Света Петка (Кукушко)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Света Петка
Αγία Παρασκευή
Света Петка is located in Грција
Света Петка
Света Петка
Местоположба во областа
Света Петка is located in Кукуш (општина)
Света Петка
Местоположба на Света Петка во Општина Кукуш и областа Централна Македонија
Координати: 41°15′N 22°50′E / 41.250° СГШ; 22.833° ИГД / 41.250; 22.833Координати: 41°15′N 22°50′E / 41.250° СГШ; 22.833° ИГД / 41.250; 22.833
ЗемјаГрција
ОбластЦентрална Македонија
ОкругКукушки округ
ОпштинаКукуш
Општ. единицаКукуш
Надм. вис.&10000000000000226000000226 м
Население (2011)[1]
 • Вкупно240
Часовен појасEET (UTC+2)
 • Лете (DST)EEST (UTC+3)

Света Петка (грчки: Αγία Παρασκευή, Агија Параскеви — село во Општина Кукуш во Кукушки округ, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа на 46 километри северно од градот Кукуш (Килкис) и на неколку километри од грчко-македонската граница, во близина на североисточниот брег на Дојранското Езеро во подножјето на планината Беласица[2]. Селото се наоѓа на надморска височина од 226 метри.

Историја[уреди | уреди извор]

Во 15 век во Агија Параскеви или Света Петка живееле 42 семејства.[3] Во отоманскиот збирен даночен список на немуслиманското население од вилаетот во 1616-1617 година, селото се состоело од 92 домаќинства[4].

Во 19 век Света Петка е мешано македонско-турско село во Дојранската каза на Отоманската империја. Во селото постои црква посветена на Свети Ѓорги од 19 век[5]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 година Света Петка имала 580 Македонци и 650 Турци[6][7]. Според Бранков, македонското население било околу 200 жители.

Селото било под влијание на Бугарската егзархија. Според податоците на секретарот на Егзархијата Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Света Петка живееле 400 МАкедонци и работело егзархиско училиште.[6][8]

Во Балканските војни од селото како доброволец учествувал Ѓорѓи Петров Ербапо[9].

Демографија[уреди | уреди извор]

По крајот на војната, селото било вклучено во составот на Грција. Голем дел од муслиманското и македонското население заминало од селото кон Македонија во Струмица или Бугарија во Петрич и на негово место било населено грчко население од Понд. Според Тодор Симовски, бројот на грчките доселеници изнесувал 338 луѓе.

Во 1913 година, во селото живееле 915 жители. Во 1924 година, целото муслиманско турско население според Лозанскиот договор било принудено да го напушти селото. Во тоа време, според Тодор Симовски во Бугарија се иселиле 33 жители на селото. И покрај тоа, во селото останале да живеат мал број на Македонци.

Така, заедно со новите жители на селото, во 1928 година селото броело 486 жители, додека во 1940 година селото броело 781 жител.

Во текот на Втората светска војна, како и во текот на Грчката граѓанска војна, селото настрадало. Поради тоа, голем дел од населението го напуштило селото и заминало на побезбедно место. Намалувањето на бројот на населението се должело на фактот што дел од населението на селото заминало во новата населба наречена Нова Света Петка, која се наоѓа во близина на селото. Селото во пописот од 1951 година броело 140 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 106 жители. Денеска, населението на селото е 240 жители.

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 781 140 106 / / / / 240
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија

Луѓе од селото[уреди | уреди извор]

Родени во Света Петка

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција. 
  2. Симовски, Тодор Христов; Здружение на децата бегалци од Егејскиот дел на Македонија (1998). Населените места во Егејска Македонија Д. 1. Скопје: Печатница „Гоце Делчев”. 
  3. Гандев, Христо. Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване, Наука и Изкуство, II изд., София, 1989.
  4. Турски извори за българската история, т. VII, София 1986, с. 227.
  5. http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=-2132385778&v17=
  6. 6,0 6,1 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  7. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 185.
  8. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 188-189.
  9. Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав, Главно управление на архивите, 2006, стр. 876.
  10. Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав, Главно управление на архивите, 2006, стр. 533.
  11. Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав, Главно управление на архивите, 2006, стр. 38.