asphaug, Erik; McKinnon, William B. (октомври 2004 г). Large impact features on middle-sized icy satellites (PDF). „Icarus“ том  171 (2): 421–443. doi:10.1016/j.icarus.2004.05.009. Bibcode2004Icar..171..421M. http://planets.oma.be/ISY/pdf/article_Icy.pdf. 
  34. Hammond, N. P.; Phillips, C. B.; Nimmo, F.; Kattenhorn, S. A. (март 2013 г). Flexure on Dione: Investigating subsurface structure and thermal history. „Icarus“ том  223 (1): 418–422. doi:10.1016/j.icarus.2012.12.021. Bibcode2013Icar..223..418H. 
  35. 35,0 35,1 „PIA20023: Radar View of Titan's Tallest Mountains“. Photojournal.jpl.nasa.gov. Jet Propulsion Laboratory. 2016-03-24. конс. 2016-03-25. 
  36. 36,0 36,1 Lopes, R. M. C.; Kirk, R. L.; Mitchell, K. L.; LeGall, A.; Barnes, J. W.; Hayes, A.; Kargel, J.; Wye, L.; и др. (19 март 2013 г). Cryovolcanism on Titan: New results from Cassini RADAR and VIMS. „Journal of Geophysical Research: Planets“ том  118: 1–20. doi:10.1002/jgre.20062. Bibcode2013JGRE..118..416L. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jgre.20062/abstract. посет. 10 април 2013 г. 
  37. Giese, B.; Denk, T.; Neukum, G.; Roatsch, T.; Helfenstein, P.; Thomas, P. C.; Turtle, E. P.; McEwen, A.; и др. (2008 г). The topography of Iapetus' leading side. „Icarus“ том  193 (2): 359–371. doi:10.1016/j.icarus.2007.06.005. ISSN 0019-1035. Bibcode2008Icar..193..359G. http://www.geoinf.fu-berlin.de/publications/denk/2008/GieseEtAl_IapetusTopography_Icarus_2008.pdf. 
  38. 38,0 38,1 38,2 „At Pluto, New Horizons Finds Geology of All Ages, Possible Ice Volcanoes, Insight into Planetary Origins“. New Horizons News Center. The Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory LLC. 2015-11-09. конс. 2015-11-09. 
  39. 39,0 39,1 Witze, A. (2015-11-09). „Icy volcanoes may dot Pluto's surface“. Nature News and Comment. Nature Publishing Group. конс. 2015-11-09. 
  40. „Ice Volcanoes and Topography“. New Horizons Multimedia. The Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory LLC. 2015-11-09. конс. 2015-11-09. 
  41. Hand, E.; Kerr, R. (17 јули 2015 г). Potential geysers spotted on Pluto. „Science“ том  349. doi:10.1126/science.aac8875. 
  42. 42,0 42,1 Hand, E.; Kerr, R. (15 јули 2015 г). Pluto is alive—but where is the heat coming from?. „Science“. doi:10.1126/science.aac8860.