Разлика помеѓу преработките на „Зеландија“

Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Одземени 15 бајти ,  пред 8 месеци
с
clean up, replaced: |coauthors= → |author2= using AWB
с (clean up, replaced: |coauthors= → |author2= using AWB)
[[Податотека:Zealandia-Continent map mk.svg|thumb|250px|right|Карта на јужниот дел на Зеландија со означени географски поими]]
 
'''Зеландија''' (''Zealandia'', исто така позната како '''Тасмантис''' или '''Новиот континент Зиленд'''_, е потопен [[континент]] или [[микроконтинент]] кој потонал по одвојувањето од [[Австралија]] пред 60-85 милиони години<ref name="Te Ara">{{цитирана веб страница |author=Keith Lewis |coauthorsauthor2= Scott D. Nodder and Lionel Carter |url=http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/OceanStudyAndConservation/SeaFloorGeology/1/en | title=Zealandia: the New Zealand continent |work=Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand |date=[[2007-01-11]] | accessdate=2007-02-22}}</ref> и од [[Антарктик]] пред 130 и 85 милиони години.
 
Овој континент комплетно е потопен пред околу 23 милиони години<ref>{{cite news |title=Searching for the lost continent of Zealandia |url=http://www.stuff.co.nz/4219871a11.html?source=RSSnationalnews_20070929 |work= |publisher=The [[Dominion Post]] |date=29 септември 2007 |accessdate=2007-10-09 |quote=We cannot categorically say that there has always been land here. The geological evidence at present is too weak, so we are logically forced to consider the possibility that the whole of Zealandia may have sunk.}}</ref> а поголемиот дел од него (93%) останал под [[Тихиот Океан]].
 
Зиландија има површина од 3.500.000 [[Квадратен километар|квадратни километри]], и со тоа е поголема од [[Гренланд]] или [[Индија]], а речиси е половина од површината на Австралија. Необично е долга и тесна, и се протега од [[Нова Каледонија]] на север до суб-антарктичките острови на Нов Зеланд на југ (латитуда од 19° до 56° југ).<ref name="Te Ara"/> [[Нов Зеланд]] е најголемиот дел од Зиландија кој се наоѓа над површината на морето.
{{Citation | first = Nick | last = Mortimer | contribution = Zealandia | contribution-url = http://www.earth2006.org.au/papers/extendedpdf/Mortimer.pdf | title = Australian Earth Sciences Convention | pages = 4 | year = 2006 | place = Melbourne, Australia | accessdate = 2007-03-28}}.</ref>
 
На Зеландија ѝ припаѓаат големите крајбрежни рибници, како и најголемото поле на гас во [[Нов Зеланд]], блиску до [[Таранаки]]. Дозволата за искористување на нафтата во Големиот Јужен Басен е дадена во 2007 година.<ref>{{цитирана веб страница |url=http://www.crownminerals.govt.nz/cms/about/media-centre/great-south-basin-media-pack-1/great-south-basin-questions-and-answers | title=Great South Basin - Questions and Answers |date=2007-07-11 |accessdate=2008-04-18}}</ref> Минералните наоѓалишта вклучувајќи ги железниот песок, вулканските сулфиди и фероманганот се настанати подоцна. <ref>{{цитирана веб страница |url=http://www.crownminerals.govt.nz/cms/news/2006/new-survey-published-on-nz-mineral-deposits | title=New survey published on NZ mineral deposits |date=2006-10-17 |accessdate=2008-04-18}}</ref>
 
== Геологија ==
Зеландија не е како другите континенти, бидејќи го сочинуваат две речиси паралелни гребени, одвоени од пукнатина. Гребените се карпи од континентот, но пониски се во висина од нормалните континенти.
 
Пред околу 25 милиони години, јужниот дел од Зеландија, кој се наоѓа на Пацифичкото Плато, почнал да се придвижува кон северниот дел (кон Индо-Австралиското Плато). Резултатот на ова поместување е видлив на геолошките карти.<ref name="UNCLOS map">{{цитирана веб страница |url=http://www.unclosnz.org.nz/acretion_map.html | title=Figure 4. Basement rocks of New Zealand |work=UNCLOS Article 76: The Land mass, continental shelf, and deep ocean floor: Accretion and suturing | accessdate=2007-04-21}}</ref> Ова придвижување исто така го изместило басенот на Нова Каледонија од неговата претходна позиција.
 
Вулканска активност на Зеландија се случува пред, за време и после одвојувањето од суперконтинентот [[Гондвана]]. Иако Зеландија е изместена околу 6000 километри кон северозапад, интерконтиненталната вулканска активност покажува состав на магмата сличен на составот на вулканите од соседните делови на Антарктик и Австралија.
== Биогеографија ==
 
[[Нова Каледонија]] лежи на северниот крај од древниот континент, додека [[Нов Зеланд]] се наоѓа на плочата која го пресекува. Фосилизираните шуми кои ги има во Кјурио Беј, се налик на денешните борови од видовите [[каури]] и [[норфолшки бор]], а на Зеландија можеле да се видат како растат пред околу 180 милиони години, во време на периодот [[Јура]], пред да се оддели од [[Гондвана]]. <ref>[http://www.doc.govt.nz/templates/page.aspx?id=35598 Fossil forest: Features of Curio Bay/Porpoise Bay] Retrieved on [[2007-11-06]]</ref>
Зеландија нема домородна копнена [[фауна]]. <ref>Flannery, Tim (1994). ''The Future Eaters''. Grove Press, New York. Pages 42-43.</ref>
 
== Наводи ==
* [http://www.teara.govt.nz/EarthSeaAndSky/OceanStudyAndConservation/SeaFloorGeology/1/en Зеландија, новозеландскиот (потонат) континент] од ''[[Te Ara Encyclopedia of New Zealand]]'' {{en}}
* [http://www.gns.cri.nz/research/marine/eez.html Крајбрежјето и понатаму] {{en}}
<br />
 
 
{{континенти на светот}}

Прегледник