Сони Ролинс

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Сони Ролинс
Ролинс, фотографија од октомври 2011 година
Биографски податоци
Родено имеВалтер Теодор Ролинс
Роден(а)септември 7 1930 (1930-09-07) (89 г.)
Њујорк, САД
Жанровиџез, хард боп
Занимањамузичар, композитор, водач на група
Инструментитенор саксофон, сопрано саксофон
Период на активносткон крајот на 1940-ти–2012
ИздавачиPrestige, Blue Note, Contemporary, RCA Victor, Impulse!, Milestone, Doxy, Okeh
СоработнициКлифорд Браун, Мајлс Дејвис, Кени Дорхем, Арт Фармер, Дизи Гилеспи, Бабс Гонзалес, Џ.Џ. Џонсон, Џеки Меклин, Телониус Манк, Бад Пауел, Макс Роуч, Modern Jazz Quartet
Мреж. местоsonnyrollins.com

Валтер Теодор Сони Ролинс (роден на 7 септември 1930 година)[1] — американски џез музичар, кој е познат како еден од најважните и највлијателни џез музичари.[1] Во седумдецениска кариера, тој има снимено над шеесет албуми како водач на група. Голем број негови композиции, меѓу кои „Св. Томас“, „Олео“, „Докси“, „Пент-ап хаус“ и „Аирегин“, станале џез стандарди. Ролинс бил наречен „најголемиот жив импровизатор“.[2]

Биографија[уреди | уреди извор]

Ролинс е роден во Њујорк, како најмлад од тројца браќа и сестри. Израснал во централниот дел на Харлем и на Шугар Хил.[3] Својот прв алто саксофон го добил на возраст од седум или осум години.[4] Ролинс започнал како пијанист, потоа свирел алт саксофон, и конечно се префрлил на тенор саксофон во 1946 година. За време на средношколските години, свирел во група со идните легенди на џезот Џеки Меклин, Кени Дру, и Арт Тејлор.

1949–1956[уреди | уреди извор]

По завршување на средното училиште во 1947 година, Ролинс започнал професионално да свири, а првата снимка ја направил во почетокот на 1949 година со бибап пејачот Бабс Гонзалес (Џ.Џ. Џонсон бил аранжер). Во текот на следните неколку месеци, тој почнал да создава име за себе, снимајќи со Џонсон, и се појавувал под водството на пијанистот Бад Пауел, заедно со трубачот Фатс Наваро и тапанарот Рој Хејнс,

Во почетокот на 1950 година Ролинс бил уапсен за вооружен грабеж и поминал десет месеци во затвор. Во 1952 година, тој повторно бил уапсен поради кршење на условната казна, со употреба на хероин. Помеѓу 1951 и 1953 година, тој снимал со Мајлс Дејвис, Modern Jazz Quartet, Чарли Паркер и Телониус Монк.

Во 1955 година, Ролинс заминал на лечење од зависност во федералниот медицински центар во Лексингтон.[5] Се лечел со метадонска терапија, што во тоа време била експериментална, и откако ја надминал зависноста од хероинот, некое време живеел во Чикаго.[6]

Ролинс накратко се приклучил на квинтетот на Мајлс Дејвис, во летото 1955 година.[7][8] Подоцна истата година, тој се приклучил на "Клинфорд Браун-Макс Роуч" . Студиските албуми што го документираа своето време во бендот се Клифорд Браун и Макс Роуч на улицата Басин и Сони Ролинс Плус 4. По смртта на Браун и пијанистот на групата, Ричи Пауел, во несреќата во јуни 1956 година, Ролинс продолжиl да sorabotuva со Роуч и почнал да издава албуми под негово име.

1957 - 1969[уреди | уреди извор]

Во 1957, Ролинс започнал да користи бас и тапани без пијано како придружба за неговото соло на саксофон.[9] Како трио, тенор, бас и тапани, снимил два албума Излез од запад и Ноќ во Вилиџ Вангард. Излез од запад била снимена за „Контемпорари рекордс“ од Калифорнија, со тапанарот од Лос Анѓелес Шели Мен) и содржела кантри песни како „Вагонски тркала“.

Додека бил во Лос Анѓелес во 1957 година, Ролинс се сретнал со алто саксофонистот Орнет Колман и заедно вежбале.[10] Колман бил пионир на стилот фри џез, и две години подоцна престанал да користи пијано во својата група.

Сони Ролинс во Опера хаус, Сан Франциско, 22 февруари 1982 година

Во 1958 година се појавува на фотографијата на Арт Кејн Голем ден во Харлем фотографија на џез музичарите во Њујорк;[11] во 2017 година, Ролинс е еден од двајцата живи музичари од фотографијата. Истата година Ролинс снимил уште еден албум за саксофон, бас и тапани: Слободнa суита.

Во 1959 година, за првпат заминал на турнеја низ Европа. Настапувал во Шведска, Холандија, Германија, Италија и Франција.[12]

Речиси секој ден од летото 1959 година до крајот на 1961 година, Ролинс свирел на мостот, веднаш до патеките на подземната железница.[13] Во летото 1961 година, новинарот Ралф Бертон поминал покрај него и потоа објавил статија во списанието „Метроном“ за тоа што го видел.[14] Во текот на овој период, Ролинс почнал да вежба јога.[15] Во 1962 година, Ролинс изјавил: „Можев цел живот да го поминам свирејќи на мостот, но сфатив дека е подобро да се вратам во реалниот свет.“[16] Во 2016 година, започнала кампања со која се барало мостот да го именуваат по Ролинс, во негова чест.[13]

Во ноември 1961 година, Ролинс се вратил на џез сцената. Во март 1962 година, тој настапил во телевизиската серија Случаен џез.[17] Во текот на 1960-те години, живеел во Бруклин, Њујорк.

Својот албум од 1962 година до нарекол Мостот,[18] албум кој станал еден од најдобро продаваните, кој во 2015 година бил воведен во „Сала на славните“ на Греми.[19]

Во 1963 година, ја направил првата од многуте турнеи низ Јапонија.[20]

Во 1968 година, за него бил снимен документарен филм, во режија на Дик Фонтејн, со наслов Кој е Сони Ролинс?[21]

Во 1969 година, Ролинс си зел одмор од јавни настапи, цели две наредни години. За тоа време, ја посетил Јамајка, и поминал неколку месеци во изучување јога, медитација, и источна филозофија во ашрамот во Повај, Индија, област во Мумбај.[22]

1971–2012[уреди | уреди извор]

Сони Ролинс

Се вратил од вториот долг одмор со настап во Конгсберг, Норвешка, во 1971 година.[23] Во 1972 година во весникот The New Yorker се појавил текст за изведбите на Ролинс во ноќниот клуб Вилиџ Вангард во кој се велело дека „тој повторно прави измени, трча, извикува, гестикулира на својот рог, и како да ја повикува публиката во битка.“[24] Во текот на истата година, го издал албумот наречен Нареден албум.[25] Исто така во 1972 година, добил стипендија „Гугенхајм“.[26]

Во текот на 1970-те и 1980-те години, Сони Ролинс бил привлечен од стиловите R&B, поп и фанк. некои од неговите групи од овој период вклучувале електрична гитара, електричен бас, и тапанари кои свиреле поп и фанк музика.

Во 1974 година, Ролинс го вклучил во својата група Руфус Харли,[27] а групата била снимана на својот настап во живо во „Џез клубот на Рони Скот“ во Лондон.[28]

Во текот на 1980-те години, Ролинс престанал да настапува во мали ноќни клубови, и се појавувал само во концертни сали и на отворено, а кон крајот на 1990-те години повремено настапувал во големите рок клубови во Њујорк. Снимил импровизација на саксофон за албумот на Ролинг стоунс од 1981 година Tattoo You.[29] Во 1986 година, во документарниот филм насловен како Колоси на саксофон, биле прикажани две настапи на Ролинс.

Во 1993 година, во универзитетот во Питцбург биле прикажани архивите на Сони Ролинс.[30]

Собранието на градот Њујорк го прогласило денот 13 ноември 1995 година за „Ден на Сони Ролинс“.[31]

Во 1997 година, бил избран за „Џезер на годината“ во списанието Даунбит.[32]

Ролинс во 2008 година

Критичарите забележувале голема разлика меѓу изведбите на Ролинс на снимање и на концерти. Во мај 2005 година во Њујоркер се појавил текст за Ролинс:

Повторно и повторно, деценија по деценија, од доцните седумдесетти до осумдесеттите и деведесеттите години, тој е, Сони Ролинс, саксофонскиот колос, кој свири некаде низ светот, некое попладне или околу осум часот навечер, следејќи ја комбинацијата на емоции, меморија, мисла и естетски дизајн со команда која му овозможува да постигне спонтана грандиозност. Со своето тело од месинг, копчињата од бисери, и неговиот глас, рогот станува сад за епскиот талент на Ролинс и незатемнета моќност и знаење на неговите претходници во џезот.

Ролинс ја освоил наградата Греми за најдобар џез инструментален албум во 2001 година.[33] На 11 септември 2001 година,71-годишниот Ролинс кој живеел на неколку блока од нападите, морал да се евакуира, и заминал од станот само со саксофонот во рака. По пет дена, отпатувал во Бостон да настапува на концерт во музичкото училиште Беркли. Во 2004 година, на Ролинс му била доделена наградата „Греми“ за животно дело.[33]

Сони Ролинс во Стокхолм на џез фестивал, 2009 година

Во текот на овие години, Ролинс настапувал на концерти ширум светот, во Европа, Јужна Америка, Далечниот Исток и Австралија, со просечна заработка од околу 100.000 долари по настап.[34] На 18 септември 2007 година, настапил во Карнеги хол на концерт по повод 50-годишнина од првиот настап таму.[35]

Во 2010 година, Ролинс ја добил наградата „Национален медал на САД за уметност“,[36] и медал „Едвард Мекдауел“.[37] Во текот на наредната година, за него бил снимен уште еден документарен филм, насловен како Зад нотите.[38]

Ролинс не настапува во живо од 2012 година,[39] поради болест на респираторните органи.[40]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Michael G. Nastos (1930-09-07). „Sonny Rollins | Biography“. AllMusic. конс. 2015-07-28. 
  2. John Fordham. „50 great moments in jazz: The rise of saxophone colossus Sonny Rollins“.
  3. „Sonny Rollins At Sixty-Eight - 99.07“. The Atlantic. 1999-07-01. 
  4. Appelbaum, Larry. „Interview with Sonny Rollins Pt. 1 « Let's Cool One“. Larryappelbaum.wordpress.com. конс. 2015-07-28. 
  5. Choi, Charles Q. (2008-10-24). „Reaping a Sad Harvest: A "Narcotic Farm" That Tried to Grow Recovery [Slide Show]“. Scientific American. 
  6. Isaacs, Deanna. „How Sonny Defeated the Dragon | Feature“. Chicago Reader. 
  7. Richard Cook. It's About That Time: Miles Davis on and off Record. New York: Oxford University Press, 2005. , pp. 45.
  8. Lewis Porter John Coltrane: His Life and Music. Ann Arbor: The University of Michigan Press, 1999. , p. 98.
  9. Ratliff, Ben. "Sonny Rollins Strips for Action." New York Times, Late Edition (East Coast). Sep 16 2007. ProQuest. Web. 13 Aug. 2014.
  10. „Sonny Rollins: Hardy Perennial“. Allaboutjazz.com. конс. 2015-07-28. 
  11. „Musicians“. A-great-day-in-harlem.com. конс. 2015-07-28. 
  12. John Fordham. „Sonny Rollins Trio: Live in Europe 1959 – review | Music“. The Guardian. конс. 2015-11-13. 
  13. 13,0 13,1 A Quest to Rename the Williamsburg Bridge for Sonny Rollins“ (посет. 21 јули 2017 г).
  14. Eugene Chadbourne. „Ralph Berton | Biography“. AllMusic. конс. 2015-07-28. 
  15. Jones, Josh (2015-10-08). „Sonny Rollins Describes How 50 Years of Practicing Yoga Made Him a Better Musician“. Open Culture. конс. 2015-11-13. 
  16. Richards, Chris (December 2, 2011). „Sonny Rollins: A jazz mind in pursuit of improvisational heaven“. washingtonpost.com. The Washington Post. 
  17. „Jazz Casual: Sonny Rollins - Sonny Rollins | Songs, Reviews, Credits“. AllMusic. 1999-10-19. конс. 2015-11-13. 
  18. Watrous, Peter. „Pop/Jazz - Sonny Rollins and Pals In a Carnegie Reunion“, NYTimes.com, 12 април 1991.
  19. „Sonny Rollins “The Bridge” included in 2015 Grammy Hall of Fame“. OKeh Records. 2015-02-18. 
  20. „Sonny Rollins: The Cutting Edge - Richard Palmer - Google Books“. Books.google.com. 
  21. Ruggiero, Bob (2014-06-19). „Jazz on Film: Sixties Jazz Films by Dick Fontaine“. Houston Press. конс. 2015-07-28. 
  22. „Saxophone colossus Sonny Rollins in Powai“. Taj Mahal Foxtrot. 2015-06-03. конс. 2015-07-28. 
  23. „NRK TV - Sonny Rollins i Kongsberg - 05.08.1971“. Tv.nrk.no. 
  24. Whiney Balliett, Collected Works: A Journal of Jazz 1954-2001 St. Martin's Press, 2001, p. 762.
  25. „Sonny Rollins on His New Home, in the Key of E | House Call WSJ Mansion“. WSJ. 2013-04-25. 
  26. „John Simon Guggenheim Foundation | Sonny Rollins“. Gf.org. 2015-10-31. 
  27. John Fordham. „Obituary: Rufus Harley | US news“. The Guardian. конс. 2015-07-28. 
  28. „BBC Four - Arena, Sonny Rollins '74: Rescued!“. Bbc.co.uk. 2013-05-26. 
  29. Janowitz, Bill. „Waiting on a Friend“. конс. 2009-04-22. 
  30. „International jazz archives journal. (Journal, magazine, 1993)“. WorldCat.org. 2016-05-09. 
  31. Neil Strauss. „The Pop Life“, „The New York Times“, 16 ноември 1995.
  32. „DownBeat Magazine“. Downbeat.com. 1997-08-31. Архивирано од изворникот на July 9, 2015.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  33. 33,0 33,1 GRAMMY Award Winners
  34. Објава на kamamabooks
  35. „Events“. Carnegie Hall. January 20, 2012. Архивирано од изворникот на June 16, 2010.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  36. „National Medal of Arts | NEA“. Arts.gov. 2011-03-02. 
  37. „The MacDowell Colony : LEGENDARY JAZZ COMPOSER SONNY ROLLINS NAMED 2010 EDWARD MacDOWELL MEDALIST“ (PDF). Macdowellcolony.org. Архивирано од изворникот (PDF) на March 4, 2016.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  38. „Doc lion Dick Fontaine on filming jazz great Sonny Rollins | The Ask“. Musicfilmweb.com. 2013-07-11. 
  39. „Sonny Rollins Cancels June and July Shows“. Jazz.fm. конс. 2015-11-13. 
  40. Als, Hilton (April 18, 2016). „Sonny Rollins: The Saxophone Colossus | Pitchfork“. pitchfork.com. конс. 2017-01-29. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]