Сириус

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Оваа статија е за ѕвезда. За други значења видете Сириус (појаснување)

Sirius A / B
Canis Major constellation map.svg
Cercle rouge 100%.svg
Положба на Сириус (заокружено)
Податоци од набљудување
Епоха J2000.0 (ICRS)      Рамноденица J2000.0 (ICRS)
Соѕвездие Големо Куче
Ректасцензија 06ч 45м &1000000000008917300000008,9173с[1][2]
Деклинација −16° 42′ &1000000000005801700000058,017″[1][2]
Прив. величина (V) −1.47 (A)[1] / 8.30 (B)[3]
Особености
Спектрален тип A1V (A)[1] / DA2 (B)[3]
U−B Боен показател −0.05 (A)[4] / −1.04 (B)[3]
B−V Боен показател 0.01 (A)[1] / −0.03 (B)[3]
Астрометрија
Радијална брзина (Rv)−7.6[1] км/с
Сопствено движење (μ) Рект: −546.05[1][2] млс/г
Дек.: −1223.14[1][2] млс/г
Паралакса (π)379.21 ± 1.58[1] млс
Оддалеченост8,60 ± 0,04 сг
(2,64 ± 0,01 пс)
Апсолутна величина (MV)1.42 (A)[5] / 11.18 (B)[3]
Орбита[6]
Придружникα CMa B
Период (P)50.09 г.
Голема полуоска (a)7.56"
Занесување (e)0.592
Наклон (i)136.5°
Должина (Ω)44.6°
Перицентарска епоха (T)1894.13
Аргумент на перицентарот (ω)
(споредна)
147.3°
Податоци
Маса2.02[7] (A) /
0.978[7] (B) M
Полупречник1.711[7] (A) /
0.0084 ± 3%[8] (B) R
Површ. грав. (log g)4.33[9] (A)/8.57[8] (B)
Сјајност25.4[7] (A) /
0.026[10] (B) L
Температура9,940[9] (A) /
25,200[7] (B) K
Металичност[Fe/H] =0.50[11] (A)
Вртење16 km/s[12] (A)
Старост2-3 × 108[7] години
Други ознаки
System: α Canis Majoris, α CMa, 9 Canis Majoris, 9 CMa, HD 48915, HR 2491, BD -16°1591, GCTP 1577.00 A/B, GJ 244 A/B, LHS 219, ADS 5423, LTT 2638, HIP 32349.
B: EGGR 49, WD 0642-166.[1][13][14]

Сириус — најсјајната ѕвезда на ноќното небо со привидна величина од −1,47, речиси двапати посјајна од Канопус, која е втора ѕвезда по сјајност. Припаѓа на соѕвездието Големо Куче. Името Сириус доаѓа од старогрчкото Σείριος.[15] Оваа ѕвезда е означена како α Canis Majoris (α CMa, или Алфа Канис Мајорис, Големо Куче). Она што со голо око се гледа како една ѕвезда, всушност се две ѕвезди (двоен систем), бела главна ѕвезда со спектарен тип A1V, наречена Сириус A, и послаба ѕвезда, бело џуџе, со спектрален тип DA2, наречена Сириус B.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Database entry for Sirius A, SIMBAD. Accessed online 20 октомври 2007.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Astrometric data, mirrored by SIMBAD from the Hipparcos catalogue, pertains to the center of mass of the Sirius system. See §2 март 4, Volume 1, The Hipparcos and Tycho Catalogues, European Space Agency, 1997, and the entry for Sirius in the Hipparcos catalogue (CDS ID I/239.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Entry for WD 0642-166, A Catalogue of Spectroscopically Identified White Dwarfs (August 2006 version), G. P. McCook and E. M. Sion (CDS ID III/235A.)
  4. Entry for HR 2491, Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr. 1991. (CDS ID V/50.)
  5. For apparent magnitude m and parallax π, the absolute magnitude Mv of Sirius A is given by:
    See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press. стр. 16. ISBN 0521458854.
  6. Gatewood, G. D.; Gatewood, C. V. (1978). „A study of Sirius“. The Astrophysical Journal. 225: 191–197. doi:10.1086/156480. (p. 195.)
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Liebert, J.; Young, P. A.; Arnett, D.; Holberg, J. B.; Williams, K. A. (2005). „The Age and Progenitor Mass of Sirius B“. The Astrophysical Journal. 630 (1): L69–L72. doi:10.1086/462419.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
  8. 8,0 8,1 Holberg, J. B.; Barstow, M. A.; Bruhweiler, F. C.; Cruise, A. M.; Penny, A. J. (1998). „Sirius B: A New, More Accurate View“. The Astrophysical Journal. 497: 935–942. doi:10.1086/305489.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
  9. 9,0 9,1 Adelman, Saul J. (8 јули 2004). „The Physical Properties of normal A stars“. Proceedings of the International Astronomical Union. Poprad, Slovakia: Cambridge University Press. стр. 1–11. Посетено на 2007-07-03.
  10. From L=4πR2σTeff4. See: Tayler, Roger John (1994). The Stars: Their Structure and Evolution. Cambridge University Press. стр. 16. ISBN 0521458854.
  11. Qiu, H. M.; Zhao, G.; Chen, Y. Q.; Li, Z. W. (2001). „The Abundance Patterns of Sirius and Vega“. The Astrophysical Journal. 548: 953–965. doi:10.1086/319000. Посетено на 2007-10-20.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
  12. Kervella, P.; Thevenin, F.; Morel, P.; Borde, P.; Di Folco, E. (2003). „The interferometric diameter and internal structure of Sirius A“. Astronomy and Astrophysics. 407: 681–688. doi:10.1051/0004-6361:20030994. Посетено на 2007-11-25.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link)
  13. Database entry for Sirius B, SIMBAD. Accessed on line 23 октомври 2007.
  14. van Altena, W. F.; Lee, J. T.; Hoffleit, E. D. (1995). The general catalogue of trigonometric parallaxes (изд. 4th.). Yale University Observatory.CS1-одржување: повеќе имиња: список на автори (link) (CDS ID I/238A.
  15. Liddell, Henry G.; Scott, Robert (1980). Greek-English Lexicon (Abridged ). Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-910207-4.