Серфиџе

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Серфиџе
Σέρβια
Од горе лево: Витивјанското Езеро и парада на Културното здружение на Серрфиџе. Градската управа. Мостот на Витивјанското Езеро. Византиската црква „Св. Димитрија Солунски“. Серфиџенската Клисура. Внатрешност на црквата „Св. Кузман и Дамјан“, пештерната црква „Св. Тодор“ и планината Камбуница.
Од горе лево: Витивјанското Езеро и парада на Културното здружение на Серрфиџе. Градската управа. Мостот на Витивјанското Езеро. Византиската црква „Св. Димитрија Солунски“. Серфиџенската Клисура. Внатрешност на црквата „Св. Кузман и Дамјан“, пештерната црква „Св. Тодор“ и планината Камбуница.
Серфиџе се наоѓа во Грција
Серфиџе
Координати: 40°11′ СГШ 22°00′ ИГД / 
Земја Грција
Област Западна Македонија
Округ Кожани
Општина Серфиџе-Велвендо
Надм. вис. 350 м
Население (2011)[1]
 • Општ. един. 3.540
Часовен појас EET (UTC+2)
 • Лете (DST) EEST (UTC+3)
Пошт. бр. 505 00
Повик. бр. 24640
Рег. таб. KZ
Мреж. место dservionvelventou.gr
Серфиџе за време на Првата светска војна

Серфиџе (грчки: Σέρβια, Сервија; турски: Serfice) — гратче во Кожанско, Егејска Македонија, едно од поважните населени места во Кожанскиот округ во денешна Западна Македонија, Грција и седиште на општината Серфиџе-Велвендо.[2]. Според пописот од 2011 г. гратчето брои 3.540 жители.[3]

Географија[уреди | уреди извор]

Гратчето е сместено на западното подножје на планината Камбуница, на десниот брег на реката Бистрица. Околу 4 км северозападно од Серфиџе се протега вештачкото Витивјанско Езеро (Полифито) пресечено со познатиот автопатен мост долг 1,37 км.[4]

Историја[уреди | уреди извор]

Среден век[уреди | уреди извор]

Царот Константин Порфирогенит во неговото дело „За управувањето на царството“, Серфиџе и подрачјето околу него во првата половина на VII век го зазеле Бугарите на Кубер како и Срби доселени од Бојка (Бела Србија) — нивната прататковина. Србите подоцна да се вратат во старата татковина, но на крајот издејствувале царот Ираклиј I да ги остави да живеат како федерати во Илирик. Името Сервија веројатно потекнува од населбата Србица кајшто тие живееле.

Во 989 г. Серфиџе влегло во Самуиловото царство, но в 1002 г. царот Василиј II си ја повраќа тврдината, и покрај силниот отпор на команданот Никулица.[5]

На почетокот на XI век Серфиџе станало центар на една од епархиите на Охридската архиепископија. Во текот на следниве векови, заедно со Берската, оваа епархија била предмет на спорови помеѓу Охридската архиепископија и Цариградската патријаршија и повеќепати преминувала од едната во другата.[6]

Некогашната епископска Базиликата на придобиените е од X век,[7] црквата „Св. Теодор Тирон и Теодор Стратилат“ е од втората половина на XI век,[8] а „Свети Бессребреници“ е од XI-XII век.[9]

Во Османлиското Царство[уреди | уреди извор]

Според Александар Синве, кој се води по грчки податоци, во 1878 г. во Серфиџе (Servia) живееле 1.200 Грци.[10]

Според грчката статистика од 1904 г., во Серфиџе (Сервија) живеат 1 000 „гркојазични Грци“ и 250 „влахојазични Грци“ (т.е. погрчени Власи), од кои ниеден не е пороманчен.[11]

Во Грција[уреди | уреди извор]

За време на Прва балканска војна во октомври 1912 г. ги поразуваат османлиските сили в Битката кај Гликово (Сарандапоро), јужно од Серфиџе. Во градот влегуваат грчки единици, па по Втората балканска војна во 1913 г. Серфиџе останува во Грција.

Во 1922 г. е иселено муслиманското наеление и доселени се грчки бегалци од Турција. Во 1928 г. Серфиџе имало мешано население од староседелци и бегалци, со 290 бегалски семејства, односно 1.112 доселени луѓе.[12]

Личности[уреди | уреди извор]

Литература[уреди | уреди извор]

  • Μαλούτας, Μηνάς Εμμ., "Τα Σέρβια, ιστορική και λαογραφική επισκόπησις", Θεσσαλονίκη 1956.
  • Τσαρμανίδης, Α.Γ., "Συμβολή στην ιστορία της επαρχίας Σερβίων, κατά την περίοδο 1350-1912. Τόμος Α', 1350-1880", Μορφωτικός Όμιλος Σερβίων "Τα Κάστρα", Σέρβια 1995.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција. http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/resident_population_census2011rev.xls. 
  2. Закон „Каликратис“ — Министерство за внатрешни работи (грчки)
  3. Попис 2011 — Статистички завод на Грција (грчки)
  4. Νομός Κοζάνης / Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου
  5. Златарски, Васил. История на българската държава през средните векове. Том I. История на Първото българско царство. Част II. От славянизацията на държавата до падането на Първото царство (852—1018), София, 1927, стр. 681
  6. Снегаров, Иван (1995) [1924]. История на Охридската архиепископия, т.1 (Второ фототипно издание издание). София: Академично издателство „Марин Дринов“. стр. 163-187, 189-194, 339-340. http://www.promacedonia.org/is/index.html. 
  7. „Βασιλική των Κατηχουμένων Σερβίων“. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5059&era=3&group=7. 
  8. „Ναός Αγίων Θεοδώρων Σερβίων“. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5058&era=3&group=7. 
  9. „Ναός Αγίων Αναργύρων Σερβίων“. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5057&era=3&group=7. 
  10. Synvet, A. Les Grecs de l'Empire ottoman : Etude statistique et ethnographique, Constantinople, 1878, р. 42.
  11. Σπανός, Κωνσταντίνος. "Η απογραφή του Σαντζακίου των Σερβίων", in: "Ελιμειακά", 48-49, 2001.
  12. Κατάλογος των προσφυγικών συνοικισμών της Μακεδονίας σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) έτος 1928

Надворешни врски[уреди | уреди извор]