Сиво блатарче

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Сиво блатарче
Pluvialis squatarola (summer plumage).jpg
Возрасен со перје во сезона на парење
Научна класификација
Царство: Животни
Колено: Хордови
Класа: Птици
Ред: Бекасови
Семејство: Блатарки
Род: Pluvialis
Вид: Сиво блатарче
Биномен назив
Pluvialis squatarola
(Linnaeus, 1758)


Сивото блатарче (науч. Pluvialis squatarola) е средно голема блатарка која се размножува во арктичките региони. Таа е птица преселница на долги растојанија и вон сезоната на парење е распространета речиси на сите крајбрежја во светот.[2] Се среќава и во Македонија.

Опис[уреди | уреди извор]

Сивото блатарче е долго 27-30 см, со распон на крилјата од 71 до 83 см и тежина од 190 до 280 грама, а може да тежи и над 345 грама кога се подготвува за миграција. Напролет и во лето (од април до август) возрасните птици имаат црни и бели точки на грбот и крилјата. Ликот и вратот се црни, обрабени со бела линија. Градите му се црни, а под опашката е бел. Опашката е бела со црни завршетоци. Клунот и нозете му се црни. Се митарат кон крајот на август или почетокот на септември здобивајќи се со зимското перје. Тогаш боите му се многу посветли, грбот му е светло сив, градите сјајно сиви, а стомакот бел. Младенчињата се слични со возрасните вон сезоната на парење, но грбот им е малку поцрн и имаат покремавобели рабови на крилјата. Во сите варијанти на перје, овие птици под крилјата и летачките пердуви се црни, по што лесно се одвојуваат од другите блатарки во лет. А кога се на земја, се разликуваат со покрупниот и подолг (24-34 мм) клун.[2][3] Напролет, кога се приближува сезоната на парење, стомакот на оваа птица станува црн.

Живеалиште и однесување[уреди | уреди извор]

Живеалиштето на сивото блатарче за време на размножувањето се арктичките крајбрежја на Алјаска, Канада и Русија. Гнезди на земја, во сува отворена тундра, со добра видливост. Гнездото е плитка дупка во крупниот песок, каде несат 4 јајца (понекогаш само 3) и ги лежат во почетокот на јуни. Инкубацијата трае 26-27 дена, а пилињата се оперјуваат на возраст од 35 до 45 дена.[2][3]

Мигрираат зимно време на крајбрежјата низ светот. Во новиот свет зимуваат од југозападна Британска Колумбија и Масачусетс, јужно до Аргентина и Чиле, во стариот свет од Велика Британија и југозападна Норвешка јужно преку крајбрежна Африка до јужна Африка, и на исток, од јужна Јапонија, во крајбрежјата на јужна Азија и Австралија. Таа прави постојан трансконтинентален прелет преку Азија, Европа и Северна Америка, но е редок посетител на континенталните земји, приземјувајќи се привремено заради временските услови или заради хранење и тоа само на крајбрежјата на големите езера. Таму, е редовен минувач при преслебите.[2][3][4]

Младите птици не се размножуваат до двегодишна возраст, тие обично остануваат на местото на зимување до второто лето.[2][3]

Исхрана[уреди | уреди извор]

Сивото блатарче се храни пасејќи по плажите и дочекувајќи ги приливите од плима, вообичаено она што може да го види. Исхраната се состои од мали мекотели, црви, ракови и инсекти. Оваа птица не формира големи јата како другите видови од оваа фамилија кога се храни, туку се распрскани по крајбрежјето. Единствено кога има висока плима, се собираат во големо јато.[2][3]

Статус[уреди | уреди извор]

Сивото блатарче е еден од видовите на кои се однесува Договорот за заштита на африканско-евроазиските водни птици-преселници.

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. BirdLife International (2012). "Pluvialis squatarola". Црвен список на загрозени видвови на МСЗП, верзија 2012.1. Меѓународен сојуз за заштита на природата. конс. 16 July 2012.  (англиски)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Hayman, P., Marchant, J., & Prater, T. (1986). Shorebirds. Croom Helm ISBN 0-7099-2034-2.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998). The Birds of the Western Palearctic Concise Edition. OUP ISBN 0-19-854099-X.
  4. Dickinson, M. B. et al., eds. (1999). Field Guide to the Birds of North America. National Geographic ISBN 0-7922-7451-2.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]