Месечини на Сатурн

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Сателити на Сатурн)
Прејди на: содржини, барај
Сатурновиот систем (фотомонтажа)
Титан.

Планетата Сатурн досега има 56 познати месечини.

Вовед[уреди | уреди извор]

Точниот број на сателити на Сатурн веројатно никогаш нема да биде определен поради фактот, дека многу од телата, кои се дел на сатурновите прстени, имаат премногу мали димензии за некогаш да бидат забележани и квалифицирани.

До средината на 20 век познати биле само 9 сателити. Во1980 год. вселенските програми како Војаџер открија 9 нови сателити во близина на орбитата околу планетата. Во 2000 г. 12 нови сателити беа откриени, сите на големи разстојанија од планетата и на високоексцентрични и ретроградни орбити — најверојатно тела, заробени од гравитацијата на Сатурн.

Вселенската програма Касини-Хјујгенс влезе во орбита околу планетата на 1 јли 2004 и при извршени набљудувања беа откриени три мали сателити во внатрешноста на системот. Набљудавани се и неколку непотврдени објекти. На 16 ноември 2004 г. беа набљудувани објекти во прстените на планетата . На 3 мај 2005 г. астрономи во обсерваторијста Мауна Кеа на Хаваите, САД го известија откривањето на 12 нови сателити. [1][2].

За откритието во 1905 год. се покажа дека сателитот Темида не е точно.

Потврдени месечини[уреди | уреди извор]

Сатурновите месечини се подредени според орбиталниот период (или просечната оска), од најкратка до најдолга. Месечините имаат сфера се обележани со задеблени, нерегуларните се обележани со црвена, портокалова и сива позадина.
Легенда

Големи ледени месечини

Титан

Инуитска група

Галска група

Нордиска група


Редослед Ознака
Име Изговарање (МФА за англиски) Слика Дијаметар (км) Маса
(×1015 кг)
Просечна оска (км) Орбитален период (д) Инкланација Ексцентрицитет Позиција Откриена во
[1]
Откриена од
[1]
S/ S/2009 S 1 PIA11665 moonlet in B Ring.jpg ≈  <  ≈  ≈  ≈ 0° ≈  Надворешен дел од прстенот Б 2009 Касини-Хајгенс[2]
(мунлети) A noisy image showing a few bright dots marked by circles 0.04 to 0.4 (Earhart) <  ≈  ≈  ≈ 0° ≈  3000 км во A прстенот 2006 Касини-Хајгенс
XVIII Pan Пан ˈpæn A bright fuzzy band (rings of Saturn) is running from the left to right. In the center a bright irregularity shaped body is superimposed on its upper edge. A narrow grayish band, which is a part of the main band, partially covers the body.
(34 × 31 × 20)
+ 0.001° во пукнатината Енке 1990 М. Шовалтер
XXXV Daphnis Дафнис ˈdæfnɨs Two bright bands run from the left to right. In the narrow gap between them (Keeler gap), which has wavy edges, a small oblong object can be seen.
(9 × 8 × 6)
+ ≈ 0° ≈  во јазот Килер 2005 Касини-Хајгенс
XV Atlas Атлас ˈætləs An irregularly shaped body is half illuminated from the right. The terminator runs from the top to bottom. The body, which looks like a cone viewed from the vertex, is elongated in the direction perpendicular to the image.
(41 × 35 × 19)
+ 0.003° надворешен дел на прстенот А 1980 Војаџер 2
XVI Prometheus Прометеј proʊˈmiːθiːəs An irregularly shaped oblong body is fully illuminated. It is elongated in the direction from the right to left. Its surface is covered by craters. There is valley at the top.
(136 × 79 × 59)
+ 0.008° внатрешен дел на прстенот Ф 1980 Војаџер 2
XVII Pandora Пандора pænˈdɔərə An irregularly shaped body is half illuminated from the bottom. The terminator runs from the left to right. The surface is covered by numerous craters.
(104 × 81 × 64)
+ 0.050° надворешен дел на прстенот Ф 1980 Војаџер 2
6a XI Epimetheus Епиметеј ˌɛpɨˈmiːθiːəs A fully illuminated irregular body, which has a shape remotely resembling a cube. One vertex with a large crater is at the right side of the image pointing towards the light source. The body's surface consists of ridges and valleys and is covered by craters.
(130 × 114 × 106)
+ 0.335° ко-орбитала со Јанус 1977 Џ. Фонтејн и С. Ларсон
6b X Janus Јанус ˈdʒeɪnəs An irregular body, whose outline looks like an approximate circle in this image. It is illuminated from the bottom-left. The terminator runs from the top-left to bottom-right. The surface is covered by craters.
(203 × 185 × 153)
+ 0.165° ко-орбитала со Епиметеј 1966 А. Долфус
LIII Aegaeon Егеон iːˈdʒiːən There images of a ring's segment are stacked together from the right to left. They shows motion of a moon along the ring. ≈  ≈  + 0.001° мунлет во прстенот Г 2008 Касини-Хајгенс
I MimasМимас ˈmaɪməs A spherical body is half illuminated from the left. The terminator runs from the top to bottom in the vicinity of the right limb. A large crater with a central peak sits on the terminator slightly to the right and above the center of the body. It makes the body look like the Death Star. There are numerous smaller craters.
(416 × 393 × 381)
+ 1.566°   1789 В. Хершел
10 XXXII Methone Метоне mɨˈθoʊniː From May 2012 flyby ≈  + 0.007° Алкониди 2004 Касини-Хајгенс
11 XLIX Anthe Анте ˈænθiː An animated image showing as a dot (right) moves around Saturn (left) outside the main rings (in the middle), which are viewed from a relatively low angle ≈  ≈  + 0.1° Алкониди 2007 Касини-Хајгенс
12 XXXIII Pallene Палена pəˈliːniː A dot in the glare of Saturn
(6 × 6 × 4)
≈  + 0.181° Алкониди 2004 Касини-Хајгенс
13 II EnceladusЕнкеладус ɛnˈsɛlədəs A spherical body is half illuminated from the left. The terminator runs from the top to bottom in the vicinity of the right limb. In the center and at the top there are heavily cratered areas. The areas to the left and at the bottom have few craters and are intersected by lots of sinuous greenish grooves. The four prominent grooves at the bottom are Tiger stripes.
(513 × 503 × 497)
+ 0.010° Главно во прстенот E 1789 В. Хершел
14 III TethysТетида ˈtiːθɨs A spherical heavily cratered body is illuminated from the bottom. The terminator runs from the left to right in the vicinity of the top limb. There is a wide curved graben running from the center of the body to the bottom. It is Ithaca Chasma.
(1077 × 1057 × 1053)
+ 0.168°   1684 Џ. Касини
14a XIII Telesto Телесто tɨˈlɛstoʊ A potato shaped body is illuminated from the right. The terminator runs from the top to bottom. There is a large crater at the bottom near the terminator. The body is elongated from the right to left.
(33 × 24 × 20)
≈  + 1.158° преден тројан на Тетида 1980 Б. Смит, Х. Рејтсема, С. Ларсон, and Џ. Фонтејн
14b XIV Calypso Калипсо kəˈlɪpsoʊ An oblong reddish body is seen in this low resolution image.
(30 × 23 × 14)
≈  + 1.473° заден тројан на Тетида 1980 Д. Паску, П. Сиделман, В. Бауми, Д. Кари
17 IV DioneДиона daɪˈoʊniː A spherical body is half illuminated from the right. The terminator is running from the top to bottom slightly to the left off the center. The central part of the body is smooth and has only a few craters. A heavily cratered terrain is near the right limb. A part of a large crater is intersected by the terminator in the lower-left corner. To the left of it there is a long crack running parallel to the terminator.
(1128 × 1123 × 1119)
+ 0.002°   1684 Џ. Касини
17a XII Helene Елена ˈhɛlɨniː An irregularly shaped body illuminated from the left. Its surface is covered by numerous impact craters.
(43 × 38 × 26)
≈  + 0.212° преден тројан на Диона 1980 П. Лакс и Ж. Лекашо
17b XXXIV Polydeuces Полидевк ˌpɒliˈdjuːsiːz A small oblong body is barely resolved in this image.
(3 × 2 × 1)
≈  + 0.177° заден тројан на Диона 2004 Касини-Хајгенс
20 V RheaРеа ˈriːə A spherical body is almost fully illuminated. The terminator is running near the top edge. The surface is covered by numerous craters. Two partially overlapping large craters can be seen above the center. One that is younger is above and to the right from the older one.
(1530 × 1526 × 1525)
+ 0.327°   1672 Џ. Касини
21 VI TitanТитан ˈtaɪtən An orange spherical body is half illuminated from the right. The terminator is running from the top to bottom slightly to the left off the center. Both limb and terminator are fuzzy due to light scattering in the atmosphere. + 0.3485°   1655 К. Хајгенс
22 VII HyperionХиперион haɪˈpɪəriən An irregularly shaped oblong body is illuminated from the left. The terminator is near the right limb. The body is elongated in the top-bottom direction. The surface is punctured by numerous impact craters, which make it look like a sponge or cheese.
(360 × 266 × 205)
+ 0.568° во 4: 3 резонанца со Титан 1848 В. Бонд
Џ. Бонд
В. Лејсел
23 VIII IapetusЈапет aɪˈæpɨtəs A walnut shaped body illuminated from the bottom-left. The terminator runs from the top to right along the top-right limb. An equatorial ridge runs from the left to right and is convex in the direction of the bottom-left. Above and below it there are dark areas. Above the upper dark area and below the lower one there are bright poles. There numerous craters. Three among them are very large: one sits on the limb at the right another is in the center above the ridge. The third is below the ridge near the left limb.
(1491 × 1491 × 1424)
+ 15.47°   1671 Џ. Касини
24 XXIV KiviuqКивиок ˈkɪviək ≈  ≈  + 49.087° Инуитска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
25 XXII IjiraqИжирак ˈiː.ɨrɒk ≈  ≈  + 50.212° Инуитска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
26 IX Phoebe ♣†Феба ˈfiːbiː An approximately spherical heavily cratered body is illuminated from the bottom-right. The terminator runs near the left and top limbs. There is huge crater at the top, which affects the shape, and another slightly smaller at the bottom.
(219 × 217 × 204)
173.047° Нордиска група 1899 В. Пикеринг
27 XX PaaliaqПалијак ˈpɑːliɒk ≈  ≈  + 46.151° Инуитска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
28 XXVII SkathiСкати ˈskɒði ≈  ≈  149.084° Нордиска (Скати) група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
29 XXVI AlbiorixАлбиорикс ˌælbiˈɒrɪks ≈  ≈  + 38.042° Галска група 2000 М. Холмен
30   S/2007AS/2007 S 2 ≈  ≈  176.68° Нордиска група 2007 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна, Б. Марсден
31 XXXVII BebhionnБебион bɛˈviːn, ˈvɪvi.ɒn ≈  ≈  + 40.484° Галска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
32 XXVIII ErriapusЕриапус ˌɛriˈæpəs ≈  ≈  + 38.109° Галска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
33 XLVII SkollСкол ˈskɒl, ˈskɜːl ≈  ≈  155.624° Нордиска (Скати) група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
34 XXIX SiarnaqСиарнак ˈsiːɑrnək ≈  ≈  + 45.798° Инуитска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
35 LII TarqeqТаркек ˈtɑrkeɪk ≈  ≈  + 49.904° Инуитска група 2007 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
36   S/2004BS/2004 S 13 ≈  ≈  167.379° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
37 LI GreipГреип ˈɡreɪp ≈  ≈  172.666° Нордиска група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
38 XLIV HyrrokkinХирокин hɪˈrɒkɨn ≈  ≈  153.272° Нордиска (Скати) група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
39 L JarnsaxaJarnsaxa jɑrnˈsæksə ≈  ≈  162.861° Нордиска група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
40 XXI TarvosТарвос ˈtɑrvɵs ≈  ≈  + 34.679° Галска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
41 XXV MundilfariМундилфери ˌmʊndəlˈvɛri ≈  ≈  169.378° Нордиска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
42   S/S/2006 S 1 ≈  ≈  154.232° Нордиска (Скати) група 2006 С. Шепард, Д. К. Џувит, Ј. Клејна
43   S/2004CS/2004 S 17 ≈  ≈  166.881° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
44 XXXVIII BergelmirБергелмир bɛərˈjɛlmɪər ≈  ≈  157.384° Нордиска (Скати) група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
45 XXXI NarviНарви ˈnɑrvi ≈  ≈  137.292° Нордиска (Нарви) група 2003 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
46 XXIII SuttungrСутунгр ˈsʊtʊŋɡər ≈  ≈  174.321° Нордиска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
47 XLIII HatiХати ˈhɑːti ≈  ≈  163.131° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
48   S/2004AS/2004 S 12 ≈  ≈  164.042° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
49 XL FarbautiФарбаути fɑrˈbaʊti ≈  ≈  158.361° Нордиска (Скати) група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
50 XXX ThrymrТрим ˈθrɪmər ≈  ≈  174.524° Нордиска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
51 XXXVI AegirАегир ˈaɪ.ɪər ≈  ≈  167.425° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
52   S/2007BS/2007 S 3 ≈  ≈  ≈  177.22° Нордиска група 2007 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
53 XXXIX BestlaБестла ˈbɛstlə ≈  ≈  147.395° Нордиска (Нарви) група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
54   S/2007CS/2004 S 7 ≈  ≈  165.596° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
55   S/S/2006 S 3 ≈  ≈  150.817° Нордиска (Скати) група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
56 XLI FenrirФенрир ˈfɛnrɪər ≈  ≈  162.832° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
57 XLVIII SurturСуртур ˈsɜrtər ≈  ≈  166.918° Нордиска група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
58 XLV KariКари ˈkɑri ≈  ≈  148.384° Нордиска (Скати) група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
59 XIX YmirИмир ˈɪmɪər ≈  ≈  172.143° Нордиска група 2000 Б. Гледман, Џ. Кавеларс, и сор.
60 XLVI LogeЛоге ˈlɔɪ.eɪ ≈  ≈  166.539° Нордиска група 2006 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна
61 XLII FornjotФорнот ˈfɔrnjɒt ≈  ≈  167.886° Нордиска група 2004 С. Шепард, Д. Џувит, Ј. Клејна

Непотврдени месечини[уреди | уреди извор]

The following objects (набљудувани од леталото Касини) сеуште не се потврдени како тврди тела. Сеуште не е јасно дали овие објекти се навистина сателити или насобрани купчиња во внатрешноста на прстенот Ф.[3]

Име Слика Дијаметар (км) Просечна
оска (км)[4]
Орбитален
период (д)[4]
Позиција Откриена во
S/2004 S 6 A bright narrow band runs from the top to bottom. To the right of it in the diffuse halo the is a bright small object. ≈ 3–5 ≈  + непотврдени објекти во околината на прстенот Ф 2004
S/2004 S 3/S 4 ≈ 3−5 ≈  ≈ + 2004

Групирање на сателитите[уреди | уреди извор]

Сателитите на Сатурн можат најбазично да бидат поделени на шест групи.

Сателити-овчари[уреди | уреди извор]

Сателитите-овчари са мали по размер тела на орбита во некое на прстените на Сатурн или блиску до нив. Тие се грижат за формата на прстените, и им ги дават препознатливите линии. Сателити-овчари на Сатурн се Пан, S/2005 S 1, Атлас, Прометеј, Пандора и S/2004 S 3 (како и непотврдените сателитиS/2004 S 4 и S/2004 S 6).

Ко-орбитални сателити[уреди | уреди извор]

Јанус и Епиметеј се ко-орбитални сателити. Тие се со помалиразмери и имаат дијаметар од неколку километри. На секои 4 години, тие си ги менуваат орбитите.

Масивни внатрешни сателити[уреди | уреди извор]

Внатрешните масивни сателити се на орбитата помеѓу Сатурн и E-прстенотМимас, Енцелад, Тетида и Диона. Во оваа група се наоѓаат и два новооткриени мали сателити— Метонија и Палена.

Тројански сателити[уреди | уреди извор]

Тројанските сателити се еден вид на ко-орбитални сателити, на орбитата околу Сатурн, само што имаат поголема маса. Тетида има два тројански сателити— Телесто и Калипсо, како и Диона — Елена и Полидевк.

Надворешни масивни сателити[уреди | уреди извор]

Оваа група ги опфаќа нај-масивните сателити на Сатурн на орбитата околу Е-прстенот — Реа, Хиперион, Титан и Јапет.

Инуитска група[уреди | уреди извор]

Инуитската група вклучува 5 сателити со разстојание до Сатурн и инклинации — Кивиок, Ижирак, Палијак, Шиарнак и S/2004 S 11.

Нормандска група[уреди | уреди извор]

Нормандската група вклучува 18 сателити со разстојание до Сатурн и инклинации — Феб, Скати, Нарви, Мундилфари, Сутунгур, Тример, Имир, од S/2004 S 7 до S/2004 S 10 и од S/2004 S 12 до S/2004 S 18. Сите се на ретроградна орбита.

Галска група[уреди | уреди извор]

Во галската група се наоѓаат три од највнатрешните сателити со орбитални разстојанија и инклинации — Албиорикс, Ериапо и Тарвос.

Именување[уреди | уреди извор]

Некои астероиди носат имиња на сателити на Сатурн, како на пример 55 Пандора, 106 Диона, 577 Реа, 1809 Прометеј, 1810 Епиметеј, 4450 Пан.

Види исто така[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

[1] [5] [6] [7] [8] [2] [9] [5] [4] [10] [11] [2] [3] [4] [5]

  1. 1,0 1,1 1,2 „Planet and Satellite Names and Discoverers“. Gazetteer of Planetary Nomenclature. USGS Astrogeology. 21 јули 2006. http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html. конс. 6 август 2006 г. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Porco, C. and the Cassini Imaging Team (November 2, 2009). S/2009 S1. „IAU Circular“ том  9091. http://ciclops.org/view_popup.php?id=5926&js=1. 
  3. 3,0 3,1 Porco, C. C.; Baker, E.; Barbara, J.; et al. (2005). Cassini Imaging Science: Initial Results on Saturn's Rings and Small Satellites (PDF). „Science“ том  307 (5713): 1226–36. doi:10.1126/science.1108056. PMID 15731439. Bibcode2005Sci...307.1226P. http://ciclops.org/sci/docs/RingsSatsPaper.pdf. 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 doi: 10.1086/505206
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  5. 5,0 5,1 5,2 doi:10.1086/508812
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  6. doi: 10.1016/j.icarus.2010.01.025
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  7. Sremčević, Miodrag; Schmidt, Jürgen; Salo, Heikki; et al., Martin; Spahn, Frank; Albers, Nicole (2007). A belt of moonlets in Saturn's A ring. „Nature“ том  449 (7165): 1019–21. doi:10.1038/nature06224. PMID 17960236. Bibcode2007Natur.449.1019S. http://www.nature.com/nature/journal/v449/n7165/full/nature06224.html. 
  8. Sheppard, Scott S. „Saturn's Known Satellites“. http://www.dtm.ciw.edu/users/sheppard/satellites/satsatdata.html. конс. 7 јануари 2010 г. 
  9. doi:10.1088/0034-4885/65/12/201
    Овој навод ќе се дополни автоматски во текот на следните неколку минути. Можете да го прескокнете редот или да го проширите рачно
  10. „Natural Satellites Ephemeris Service“. IAU: Minor Planet Center. http://www.minorplanetcenter.org/iau/NatSats/NaturalSatellites.html. конс. 8 јануари 2011 г. 
  11. Williams, David R. (21 август 2008). „Saturnian Satellite Fact Sheet“. NASA (National Space Science Data Center). http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/saturniansatfact.html. конс. 27 април 2010 г.