Свеќани

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Свеќани
Свеќани is located in Македонија
Свеќани
Местоположба на Свеќани во Македонија
Координати 41°35′52″N 21°51′11″E / 41.59778° СГШ; 21.85306° ИГД / 41.59778; 21.85306Координати: 41°35′52″N 21°51′11″E / 41.59778° СГШ; 21.85306° ИГД / 41.59778; 21.85306
Регион Logo of Vardar Region.svg Вардарски
Општина Градско
Население 0 жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 1420
Повик. бр. 043
Шифра на КО 29065
Надм. вис. 432 м
Свеќани на општинската карта
Свеќани во Општина Градско.svg

Атарот на Свеќани во рамките на општината
Commons-logo.svg Свеќани на Ризницата
Живопис од црквата Црква „Св. Атанасиј“.

Свеќани — село во Општина Градско, централна Македонија. Денес нема жители.[1]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото е сместено во областа Клепа, северозападно од општинското седиште Градско.

Историја[уреди | уреди извор]

Во XIX век Свеќани било мало, чисто македонско село во нахијата Азот од Велешката каза на Отоманското Царство. Во „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Свјеќани (Sviékyani) имало 15 домаќинства со 66 жители Македонци.[2][3] Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Свеќани имало 100 жители, сите Македонци христијани.[2][4]

На почетокот на XX век жителите на селото потпаднале под врховенството на Бугарската егзархија. По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Свеќане (Svekiané) имало 184 Македонци, сите под егзархијата.[2][5]

На етничката карта од 1927 г. Леонард Шулце Јена го покажува Свечани (Svečani) како македонско христијанско село.[2][6]

Демографија[уреди | уреди извор]

Населението на Свеќани почнало нагло да опаѓа во 1950-тите поради поради аграрната реформа и индустријализацијата на Титов Велес. Во 1961 г. спаднало на 5 домородни жители и 11 новодоселени Албанци.[7] Селото е целосно напуштено во 1960-тите. Според пописот од 2002 година, Скачинци немало ниеден жител.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[8] 1905[9] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 100 184 136 68 16 0 0 0 0 0
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[10]

Родови[уреди | уреди извор]

Свеќани било македонско село.

Според истражувањата од 1920-1924, родови во селото биле:

  • Староседелци: Кимовци (4 к.), Батовци (2 к.) и Крстевци (2 к.)
  • Доселеници: Поповци (2 к.) и Дејановци (4 к.) доселени биле на почетокот од 18 век од селото Водоврати, за да го избегнат потурчувањето; Иловци (1 к.) доселени биле во средината на 18 век од селото Скачинци; Лазовци (1 к.) доселени биле во средината на 19 век од селото Војница; Караџовци (1 к.) доселени биле во 1876 година од селото Виничани; Тодоровци (4 к.) доселени биле во 1884 година од селото Скачковци; Јосифовци (1 к.) доселени биле во 1905 година од селото Подлес.[11]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Археолошки наоѓалишта

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Селото е целосно иселено, а најголем број од населението е иселено во Велес.[11]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 4 јануари 2021.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  3. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, с. 184 - 185.
  4. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 158.
  5. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рp. 118-119.
  6. Leonhard Schultze Jena. "Makedonien, Landschafts- und Kulturbilder", Jena, G. Fischer, 1927
  7. Свеќани — Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година)
  8. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  9. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  10. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  11. 11,0 11,1 . Радовановиќ, Воислав. Тиквеш и Рајец. Отсутно или празно |title= (help)CS1-одржување: others (link)
  12. „Парохија Градско - цркви и манастири“. Повардарска епархија. 30 јуни 2008. Посетено на 16 февруари 2014.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]