Сокотриски јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Сокотриски јазик
méthel d-saqátri
Застапен воЈемен
ПодрачјеСокотра
НародСокотријци
Говорници70,000  (2015)e19
Јазично семејство
Јазични кодови
ISO 639-3sqt
{{{mapalt}}}

Сокотрискиот (арапски: اللغة السقطرية) е семитски јазик, дел од групата на јужноарапски јазици. Јазикот е мајчин јазик на Сокотријците кои живеав на островот Сокотра и ближните остров Адб ал Кури и Самхах во Јемен. Јазкикот е еден од шестте јужноарапски јазици, сите се зборуваат во Јемен или Оман и скоро сите се со мал број на говорници.

Класификација[уреди | уреди извор]

Јазикот е дел од мала подгрупа на јужноарапски јазици, дел од групата на семитски јазици од афроазиското јазично семејство.[1]

Статус[уреди | уреди извор]

Како и со останатите јужноарапски јазици, така и сокотрискиот нема долга пишана историја. Јазикот најчесто се користел за секојдневна комуникација и има богата усна традиција. Според традицијата, се верува дека јазикот потекнува од Шеба и се зборувал кога постоел стариот јужноарапски јазик, иако овој јазик и останатите јужноарапски јазици не се директни потомци од древниот јужноарапски, туку од сестрински јазик на овој стар јазик.

Јазикот денес е под огромно влијание од арапскиот јазик, кој е официјален јазик во Јемен. Голем број Арапи од Јемен се преселиле на Сокотра и со тоа јазикот станал официјален и доминантен и на Сокотра. Во образованието денес се користи арапски, наместо сокотриски. Арапскиот има предност во образованието и пазарот на трудот. Арапскиот секако служи како лингва франка во регионот. Конзервативните Арапи сметаат дека сокотрискиот е само дијалект на арапскиот, а владата не се гружи за јазикот.[2]

Така, денес се смета дека јазикот е под опасност од исчезнување.

Население[уреди | уреди извор]

Вкупниот број на сокотриски говорници, според пописот од 1990 година во Јемен е 57.000, а вкупниот број во сите држави е 71,400[3]

Писмо[уреди | уреди извор]

Систем за пишување на јазикот бил развиен во 2014 година од страна на рускиот тим предводен од Виталиј Наумкин. Писмото се базира на арапското писмо.[4]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Soqotri“, „Ethnologue“.
  2. Elie, Serge D. (1 јуни 2012 г). Cultural Accommodation to State Incorporation in Yemen: Language Replacement on Soqotra Island. „Journal of Arabian Studies“ том  2 (1): 39–57. doi:10.1080/21534764.2012.686235. ISSN 2153-4764. https://dx.doi.org/10.1080/21534764.2012.686235. 
  3. Soqotri“, „Ethnologue“.
  4. Naumkin, V. V; Kogan, Leonid Efimovich (2014-01-01) (на English). Corpus of Soqotri oral literature. ISBN 9789004278400. http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&scope=site&db=nlebk&db=nlabk&AN=905997. 

Литература[уреди | уреди извор]

  • Alexander Militarev Semitic Language Tree with Soqotri modern classification (above)
  • Wolf Leslau, Lexique Soqotri (sudarabique moderne) avec comparaisons et explications étymologiques. Paris: Klincksieck 1938
  • Dr. Maximilian Bittner: Charakteristik der Sprache der Insel Soqotra Anzeiger der philosophisch-historischen Klasse der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien. Wien, Jahrgang 1918, Nr. VIII
  • Müller D.H. (1902), Die Mehri - und Soqotri - Sprache. Volume I: Texte. Südarabische Expedition, Band IV. Kaiserliche Akademie der Wissenschaften in Wien. Wien: Alfred Hölder 1902
  • Müller D.H. (1905), Die Mehri - und Soqotri - Sprache. Volume II: Soqotri Texte. Südarabische Expedition, Band VI. Kaiserliche Akademie der Wissenschaften in Wien. Wien: Alfred Hölder 1905
  • Müller D.H. (1907), Die Mehri - und Soqotri - Sprache. Volume II: Shauri Texte. Südarabische Expedition, Band VII. Kaiserliche Akademie der Wissenschaften in Wien. Wien: Alfred Hölder 1907
  • Wagner, E.(1953). Syntax der Mehri-Sprache unter Berucksichtigung auch der anderen neusudara bischen Sprachen. Akademie-Verlag(Berlin).
  • Wagner, E. (1959). Der Dialect von Abd-al-Kuri. Anthropus 54: 475-486.
  • Agafonov, Vladimir. Temethel as the Brightest Element of Soqotran Folk Poetry. Folia Orientalia, vol. 42/43, 2006/07, pp. 241–249.
  • RBGE Soqotra Bibliography: at RBGE and Friends of Soqotra Org. websites.
  • Soqotri spoken Mehazelo (Cinderella) tale fragment with Latin transcription - MP3
  • Soqotri spoken Two Brothers tale fragment with Latin transcription - MP3[мртва врска]
  • [1] and [2] Soqotri folk tale text publication in CLN.
  • Aloufi, Amani (2016). "A Grammatical Sketch of Soqotri with Special Consideration of Negative Polarity". pp. 12-19
  • Elie, S. Cultural Accommodation to State Incorporation in Yemen: Language Replacement on Soqotra Island. „Journal of Arabian Studies“ том  2 (1): 39–57. doi:10.1080/21534764.2012.686235. 
  • Elie, S. Soqotra: South Arabia's Strategic Gateway and Symbolic Playground. „British Journal of Middle Eastern Studies“ том  33 (2): 131–160. doi:10.1080/13530190600953278. 
  • Simeone-Senelle, MC. (2011). 64. The Modern South Arabian Languages. The Semitic Languages, 378-423.
  • Simeone-Senelle, M. Soqotri dialectology and the evaluation of the language endangerment. „The Developing Strategy Of Soqotra Archipelago And The Other Yemeni Islands“ том  14–16: 1–13. 
  • Shibatani, Masayoshi, and Khaled Awadh Bin Makhashen. 2009. Nominalization in Soqotri, a South Arabian language of Yemen. W. Leo Wetzels (ed.) Endangered languages: Contributions to Morphology and Morpho-syntax, 9-31.
  • Marie-Claude Simeone-Senelle. (2003). Soqotri dialectology and the evaluation of the language endangerment. The Developing Strategy of Soqotra Archipelago and the other Yemeni Islands.
  • Porkhomovsky, Victor. Modern South Arabian languages from a Semitic and Hamito-Semitic perspective. „Proceedings of the Seminar for Arabian Studies“ том  27: 219–223. 
  • Leslau, W. South-East Semitic (Ethiopic and South-Arabic). „Journal of the American Oriental Society“ том  63 (1): 4. doi:10.2307/594146. 
  • Johnstone, T. The non-occurrence of a t- prefix in certain Socotri verbal forms. „Bulletin of the School of Oriental and African Studies“ том  31 (03): 515. doi:10.1017/s0041977x00125534. 
  • Naumkin, V.; Porkhomovsky, V.. Oral poetry in the Soqotran socio-cultural context. The case of the ritual song "The girl and the jinn". „Proceedings of the Seminar for Arabian Studies“ том  33: 315–318. 
  • Morris, M. The use of 'veiled language' in Soqoṭri poetry. „Proceedings of the Seminar for Arabian Studies“ том  43: 239–244. 
  • Naumkin, V.; Kogan, L.; Cherkashin, D.; al-Daʿrhī, A.. Towards an annotated corpus of Soqotri oral literature: the 2010 fieldwork season. „Proceedings of the Seminar for Arabian Studies“ том  42: 261–275. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]