Прејди на содржината

Рибизла (род)

Од Википедија — слободната енциклопедија

{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Ribes|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}

Рибизла (род)
Ribes divaricatum
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Ribes
Вид: Рибизла (род)
Научен назив
Ribes
L.
Разновидност
Околу 200 видови
Синоними[1][2]
  • Grossularia Miller
  • Ribesium Medikus

Рибизла (науч. Ribes) е род од приближно 200 познати видови цветни растенија, претежно автохтони во умерените региони на северната хемисфера.[3] Ова е единствениот род во семејството растенија Grossulariaceae. Родот вклучува видови кои најчесто се нарекуваат црвена рибизла, црна рибизла, бела рибизла и цариградско грозје. Неколку видови се одгледуваат и поради нивните јадливи плодови и како украсни растенија во хортикултурата.

Видовите од родот рибизли се средни растенија слични на грмушки[4] со изразена разновидност во цветовите и плодовите.[5] Тие имаат лобусни или сложени листови, а некои имаат трње.[4] Цветовите на овие растенија се бисексуални[6] и се раѓаат на гроздови.[7] Бојата на цветовите може да варира од зелена до жолта или црвена во зависност од видот.[6] СЧашкините ливчиња на цветовите се поголеми од ливчињата и се спојуваат во цевка во форма на чинија.[4]

Таксономија

[уреди | уреди извор]

Ова е единствениот род во семејството Saxifragales Grossulariaceae. Иако некогаш бил вклучен во поширокиот опсег на Saxifragaceae sensu lato, сега е позициониран како сестринска група на Saxifragaceae sensu stricto.[8]

Првпат третирана на светско ниво во 1907 година,[9] инфрагенерската класификација претрпела многу ревизии,[10] па дури и во ерата на молекуларната филогенетика имало контрадикторни докази.[5] Иако понекогаш се третира како два одделни рода, Ribes и Grossularia (Berger 1924),[11] консензусот бил да се смета за еден род, поделен на голем број подродови, од кои главни се подродот Ribes (рибизли) и подродот Grossularia (огрозд), понатаму поделени на секции.[10]

Некои автори и натаму ги третираат Hesperia и Lobbia како подродови.[12][5]

Црна рибизла (Ribes nigrum)
Црвена рибизла (Ribes rubrum)
Ribes speciosum (огрозд)

Постојат околу 200 видови од родот рибилзи.[3] Избрани видови вклучуваат:

Распространетост и живеалиште

[уреди | уреди извор]

Ова се широко распространети растенија низ северната хемисфера, а се протегаат и на југ во планинските области на Јужна Америка.[5] Некои видови од овој род може да се најдат на ливади или во близина на потоци.[4]

  1. Morin 2008.
  2. Lu, Lingdi; Alexander, Crinan, Ribes, Flora of China, 8 преку eFloras.org, Ботаничка градина на Мисури, Сент Луис и Хербариуми на Харвард, Кемриџ Invalid |mode=CS1 (help)
  3. 1 2 Ribes L.“. Plants of the World Online. Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 12 August 2020.
  4. 1 2 3 4 Taylor, Ronald J. (1994) [1992]. Sagebrush Country: A Wildflower Sanctuary (англиски) (rev.. изд.). Missoula, MT: Mountain Press Pub. Co. стр. 42. ISBN 0-87842-280-3. OCLC 25708726.
  5. 1 2 3 4 Schultheis & Donoghue 2004.
  6. 1 2 Pfister, Robert D.; Sloan, John P. (2008). „Ribes L.: currant, gooseberry“. In: Bonner, Franklin T.; Karrfalt, Robert P., eds. The woody plant seed manual. Agric. Handbook No. 727. Washington, DC. U.S. Department of Agriculture, Forest Service. p. 961-968. (англиски). 727: 961–968.
  7. Hummer, K. E.; Dale, A. (2010). „Horticulture of Ribes“. Forest Pathology (англиски). 40 (3–4): 251–263. doi:10.1111/j.1439-0329.2010.00657.x. ISSN 1437-4781.
  8. Messinger 1995.
  9. Janczewski 1907.
  10. 1 2 Sinnott 1985.
  11. Berger 1924.
  12. Messinger et al 1999.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]