Рајчица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Рајчица
Rajcica-Radovci-Sv.Georgi-MK.jpg

Поглед на долното маало Радовци со манастирската црква Св. Георги

Рајчица is located in Македонија
Рајчица
Местоположба на Рајчица во Македонија
Координати 41°30′56″N 20°32′17″E / 41.51556° СГШ; 20.53806° ИГД / 41.51556; 20.53806Координати: 41°30′56″N 20°32′17″E / 41.51556° СГШ; 20.53806° ИГД / 41.51556; 20.53806
Општина Grb-debar.jpg Дебар
Население 131 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 790-880 м
Рајчица на општинската карта
Рајчица во Општина Дебар.svg

Атарот на Рајчица во рамките на општината
Commons-logo.svg Рајчица на Ризницата


Рајчицасело во Општина Дебар, во непосредна близина на градот Дебар.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Рајчица се наоѓа на самиот влез на градот Дебар, 2 километри источно од центарот на градот. Селото е ридско и е расположено на надморска височина од 790 до 880 метри[1]. Рајчица е село од разреден, односно разбиен тип и се дели на 3 маала: Влаовци (горно), Рајчки (средно) и Радовци (долно), на меѓусебна оддалеченост од околу 300 до 500 метри. Источниот дел на атарот на Рајчица кој се наоѓал во Дебарското поле крај десниот брег на реката Радика и бил засаден под лозја, од 1969 година е потопен во водите на Дебарското Езеро.

Историja[уреди | уреди извор]

Селото Рајчица е доста старо село. Во ова село се наоѓа женскиот манастир Свети Ѓорѓи Победоносец (кој е женски манастир под Св. Јован Бигорски) кој беше обновен во 1999 година и црквите Света Варвара во маалото Рајчки која е подигната во 1597 година[2][3], Свети Атанасија во маалото Влаовци и црквата Свети Димитрија во маалото Радовци. Рајчица пред Втората светска војна била седиште на Рајчката парохија[4]. Според податоците на Васил К’нчов од 1900 година, селото имало 660 жители христијани (Македонци).[5]. Главна стопанска гранка со кое се занимавало населението на Рајчица во минатото, а по која селото било надалеку познато и прочуено, било лозарство и винарството. Во Рајчица се одгледувале многу лозја, а виното кое се произведувало и било со висок квалитет, покрај за манастирот се продавало и на жители на други места, со што жителите на Рајчица остварувале приходи. По Втората светска војна во четириесетите години на ХХ век, селото го фатило голем бран на иселување на македонското православно население, кое речиси во целост, со исклучок на семејството на Боге Исаковски, се иселило во Скопје, а во помала мерка и во Дебар. Имотите и земјиштето во најголем дел постепено преминал во посед на жителите на соседното блиско село Горно Косоврасти, кои и покрај тоа не покажале голем интерес за трајно населување и живот во тоа село.

Население[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Рајчица живееле 660 жители, сите Македонци.[6]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Рајчица имало 496 Македонци, егзархисти.[7]

Според последниот попис од 2002 година, Рајчица е мало село со 131 жител.[8]

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години: [9]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 146
1953 152 152
1961 112 4 116
1971 65 10 2 77
1981 45 2 11 22 80
1994 26 8 34
2002 42 72 1 1 16 131

До 1953 година, целото население го сочинувале само Македонци, додека првите Албанци во пописите се забележуваат дури од 1961 година, за во 2002 година да станат благо мнозинство во однос на помалубројното македонско население.

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Цркви и манастири[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

  • Ѓурѓовден - секоја година на 6 мај се одржува општонароден собор и прослава на патрониот празник на манастирот Свети Георги Победоносец, на кој присуствуваат некогашни жители на селото, нивни потомци, луѓе кои водат потекло од ово крај како и жители на Дебар, Скопје и посетители од сите краишта на Македонија, како Битола, Кочани, Струмица

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.252
  2. Јовчевски Петко и Методија. „Рајчица и Рајчка парохија - крајот на XIX и првата половина на XX век“. Дебар, 2000 год. стр.57
  3. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.252
  4. Јовчевски Петко и Методија. „Рајчица и Рајчка парохија - крајот на XIX и првата половина на XX век“. Дебар, 2000 год. стр.13
  5. Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.259
  6. Кънчов, В. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, с.259
  7. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.152-153.
  8. „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 28 јули 2016. 
  9. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  10. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]