Скифл
Скифл — жанр на фолклорна музика со влијанија од американската фолк-музика, блуз, кантри, блуграс и џез, што вообичаено се изведува со мешавина од фабрички и домашни или импровизирани инструменти.
Потекнувајќи како облик во Соединетите Американски Држави во првата половина на 20 век, станал исклучително популарњн во Обединетото Кралство во 1950-тите, каде што го свиреле уметници како Лони Донеган, групата „Вајперс Скифл“, Кен Колиер и Чес Мекдевит.
Скифлот бил дел од раните кариери на некои музичари кои подоцна станале истакнати во други жанрови, вклучувајќи ги Quarrymen (кои подоцна беа преименувани во Битлси), Тони Шеридан и Рори Галагер. Стилот на скифл се смета за клучен чекор кон втората британска фолк-преродба, бумот на британскиот блуз и британската инвазија на американската популарна музика.
Потекло во Соединетите Американски Држави
[уреди | уреди извор]
Често се вели дека скифлот се развил од џезот на Њу Орлеанс, но ова тврдење е оспорено.[1] Импровизираните џаг-бендови кои свиреле блуз и џез биле вообичаени низ Американскиот Југ во раните десетлетија на 20 век.[2] Тие користеле инструменти како што се даска за перење, виолина од кутија за пури, музичка пила и казуа од чешел и хартија, како и поконвенционални инструменти, како што се акустична гитара и бенџо.[3]
Потеклото на англискиот збор skiffle е непознато. Сепак, во дијалектот на западна Англија, зборот „to make a skiffle“, што значи „да се направи хаос во било која работа“, е потврден од 1873 година.[4] Во Америка на почетокот на 20 век, поимот skiffle бил една од многуте сленг фрази за забава за изнајмување, општествен настан со мал надомест наменета за плаќање кирија за куќа.[5] Првпат бил забележан во Чикаго во 1920-тите и можеби бил донесен таму како дел од афроамериканската преселба во северните индустриски градови.[1]
Првата употреба на поимот на плоча била во 1925 година во името на Џими О'Брајант и неговите Чикаго скифлерс.[6] Најчесто се користел за да се опишат плочи со кантри блуз музика, меѓу кои биле и композициите „Hometown Skiffle“ (1929) и „Skiffle Blues“ (1946) од Ден Берли и неговите Скифл бојс. Го користела Ма Рејни (1886–1939) за да го опише својот репертоар за руралната публика.[1] Поимот скифл исчезнал од американската музика во 1940-тите.
Преродба во Обединетото Кралство
[уреди | уреди извор]
Скифлот бил релативно непознат жанр и можеби ќе бил во голема мера заборавен ако не било неговото оживување во Обединетото Кралство во 1950-тите и успехот на неговиот главен поборник, Лони Донеган. Британскиот скифл произлегол од развиената повоена британска џез-сцена, која доживеала поместување од свинг-музиката кон традиционалниот џез. Меѓу овие бендови биле Бил Бејли Скифл Груп и Кен Колиерс Џезмен, бенд основан од Крис Барбер. Лони Донеган свирел бенџо за Џезмен, а исто така изведувал и скифл-музика за време на интервали. Тој пеел и свирел гитара со придружба на двајца други членови, обично на washboard и tea-chest bass. Тие свиреле различни американски фолк и блуз песни, особено оние добиени од снимките на Lead Belly, во жив стил што ги подражавале американските џаг-бендови. Овие биле наведени на постери како „скифл“ паузи, име предложено од братот на Кен Колиер, Бил, откако се сетил на Ден Берли скифл груп. Наскоро паузите биле исто толку популарни како и традиционалниот џез. По несогласувањата во 1954 година, Колиер заминал за да основа нов состав, а бендот станал „Џез бенд на Крис Барбер“.
Првите британски снимки на скифл биле направени од новиот бенд на Колиер во 1954 година, но токму издавањето од страна на Дека на две скифл ленти од Барберс Џез Бенд под името „Лони Донеган скифл груп“ било она што ја преобразило судбината на скифлот кон крајот на 1955 година. Брзата верзија на Донеган на „Рок Ајленд Лајн“ од Лид Бели бил голем хит во 1956 година, со даска за перење (но не и бас од типот „чај-чек“), со „ Џон Хенри “ на Б-страната. Помина осум месеци во Топ 20, достигнувајќи го 6-то место (и 8-мо во САД). Тоа била првата деби плоча што стана златна во Велика Британија, продавајќи над милион примероци низ целиот свет.
Организацијата „Акустична музика“ го дава следниов коментар за „Rock Island Line“ на Донеган. „Се искачи на англиските топ листи. Донеган синтетизираше американски јужен блуз со едноставни акустични инструменти: акустична гитара, бас за када и ритам за даска за перење. Новиот стил се викаше „Скифл“... и се однесуваше на музика од луѓе со малку пари за инструменти. Новиот стил плени цела генерација повоена младина во Англија.“[7] Откако се раздели од Барбер, Донеган продолжи да прави серија популарни плочи како „Lonnie Donegan's Skiffle Group“, со успеси вклучувајќи ги „ Cumberland Gap “ (1957), „ Does Your Chewing Gum Lose Its Flavour “ (1958) и „ My Old Man's a Dustman “ (1960).
Успехот на „Rock Island Line“ на Донеган и недостатокот на потреба од скапи инструменти или високо ниво на музицирање го предизвикаа британската лудост по скифл. Неколку бендови уживаа во успех на топ листите во лудоста по скифл, вклучувајќи ја Chas McDevitt Skiffle Group („ Freight Train “), [8] Johnny Duncan and the Bluegrass Boys и The Vipers, но главното влијание на скифлот било како аматерско движење од основна класа, особено популарно меѓу мажите од работничката класа, кои можеа евтино да купуваат, импровизираат или градат свои инструменти и кои се сметаа за реагирачи против монотонијата на штедење на повоена Британија. Лудоста веројатно го достигна својот врв со емитувањето на телевизиската програма на Би-Би-Си Six-Five Special од 1957 година. Тоа била првата британска музичка програма за млади, користејќи песна за скифл како насловна музика и претставувајќи многу скифл изведувачи.[1] Сепак, британската рокенрол сцена почнала да се развива, создавајќи домашни ѕвезди како Томи Стил, Марти Вајлд и Клиф Ричард и Шедоус (самите првично вклучени во скифлот). До февруари 1958 година, Пит Мареј, водител на „Сикс-фајв специјал“, забележал тренд на групи кои сакале да го „понижат значењето на зборот скифл“, сметајќи го за ограничувачки.[9] До крајот на 1958 година, бумот завршил бидејќи ентузијастите или ја напуштиле музиката за постабилно вработување или се префрлиле на некои од облиците на музика што првично биле предложени, вклучувајќи фолк, блуз и рокенрол. Како резултат на тоа, се сметал за клучен чекор кон втората фолк преродба, бумот на блузот и британската инвазија на американската популарна музичка сцена. [1] Донеган ја продолжил својата кариера во скифл до неговата смрт во 2002 година.[10]
Се проценува дека кон крајот на 1950-тите, во Британија имало 30.000–50.000 скифл групи. Продажбата на гитари брзо растела, а други музичари можеле да настапуваат на импровизиран бас и перкусии на места како што се црковни сали и кафулиња и во процутените кафе-барови во Сохо, Лондон, како што се 2i's Coffee Bar, Cat's Whisker и ноќни клубови како Coconut Grove и Churchill's, без да мора да се стремат кон музичка совршеност или виртуозност. Голем број британски музичари ги започнале своите кариери свирејќи скифл во овој период, а некои станале водечки фигури во своите области. Меѓу нив биле водечкиот северноирски музичар Ван Морисон и британскиот пионер на блузот Алексис Корнер, како и Рони Вуд, Алекс Харви и Мик Џегер; фолк-музичарите Мартин Карти, Џон Ренборн и Ешли Хачингс; рок-музичарите Роџер Далтри, Џими Пејџ, Ричи Блекмор, Робин Тровер и Дејвид Гилмур; и популарните бит-музички успеси Греам Неш и Алан Кларк од Холис. Најзначајно е тоа што Битлси се развиле од скифл-групата на Џон Ленон од 1957 година, „Кваримен“; Пол Макартни бил додаден по неколку месеци, а Џорџ Харисон се придружил во 1958 година.[7] Слично, „Би Џис“ се развиле од скифл-групата на Бери Гиб, „Ретлснејкс“.[11]
Во едно радио интервју од 2010 година, Тони Шеридан се сеќава на својата средба со скифлот: „Секогаш се чувствував малку неприлагодено. Па, кога започна пубертетот, се појави Лони Донеган, мислам дека бил крајот на '55, почетокот на '56. Rock Island Line. Сè што слушнав беше почетокот [на песната]... Тоа некако направи пресврт во мене. Сигурен сум дека Џон Ленон од другата страна на земјата, во Ливерпул, почувствува нешто многу, многу слично... првиот пат кога го слушна Донеган. Обично беше Донеган кај нас, знаете, пред Елвис.“[12]
Во текот на летото 1970 година, песната слична на скифл „In the Summertime“ од британскиот бенд Манго Џери го достигнала врвот на топ-листите во неколку земји низ целиот свет. Во 2017 година, била објавена книгата на изведувачот Били Брег „Roots, Radicals and Rockers“, историја на скифл-движењето. Брег го споредил развојот на скифлот во Британија во 1950-тите со панк-рокот во 1970-тите, забележувајќи дека скифлот бил бунт на младите луѓе против културата на нивните родители и им овозможил да создадат свој стил на музика без скапа опрема или голема музичка виртуозност.
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 4 5 M. Brocken, The British folk revival, 1944–2002 (Aldershot: Ashgate, 2003), pp. 69–80.
- ↑ L. R. Broer and J. D. Walther, Dancing Fools and Weary Blues: the Great Escape of the Twenties (Popular Press, 1990), p. 149.
- ↑ J. R. Brown., A Concise History of Jazz (Mel Bay Publications, 2004), p. 142.
- ↑ A Glossary of Provincial Words & Phrases in Use in Somersetshire (Longmans, London: 1873), 33.
- ↑ J. Simpson and E. Weiner, eds, The Oxford English Dictionary (Oxford: Oxford University Press, 2nd edn., 1989), cf. "skiffle".
- ↑ J. Minton, 78 Blues: Folksongs and Phonographs in the American South (University Press of Mississippi, 2008), pp. 119–20.
- 1 2 „Timeline of Musical Styles & Guitar History“. Acousticmusic.org. Архивирано од изворникот на 2016-09-15. Посетено на 15 July 2022.
- ↑ „RIDIN' THE FREIGHT TRAIN WITH CHAS McDEVITT (Archived copy)“. Архивирано од изворникот на 2013-05-24. Посетено на 2013-04-09. Chas McDevitt: Skiffle
- ↑ Murray, Pete (22 February 1958). „Over the points“ (PDF). Disc: 15. Посетено на 29 December 2022.
- ↑ „'Skiffle king' Donegan dies“. BBC News. 4 November 2002. Посетено на 15 July 2022.
- ↑ Talevski, Nick (1998). The Unofficial Encyclopedia of the Rock and Roll Hall of Fame. Bloomsbury Academic. ISBN 9780313300325. Посетено на 31 March 2015.
- ↑ „RTÉ Documentary on One - Are You Tony Sheridan? - The story of a self-confessed 'Irish Vagabond', with Martin Duffy, 2010-07-17“. Raidió Teilifís Éireann, Ireland's National Public Service Media. Rte.ie. 29 February 2016.