Светскиот ден на ромскиот јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Светскиот ден на ромскиот јазик ги промовира ромскиот јазик, култура и образование. Се славел секоја година на 5 ноември, од 2009 година.[1] Хрватскиот парламент официјално го признал во 2012 година[2] и УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година.[3] [4] Од 2018 година, 16 земји-членки на Советот на Европа го признале ромскиот јазик како малцински јазик според Европската повелба за регионални или малцински јазици.[5]

Потекло[уреди | уреди извор]

На 5 ноември 2008 година во Загреб, Хрватска, за време на презентацијата на првиот ромско-хрватски и хрватско-ромски речник напишан од ромскиот научник и политичар Вељко Кајтази, претставници на ромската заедница од целиот свет и членови на хрватскиот јавен живот ја потпишале повелбата со која го прогласиле 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска. Потпишувањето на повелбата било иницирано и организирано од Вељко Кајтази и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара“ (денес наречен Сојуз на Хрватска на Ромите „КАЛИ САРА“ ), а повелбата била потпишана од приближно 150 поединци.

Повелба за прогласување на 5 ноември за Ден на ромскиот јазик во Република Хрватска (5 ноември 2008 година, Загреб, Хрватска)

Во 2009 година за време на Светскиот симпозиум за стандардизација и кодификација на ромскиот јазик кој се одржал од 3 до 5 ноември 2009 година во Загреб, Хрватска, Меѓународниот ромски сојуз и Хрватското здружение за образование на Ромите „Кали Сара“ издале декларација со која се барало признавање на 5 ноември како Светски ден на ромскиот јазик во сите земји во кои живеат Ромите. Оваа прилика го одбележала и првото официјално одбележување на овој датум.[6] [7]

Меѓународно прифаќање[уреди | уреди извор]

Хрватскиот парламент едногласно (122 гласа за) го прифатил барањето на своите членови да ја поддржат меѓународната иницијатива за одбележување на 5 ноември Светскиот ден на ромскиот јазик на седницата одржана на 25 мај 2012 година,[2] со што станал првиот парламент во светот што направил така[3] и поканиле и други национални парламенти, меѓународни институции и организации, како и сите луѓе што имаат добра волја во светот да се приклучат на иницијативата.

На барање на Република Хрватска, УНЕСКО го прогласил 5 ноември за Светски ден на ромскиот јазик во 2015 година.[3]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Види повеќе[уреди | уреди извор]

  • ромско општество и култура .

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Croatian Post To Mark World Romani Language Day With Stamp | Croatia Week“. Croatia Week | Croatian news portal in English (англиски). 2012-11-02. Посетено на 2021-04-19.
  2. 2,0 2,1 „Prijedlog zaključka o potpori međunarodnoj inicijativi o ustanovljenju 5. studenoga Svjetskim danom romskoga jezika - predlagatelji svi klubovi zastupnika u Hrvatskom saboru“. Hrvatski sabor (хрватски). Посетено на 2021-04-19.
  3. 3,0 3,1 3,2 „Proclamation of 5 November as: World Day of Romani Language“. unesdoc.unesco.org. Посетено на 2021-04-19.
  4. „5 November: International Day of Romani Language“. ECML/CELV (англиски). Посетено на 2021-04-19.
  5. „World Day of Romani Language“. Council of Europe (англиски). Посетено на 2021-04-08.
  6. Svjetski dan romskog jezika (2012). „Declaration Issued at the 1st World Day of the Rromani Language“. Svjetski dan romskog jezika 03.-05. studenog 2011. godine ; Zagreb ; zbornik = Tekstonqo kidipe sa themesqo dǐves e rromane ćhibaqo. Veljko Kajtazi, Croatia Svjetski dan romskog jezika Zagreb. Zagreb: Udruga za promicanje obrazovanja Roma u Republici Hrvatskoj "Kali Sara. стр. 9. ISBN 978-953-55966-1-5. OCLC 927515973.
  7. „Croatian Post To Mark World Romani Language Day With Stamp | Croatia Week“. Croatia Week | Croatian news portal in English (англиски). 2012-11-02. Посетено на 2021-04-19.