Ројализам

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Ројализмот поддржува одреден монарх како шеф на државата за одредено кралство или за одредено династичко барање на власт. Тој е различен од монархизмот, кој се залага за монархиски систем на управување, но не мора да е за одреден монарх. Најчесто, терминот ројализам се применува на систем на сегашен режим или режим што неодамна бил соборен за да се создаде република.

Во Обединетото Кралство, денес поимот е скоро и да не се разликува од „монархистички“ затоа што нема значителни сопернички претенденти за престолот. Спротивно на тоа, во Франција во 19 век, ројалист може да биде легитимист, бонапартист или орлеанист, сите кои биле монархистички.

Обединето Кралство[уреди | уреди извор]

  • Војните на розите се воделе меѓу Јоркиевците и Ланкастеријците
  • За време на Англиската граѓанска војна, ројалистите или кавалирсите го поддржувале кралот Чарлс I, а после тоа и неговиот син кралот Чарлс II
  • После Славната револуција, јакобитите го поддржале разрешениот Џејмс II и неговите стјуардови наследници на престолите на Англија, Шкотска и Ирска
  • По Славната револуција, лојалистите ја поддржувале Вилијамската династија, а по искачувањето на Џорџ I на британскиот престол во 1714 година, Хановерската династија на престолите на Англија, Шкотска и Ирска

Русија[уреди | уреди извор]

Југославија[уреди | уреди извор]

  • За време и особено кон крајот на Втората светска војна во Југославија, ројалистичките четници го поддржале прогонетиот крал на Југославија .

Франција[уреди | уреди извор]

  • Легитимисти, француски ројалисти кои го поддржувале Салискиот закон
    • Шуанери, ројалистичка група за време на Француската револуција
    • Ултра-ројалисти, реакционерна фракција од францускиот парламент од 19 век
  • Орлеанисти, кои кон крајот на XVIII и XIX век Франција го поддржале орлеанскиот огранок на Бурбонците, кој дошол на власт во Јулската револуција на францускиот монарх
  • Бонапартисти, приврзаници на императорската линија на Бонапарта.

Ниските земји[уреди | уреди извор]

  • Араскиот Сојуз, држави во Холандија лојални на Филип II
  • Оранизам во Холандија, Белгија и Луксембург
  • Поддржувачи на враќањето на Леополд III како крал на Белгијците по Втората светска војна, исто така наречени леополдисти

Португалија[уреди | уреди извор]

  • Мигелист, приврзаник на кралот Мигел

Шпанија[уреди | уреди извор]

  • Карлист, шпански легитимист
  • Ројалист (Шпанско-американска независност), приврзаник на продолженото шпанско владеење за време на латиноамериканските војни за независност

Италија[уреди | уреди извор]

Кина[уреди | уреди извор]

  • Здружението за реформи во Кинеската Империја (Ројалистичко друштво) кон крајот на династијата Кинг, организација што го поддржувала про-реформскиот император Гуангшу и се залагала за уставна монархија како мирна политичка реформа, и против конзервативните владетели (како на пример и императорката Циси) кои се спротиставиле на секоја реформа и Тонгменгуи кои сакале да ја соборат кинеската монархија и да воспостават Република Кина)
  • Ројалистичка партија: Оваа милитантна партија била основана за време на Шинајската револуција и била жестоко спротивставена на новата Република Кина. Се обидела да користи политика и подоцна насилство со цел да ја врати династијата Кинг или барем некаков облик на монархија, но не успеале.

Камбоџа[уреди | уреди извор]

Партијата ФУНЦИНПЕЦ (кмерски: ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច  ; француски: Front uni national pour un Cambodge indépendant, neutre, pacifique et coopératif), Национален обединет фронт за независна, неутрална, мирна и соработлива Камбоџа е ројалистичка политичка партија во Камбоџа основана во 1981 година. Партијата го црпела своето вдаховение од политичкото наследство на поранешниот крал на Камбоџа, Нородом Сијанук.

Иран[уреди | уреди извор]

На Уставната партија на Иран (УПИ) (персиски: حزب مشروطه ايران - لیبرال دموکرات) е либерална демократска партија основана во 1994 година (првично како Уставно движење на Иран) и се наоѓа во егзил. Партијата е за уставна монархија во Иран, но не е против република заснована на референдум. Исто така, го поддржува враќањето на сегашниот престолонаследникот принц Реза Пахлави како следен шах на Иран.[1]

Соединетите Држави[уреди | уреди извор]

Малезија[уреди | уреди извор]

  • Џохоровиот клуб на ројалисти е невладина организација основана во Државата Џохор, во рамките на Федерацијата на Малезија, на 23 март 2015 година. Неговата мисија е да го врати „Редот“, а целите му е да ја поддржи Џохорската монархијата; да се создаде свест за наследството на Џохорската монархија; и да ги затвори расните односи преку Џохорската монархија. Неговото членство е отворено за чисти Џохорци (Анак Џати Џохор) кои, и двајцата чии родители, се родени во Џохор и се лојални (и само лојални) на Џохорскиот султан. Работи во облик на народен конгрес и има постојан комитет за управување со секојдневните работи.[2]

Непал[уреди | уреди извор]

Партијата Растрија Праџатантра била основана врз принципите на демократија, уставна монархија, национализам и економска либерализација.[3] Кога монархијата била укината во 2008 година и Непал бил прогласен за секуларна држава, партијата Растрија Праџатантра Непал го сменила својот устав за да ја поддржи монархијата и повторно воспоставување на хиндуистичката држава.[4]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „The Constitutionalist Party of Iran“. Архивирано од изворникот на 2012-03-04.
  2. „Johor Royalists Club - Royalists in Malaysia“.
  3. „Major Political Parties“. www.nepaldemocracy.org. Посетено на 26 ноември 2020.
  4. RPP. „राप्रपा नेपालः सुस्पष्ट बिचार र अलग पहिचान सहितको राजनैतिक दल“. RPP (англиски). Посетено на 2017-06-25.