Седа (Литванија)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Седа
Град
Црквата Св. Јован Непомучки
Црквата Св. Јован Непомучки
Знаме на Седа
Знаме
Грб на Седа
Грб
Држава Литванија
Етногеографски регионЖемајтија
ОкругТелшејски Округ
ОпштинаМажејкјај
СтарешинствоСтарешинство Седа
Главен град наСтарешинство Седа
Прво споменување13 век
Доделени градски права1780 година
Население (2011)
 • Вкупно1.138
Часовен појасИЕВ (UTC+2)
 • Лете (ЛСВ)ИЕЛВ (UTC+3)

Седа - град во подрачната општина Мажејкјај, Литванија. Тој е 24 км југозападно од Мажејкјај, на реката Вардува. Во градот има две цркви.

Историја[уреди | уреди извор]

Според Казимјерас Буга, името на Седа има хидронимско потекло и потекнува од името на блиското езеро Седа познато и како Седула. Седа за првпат се споменува во пишаните извори во 13 век. Од 15 век Седа била позната како зафатена трговска населба со Ливонија . Паланката (гратче) Седа била основана во 1500 година и во 1508 година била основана парохијата. Во средината на 17 век, Седа претрпел големи загуби за време на Втората северна војна, но се опоравил во 18 век. Во 1770 година, управникот (цивун) Вацловас Бартошкевичиус и неговата сопруга Елжбјета Јушкајтетхе спонзорирале изградба на Католичката црква „Успение на Богородица“. Градот припаѓал на семејството Сапјеха, но нивниот имот бил конфискуван од властите на Руската Империја за учество во Востанието од 1831 година. Жителите на паланката исто така биле активни во Востанието од 1863 година и шверцот на книги за време на литванската забрана за печатење. Поетот и епископ Антанас Баранаускас работел во градот во 1855 година. Централниот градски плоштад бил именуван во негова чест и споменикот бил подигнат во 2000 година. Во 1886 година изгорел западниот дел на градот. За време на Втората светска војна, од јуни до јули 1941 година, од 10 до 150 Евреи од селото биле убиени во масовни погубувања извршени од месните литвански Ајнсацгрупен.[1] На местото на масакрот била подигната стела. На 6 и 7 октомври 1944 година се водела битка помеѓу Литванскиот одбранбен домашен одред (Tevynės apsaugos rinktinė) и советската Црвена армија. Сеќавајќи се на 50-годишнината од битката, на паднатите војници им бил подигнат споменик на плоштадот во близина на црквата „Успение на Богородица“. Во 1950 година на Седа и биле дадени градски права. На 16 јули 2004 година, грбот на градот Седа бил одобрен со претседателскиот указ. Седа припаѓала на воената област Жемајчјај на литванските партизани.

Религија[уреди | уреди извор]

Седа, како и скоро цела Литванија, е католичко место. Во Седа има две дрвени цркви. Една од нив е црквата „Успение на Богородица“ која за прв пат била изградена во 1508 година. Барокната црква има неколку предмети вклучени во списокот на наследства во Литванија - две ѕвона, четири украсени крстови, четиринаесет крстни патишта, пет олтари, двострани слики „Христос помеѓу инструментите за мачење“ и „Пиета“, уште три слики. Втората црква е црквата „Св. Јован Непомучки“, осветена во 1793 година. Пред холокаустот, во градот имало и еврејска синагога, за првпат спомената во 1657 година. Дрвената зграда ја преживеала Втората светска војна и била пренаменета како живеалишта и спортска сала пред да се сруши во 2005 година.[2]

Образование[уреди | уреди извор]

Седа има средно училиште (гимназија), кое брои приближно 500 ученици и 40 наставници. Учениците на гимназијата имаат два вида униформа. Една за празници и специјални пригоди, која се состои од бела блуза, црна јакна со амблем на нивното училиште и плетено здолниште. Во редовните денови, студентите носат бела кошула и црна јакна со амблемот.

Историја на училиштето во Седа:

  • 1538 година - во Седа било основано парохиско училиште.
  • 1803 година - било отворено руското училиште.
  • 1865 година - било создаден оддел за девојчиња.
  • 1903 година - било отворено училиште за девојчиња.
  • 1915 година - двете руски училишта биле затворени поради Првата светска војна.
  • 1921 година - во Седа било отворено средно училиште.
  • 1935 година - средното училиште било затворено.
  • 1939 година - било отворено средно училиште со два смера.
  • 1947 година - првите дипломирани студенти на училиштето по Втората светска војна.
  • 1961 година - училиштето се преселило во сегашните простории.
  • 2001 година - општ преглед бил издаден за повоените дипломирани ученицип.
  • 2004 година - училиштето било именувано по Витаутас Мачернис .
  • 2007 година - училиштето „Витаутас Мачернис“ станало гимназија.

Наводи[уреди | уреди извор]