Прејди на содржината

Ситноцветен здравец

Од Википедија — слободната енциклопедија
Ситноцветен здравец
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Евдикоти
клад: Розиди
Ред: Здравцовидни
Семејство: Здравци
Род: Здравец (род)
Вид: Ситноцветен здравец
Научен назив
Geranium pusillum
L., 1759
Синоними[1]
Список
    • Geranium baumgartenianum Schur (1866)
    • Geranium circinatum Kanitz (1863)
    • Geranium delicatulum Ten. & Guss. (1836)
    • Geranium delicatulum Ten. & Guss. (1836)
    • Geranium divaricatum var. tenuisectum Sennen (1917)
    • Geranium dubium Chaix (1786)
    • Geranium elatum Picard (1887)
    • Geranium haussknechtii Soó (1980)
    • Geranium humile Cav. (1787)
    • Geranium hybridum Hausskn. (1891)
    • Geranium malvifolium Scop. (1771)
    • Geranium parviflorum Curtis (1791)
    • Geranium parviflorum var. humile (Cav.) Chevall. (1828)
    • Geranium pseudopusillum Schur (1868)

Ситноцветен здравец (латински: Geranium pusillum) — едногодишно тревесто растение од родот здравец.[2][3]

Опис

[уреди | уреди извор]

Општи одлики и стебло

[уреди | уреди извор]

Ситноцветниот здравец е едногодишно растение со висина од 10 до 30 см, кое развива повеќе стебла кои излегуваат непосредно од основата. Стеблото е покриено со надолжни ребра и густи, куси и расперени влакна. Во горниот дел на стеблото, како и во областа околу соцветието, покрај обичните, се појавуваат и специфични жлездести влакна.[4]

Листови

[уреди | уреди извор]

Листовите имаат тркалезен или тркалезно-бубреговиден облик и се покриени со расперени влакна од двете страни. Тие се речиси до три четвртини (3/4) пересто-насечени на 5 од 7 (поретко 9) долгнавесто-обратно-јајцевидни делови, кои на самиот врв завршуваат со 3 тапи сегменти. Постои разлика во лисните дршки во зависност од нивната позиција:[4]

  • Базалните (приземните) листови имаат дршки кои се неколку пати подолги од самата лиска (ламина).
  • Стеблените листови имаат дршки кои се пократки од лиската.
  • Најгорните листови се речиси приседнати (без дршка).

Лисните дршки се густо покриени со куси влакненца, а прилисниците се копјести, со бледозеленикава боја и долги влакна по рабовите.[4]

Соцветие и цвет

[уреди | уреди извор]

Цветовите се распоредени во двојки (по 2 заедно). Цветните дршки и главната дршка на соцветието се многу куси, со должина која приближно одговара на наспрамниот лист. Како што се развива плодот, овие дршки постепено стануваат подолги. На границата помеѓу дршките се наоѓаат 4 мали, црвеникаво-светлокафеави копјести прицветници (прицветници). Цветните дршки се густо покриени со куси прости и куси жлездести влакна.[4]

Чашка и венче

[уреди | уреди извор]

Чашката на цветот е многу мала, но по прецветувањето малку се зголемува. Чашкините ливчиња имаат јајцевидно-елиптичен облик, должина од околу 3 мм и се кусо заострени на врвот. Тие имаат зелена боја со незабележливи жили и се покриени со густи, куси, расперени прости влакна и куси жлездести влакна, додека по нивните краишта се забележуваат и ретки долги влакна.

Венчето е со светловиолетова, а поретко со розова боја. Венечните ливчиња можат да бидат пократки или малку подолги од чашката. Тие се всечени на врвот, а нивната основа е влакнеста од двете страни по работ.[4]

Прашници и плод

[уреди | уреди извор]

Прашниците имаат должина колку и чашката на цветот. Внатрешните прашникови конци (филаменти) се силно проширени кон својата основа, додека надворешните прашници обично се неразвиени и немаат прашници (антери).

Плодните делови се покриени со многу густи и прилегнати влакна. Клунестиот дел на плодот има полурасперени четинести влакна и поретки жлездести влакна. Семките се кафеави и имаат мазна површина.[4]

Живеалиште

[уреди | уреди извор]

Ситноцветниот здравец најчесто успева и се среќава на тревести места, во камењари, како и покрај патишта.[4]

Распространетост

[уреди | уреди извор]

Подрачја на природна распространетост на видот се:[5]

  • Европа
    • Северна Европа
      • Данска, Финска, Велика Британија, Ирска, Норвешка, Шведска
    • Средна Европа
      • Австрија, Белгија, Чехословачка, Германија, Унгарија, Полска, Швајцарија
    • Југозападна Европа
      • Корзика, Франција, Португалија, Сардинија, Шпанија
    • Југоисточна Европа
      • Албанија, Бугарија, Романија, Сицилија, Европска Турција, Југославија
    • Источна Европа
      • Белорусија, Балтички Држави, Крим, Украина, Средноевропска Русија, Истопчноевропска Русија, Северноевропска Русија, Јужноевропска Русија, Севернозападна Европска Русија.
  • Африка
    • Северна Африка
      • Алжир, Мароко
  • Азија
    • Средна Азија
      • Казахстан, Киргистан, Туркменистан, Таџикистан, Узбекистан
    • Кавказ
      • Закавказје, Северен Кавказ
    • Западна Азија
      • Авганистан, Кипар, Иран, Ирак, Либан-Сирија, Турција
    • Индиски Потконтинент
      • Индија, Пакистан, Западни Хималаи

Македонија

[уреди | уреди извор]

Во Македонија, овој вид е официјално забележан и познат во Жеденска Клисура, како и во околината на Штип.[4]

Поврзано

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ „Geranium pusillum L.“. Plants of the World Online. Кралски ботанички градини во Кју. Посетено на 26 September 2024. (англиски)
  2. ↑ BSBI List 2007 (xls). Botanical Society of Britain and Ireland. Архивирано од изворникот (xls) на 26 јуни 2015. Посетено на 2014-10-17.
  3. ↑ „Geranium pusillum“. Служба за заштита на природните ресурси при USDA — база PLANTS.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Мицевски, Кирил (2005). ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6. Скопје: МАНУ. стр. 1503-1504. ISBN 9989-101-46-9 (св. 6) Проверете ја вредноста |isbn=: invalid character (help). Укажано повеќе од еден |pages= и |page= (help); |access-date= бара |url= (help)
  5. ↑ Brummitt, R.K. 2001. TDWG – World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions, 2nd Edition

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Ситноцветен_здравец&oldid=5604619“