Сава Петровиќ Његош: Разлика помеѓу преработките

Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
с
Правописна исправка, replaced: Османлиската империја → Османлиското Царство (3) using AWB
с (Правописна исправка, replaced: Османлиската империја → Османлиското Царство (3) using AWB)
| place of burial =
|}}
'''Сава Петровиќ Његош''' ([[18 јануари (родени)|18 јануари]] [[1702]] — [[9 март (починале)|9 март]] [[1782]]) бил црногорски владика и митрополит, втор владетел од динстијата [[Династија Петровиќ-Његош|Петровиќ-Његош]]. Го наследил владиката [[Данило I Петровиќ Његош|Данило I]] кој умрел на [[11 јануари (починале)|11 јануари]] 1735 година.
 
Во 1736 година, го помагал [[Руското царство]] и [[Хабзбуршка монархија|Хабзбуршката монархија]] во нивната војна против [[Османлиска империја|ОсманлискатаОсманлиското империјаЦарство]]. Патувал во Русија. Царицата [[Елисавета (Русија)|Елисавета]] му издала грамота, во која биле пофалени Црногорците и било признато нивното јунаштво и заслуги за руската борба за ослободување на христијаните на истокот. По враќањето од Русија, во [[Пеќ]] го испратил својот внук митрополитот [[Василије Петровиќ Његош|Василије]], кој бил завладичен од патријархот Атанасиј.
 
Владиката Сава во текот на својот живот намал големо политичко значање и најчесто играл второстепена улога во историските случувања во [[Црна Гора]], секогаш бил потиснуван од влијателни лица.
По смрта на [[Данило I Петровиќ Његош|Данило I]], владичкото место било преземено од неговиот внук Сава кој бил избран за наследник од самиот Данило. Сава Ивановиќ Петровиќ Његош за владика бил хиротонисан од патријархот [[Мојсије Рајовиќ]] при неговата посета на [[Црна Гора]]. Задржувањето на владичкото достоинство во една куќа било спротивно од дотогашната пракса, а подоцна им овозможило на цетинските владици да го истакнат своето право на првенство.
[[Податотека:Vasilije petrovic.jpg|мини|лево|200п|Владиката Василије]]
Владиката Сава соработувал со Венецијанците и го подржувал нивното влијание во [[Црна Гора]]. Меѓутоа, по потпишувањето на [[Пожаревачки мир|Пожаревачкиот мир]], [[Венецијанска Република|Венецијанската Република]] започнала нова политика, таа се откажала од војните против [[Османлиска империја|ОсманлискатаОсманлиското империјаЦарство]] и се стремела да има добри односи со [[Висока Порта|Високата порта]]. Оваа политика била во спротивност со интересите на [[Црногорци]]те и нивната борба против [[Османлии|Османлиите]]те и Венецијанците честопати биле негативно настроени кон ослободителната борба на Црна Гора и нејзиниот народ. [[Руско-турска војна (1735-1739)|Руско-турската војна]] од 1736 година, Црногорците под влијание на владиката Сава и Венецијанците, за разлика од бртските племиња, не зеле активно учество.
 
Во 1742 година, владиката Сава заминал за [[Руската империја]]. Таму побарал продолжување на финансиската помош за Црна Гора која не се испалаќала навреме. Царицата [[Елисавета (Русија)|Елисавета]] го примила владиката Сава и наредила задоцнетата помош да се исплати, а доделила и нова помош. Додека владиката Сава се наоѓал во Русија, неговиот внук, архимандритот [[Василије Петровиќ Његош|Василије]] во 1744 година заминал за [[Венеција]] со фалификуван печати на црногорските старешни со цел да го заврсти својот углед . Поради овој чекор, Сава дошол во судир со Василије, меѓутоа двајцата Петровичи набргу се смириле, а Василиј станал помошник на владиката.
 
Василиј и Сава имале различни погледи за политичкиот пат на Црна Гора. Додека, Сава се залагал за соработка со [[Венецијанската република]], тогашниот архимандрит Василија сакал Црна Гора да се поврзе со некоја голема сила и со надворешна помош Црногорците да ја продолжат борбата против [[ОсманлискатаОсманлиското империјаЦарство]]. Во 1750 година, Василиј во [[Белград]] бил хиротонисан од страна на патријархот Атанасиј, а новиот владика се вратил во [[Црна Гора]]. Василиј успеал да се издигне како главна политичка личност во [[Црна Гора]] и целосно го потиснал Сава кој почнал да игра второстепена улога во општествениот и политичкиот живот на [[Црна Гора]], а оваа подредена положба Сава ја имал се до својата смрт.
[[Податотека:Шќепан Мали.jpg|мини|лево|200п|Шќепан Мали]][[Податотека:AtlBalk1750.jpg|мини|десно|250п|Балканот во 1750 година]]
Додека Василије се наоѓал во Русија, босанскиот везир [[Хаџи Мехмед Паша]] со својата војска дошол во Гацко за да ги казни непокорните Црногорци. Митрополитот Сава, гувернадурот Стано Радоњиќ и останатаите старешини, за да го избегнат османлискиот напад, се согласиле да го платат харачот. Меѓутоа, Василије по враќањето во Црна Гора ги поматил нивните сметки и ги потикнал Црногорците да го отфрлат договорот <ref>Ј. Томић, Црногорски митрополит Василеје Петровић у Црну Гору по првом повратку из Русије 1754-1756, Глас САН 88, 1911</ref>. По неплаќањето на харачот дошло до политички случувања во кој владиката Сава не учествувал се до смрта на Василиј во 1766 година.
 
По смрта на Василиј, настапил период племенска анархија, а Владиката Сава немал влијание меѓу Црногорците. Во 1767 година на историската сцена во Црна Гора се појавила една мистериозна личност т.н [[Шќепан Мали]]. Тој себеси се преставувал како рускиот цар [[Петар III (Русија)|Петар III]] <ref>Глигор Станојевић, Шћепан Мали, Пос. изд. Ист. института САН, Београд, 1957</ref>. Бидејќи [[култ]]от кон Русија веќе фатил силни корени, благодарение на дејноста на владиката [[Василије Петровиќ Његош|Василије]], самопрогласениот руски цар брзо и енергично успеал да ја наметне својата власт врз [[Црногорци]]те. Владиката Сава во почетокот не се сомневал во Шќепан, меѓутоа за да ја провери точноста на информацијата се обратил до русиот преставник во Цариград, кој од своја страна известил дека Шќепан е изманик. Владиката Сава набргу потоа дошол во судир со [[Шќепан Мали]], но владиката Сава бил затворен од страна на приврзаниците на Шќепан и бил ослободен во пролета 1768 година.
== Надворешни врски ==
* [http://www.istorijskabiblioteka.com/art2:potemkinova-sela-mitropolita-vasilija Историјска библиотека: Потемкинова села митрополита Василија]
 
{{Династија Петровиќ-Његош}}
 
[[Категорија:Црногорски монарси]]
[[Категорија:Династија Петровиќ-Његош]]
[[Категорија:Црногорски Срби]]
 
{{Династија Петровиќ-Његош}}

Прегледник