Рибизла (род)
| Рибизла (род) | |
|---|---|
| Ribes divaricatum | |
| Научна класификација [ у ] | |
| Непознат таксон (попр): | Ribes |
| Вид: | Рибизла (род) |
| Научен назив | |
| Ribes L. | |
| Разновидност | |
| Околу 200 видови | |
| Синоними[1][2] | |
| |
Рибизла (науч. Ribes) е род од приближно 200 познати видови цветни растенија, претежно автохтони во умерените региони на северната хемисфера.[3] Ова е единствениот род во семејството растенија Grossulariaceae. Родот вклучува видови кои најчесто се нарекуваат црвена рибизла, црна рибизла, бела рибизла и цариградско грозје. Неколку видови се одгледуваат и поради нивните јадливи плодови и како украсни растенија во хортикултурата.
Опис
[уреди | уреди извор]Видовите од родот рибизли се средни растенија слични на грмушки[4] со изразена разновидност во цветовите и плодовите.[5] Тие имаат лобусни или сложени листови, а некои имаат трње.[4] Цветовите на овие растенија се бисексуални[6] и се раѓаат на гроздови.[7] Бојата на цветовите може да варира од зелена до жолта или црвена во зависност од видот.[6] СЧашкините ливчиња на цветовите се поголеми од ливчињата и се спојуваат во цевка во форма на чинија.[4]
Таксономија
[уреди | уреди извор]Ова е единствениот род во семејството Saxifragales Grossulariaceae. Иако некогаш бил вклучен во поширокиот опсег на Saxifragaceae sensu lato, сега е позициониран како сестринска група на Saxifragaceae sensu stricto.[8]
Поделба
[уреди | уреди извор]Првпат третирана на светско ниво во 1907 година,[9] инфрагенерската класификација претрпела многу ревизии,[10] па дури и во ерата на молекуларната филогенетика имало контрадикторни докази.[5] Иако понекогаш се третира како два одделни рода, Ribes и Grossularia (Berger 1924),[11] консензусот бил да се смета за еден род, поделен на голем број подродови, од кои главни се подродот Ribes (рибизли) и подродот Grossularia (огрозд), понатаму поделени на секции.[10]
Некои автори и натаму ги третираат Hesperia и Lobbia како подродови.[12][5]
Видови
[уреди | уреди извор]


Постојат околу 200 видови од родот рибилзи.[3] Избрани видови вклучуваат:
- Ribes alpinum
- Ribes aureum
- Ribes cereum
- Ribes divaricatum
- Ribes glandulosum
- Ribes hirtellum
- Ribes hudsonianum
- Ribes inerme
- Ribes lacustre
- Ribes laurifolium
- Ribes lobbii
- Ribes montigenum
- Ribes maximowiczii
- Ribes nevadense
- Ribes nigrum
- Ribes oxyacanthoides
- Ribes rubrum
- Ribes sanguineum
- Ribes speciosum
- Ribes triste
- Ribes uva-crispa
Распространетост и живеалиште
[уреди | уреди извор]Ова се широко распространети растенија низ северната хемисфера, а се протегаат и на југ во планинските области на Јужна Америка.[5] Некои видови од овој род може да се најдат на ливади или во близина на потоци.[4]
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Morin 2008.
- ↑ Lu, Lingdi; Alexander, Crinan, „Ribes“, Flora of China, 8 – преку eFloras.org, Ботаничка градина на Мисури, Сент Луис и Хербариуми на Харвард, Кемриџ Invalid
|mode=CS1(help) - 1 2 „Ribes L.“. Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 12 August 2020.
- 1 2 3 4 Taylor, Ronald J. (1994) [1992]. Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary (англиски) (rev.. изд.). Missoula, MT: Mountain Press Pub. Co. стр. 42. ISBN 0-87842-280-3. OCLC 25708726.
- 1 2 3 4 Schultheis & Donoghue 2004.
- 1 2 Pfister, Robert D.; Sloan, John P. (2008). „Ribes L.: currant, gooseberry“. In: Bonner, Franklin T.; Karrfalt, Robert P., eds. The woody plant seed manual. Agric. Handbook No. 727. Washington, DC. U.S. Department of Agriculture, Forest Service. p. 961-968. (англиски). 727: 961–968.
- ↑ Hummer, K. E.; Dale, A. (2010). „Horticulture of Ribes“. Forest Pathology (англиски). 40 (3–4): 251–263. doi:10.1111/j.1439-0329.2010.00657.x. ISSN 1437-4781.
- ↑ Messinger 1995.
- ↑ Janczewski 1907.
- 1 2 Sinnott 1985.
- ↑ Berger 1924.
- ↑ Messinger et al 1999.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]
Ribes на Ризницата ?Таксонски назнаки - Википодатоци: Q22691
- APDB: 194431
- BOLD: 121666
- EoL: 38348
- EPPO: 1RIBG
- FNA: 128544
- FoC: 128544
- Fossilworks: 264404
- GBIF: 2986095
- GRIN: 10469
- iNaturalist: 47130
- IPNI: 37138-1
- IRMNG: 1101600
- ITIS: 24448
- NCBI: 3801
- NZOR: f2531449-be5e-427b-a1d6-8dbc4b169537
- PLANTS: RIBES
- POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30002461-2
- Tropicos: 40025704
- VASCAN: 1623