Разлика помеѓу преработките на „Зеландија“

Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Додадени 54 бајти ,  пред 12 години
уредување
с (ситно)
(уредување)
[[Image:Zealandia topography.jpg|thumb|right|250px|Топографијата на ЗилендијаЗеландија.]]
[[Image:Zealandia-Continent map en.svg|thumb|250px|right|Карта на јужниот дел на ЗилендијаЗеландија]]
{{ otheruses4|the continent|the ship|Zealandia|the submarine volcano|Zealandia Bank}}
 
'''ЗилендијаЗеландија''' ({{IPAEng|ziːˈlæːndiə}})''Zealandia'', исто така позната како '''Тасмантис''' или '''Новиот континент Зиленд'''_, е потопен [[континент]] или [[микроконтинент]] кој потонал послепо одвојувањето од [[Австралија]] пред 60-85 милиони години<ref name="Te Ara">{{cite web |author=Keith Lewis |coauthors= Scott D. Nodder and Lionel Carter |url=http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/OceanStudyAndConservation/SeaFloorGeology/1/en | title=Zealandia: the New Zealand continent |work=Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand |date=[[2007-01-11]] | accessdate=2007-02-22}}</ref> и од [[Антарктик]] пред 130 и 85 милиони години.
 
Овој континент комплетно е потопен пред околу 23 милиони години<ref>{{cite news |title=Searching for the lost continent of Zealandia |url=http://www.stuff.co.nz/4219871a11.html?source=RSSnationalnews_20070929 |work= |publisher=The [[Dominion Post]] |date=29 September 2007 |accessdate=2007-10-09 |quote=We cannot categorically say that there has always been land here. The geological evidence at present is too weak, so we are logically forced to consider the possibility that the whole of Zealandia may have sunk.}}</ref> а поголемиот дел од него (93%) останал под [[Тихиот Океан]].
Зиландија има површина од 3.500.000 [[Квадратен километар|квадратни километри]], и со тоа е поголема од [[Гренланд]] или [[Индија]], а речиси е половина од површината на Австралија. Необично е долга и тесна, и се протега од [[Нова Каледонија]] на север до суб-антарктичките острови на Нов Зеланд на југ (латитуда од 19° до 56° југ).<ref name="Te Ara"/> [[Нов Зеланд]] е најголемиот дел од Зиландија кој се наоѓа над површината на морето.
 
Најголемите потпоени делови на ЗилендијаЗеландија се [[Лорд Хауов Остров|Лорд Хауовиот Остров]], [[ЧеленџерЧеленџерско Плато|Челинџерското Плато]]то, [[КампбелКемпбелово Плато|Кемпеловото Плато]]то, [[гребен Норфолк (гребен)|гребенот Норфолк]], и островот [[ЧатамЧетамски Остров|Четем]]. Помалите делови ги опфаќаат Луизијада Плато, островот Мелиш, Кен Плато, Честерфилд Плато и гребенот Дампер.<ref name="Mortimer">
{{Citation | first = Nick | last = Mortimer | contribution = Zealandia | contribution-url = http://www.earth2006.org.au/papers/extendedpdf/Mortimer.pdf | title = Australian Earth Sciences Convention | pages = 4 | year = 2006 | place = Melbourne, Australia | accessdate = 2007-03-28}}.</ref>
 
На ЗилендијаЗеландија ѝ припаѓаат големите крајбрежни рибници, како и најголемото поле на гас во [[Нов Зеланд]], блиску до [[Таранаки]]. Дозволата за искористување на нафтата во Големиот Јужен Басен е дадена во 2007 година.<ref>{{cite web |url=http://www.crownminerals.govt.nz/cms/about/media-centre/great-south-basin-media-pack-1/great-south-basin-questions-and-answers | title=Great South Basin - Questions and Answers |date=2007-07-11 |accessdate=2008-04-18}}</ref> Минералните наоѓалишта вклучувајќи ги железниот песок, вулканските сулфиди и фероманганот се настанати подоцна. <ref>{{cite web |url=http://www.crownminerals.govt.nz/cms/news/2006/new-survey-published-on-nz-mineral-deposits | title=New survey published on NZ mineral deposits |date=2006-10-17 |accessdate=2008-04-18}}</ref>
 
==Геологија==
 
ЗилендијаЗеландија не е како другите континенти, бидејќи го сочинуваат две речиси паралелни гребени, одвоени од пукнатина. Гребените се карпи од континентот, но пониски се во висина од нормалните континенти.
 
Пред околу 25 милиони години, јужниот дел од ЗилендијаЗеландија, кој се наоѓа на Пацифичкото Плато, почнал да се придвижува кон северниот дел (кон Индо-Австралиското Плато). Резултатот на ова поместување е видлив на геолошките мапикарти.<ref name="UNCLOS map">{{cite web |url=http://www.unclosnz.org.nz/acretion_map.html | title=Figure 4. Basement rocks of New Zealand |work=UNCLOS Article 76: The Land mass, continental shelf, and deep ocean floor: Accretion and suturing | accessdate=2007-04-21}}</ref> Ова придвижување исто така го изместило басенот на Нова Каледонија од неговата претходна позиција.
 
Вулканска активност на ЗилендијаЗеландија се случува пред, за време и после одвојувањето од суперконтинентот [[Гондвана]]. Иако ЗилендијаЗеландија е изместена околу 6000 километри кон северозапад, интерконтиненталната вулканска активност покажува состав на магмата сличен на составот на вулканите од соседните делови на Антарктик и Австралија.
 
==Биогеографија==
 
[[Нова Каледонија]] лежи на северниот крај од древниот континент, додека [[Нов Зеланд]] се наоѓа на плочата која го пресекува. Фосилизираните шуми кои ги има во Кјурио Беј, се налик на денешните борови од видовите Каури[[каури]] и Норфолк[[норфолшки бор]], а на ЗилендијаЗеландија можеле да се видат како растат пред околу 180 милиони години, во време на периодот [[Јура]], пред да се оддели од Гондвана. <ref>[http://www.doc.govt.nz/templates/page.aspx?id=35598 Fossil forest: Features of Curio Bay/Porpoise Bay] Retrieved on [[2007-11-06]]</ref>
ЗилендијаЗеландија нема домородна копнена [[фауна]]. <ref>Flannery, Tim (1994). ''The Future Eaters''. Grove Press, New York. Pages 42-43.</ref>
 
==Референци==

Прегледник