Прејди на содржината

Рамковна директива за отпад

Од Википедија — слободната енциклопедија

Рамковната директива за отпад (РДО) — директива на Европската унија која се однесува на „мерки за заштита на животната средина и здравјето на луѓето преку спречување или намалување на негативните влијанија од создавањето и управувањето со отпад и преку намалување на вкупните влијанија од користењето на ресурсите и подобрување на ефикасноста на таквото користење“.[1] Првата Рамковна директива за отпад датира од 1975 година.[2] Таа претрпела значителни промени во 1991[3] и 2006 година.[4] Тековната директива била усвоена на 19 ноември 2008 година.[1]

Целта на Рамковната директива за отпад била да се постави основата за претворање на ЕУ во „рециклирачко општество“ кое се стреми да избегне создавање отпад и да го користи отпадот како ресурс“ (Преамбула, дел 28).

Една од карактеристиките на РДО е Европската хиерархија за отпад.[5]

Клучни термини

[уреди | уреди извор]

Критериуми за укинување на статус на отпад

[уреди | уреди извор]

Критериумите за укинување на статусот на отпад наведуваат кога одреден отпаден материјал престанува да биде „отпад“ и добива статус на производ (или секундарна суровина).

Според член 6 (1) и (2), одреден специфичен отпад престанува да биде отпад кога ќе помине низ операција на преработка (вклучувајќи рециклирање) и ќе ги исполни специфичните критериуми што треба да се развијат во согласност со одредени законски услови, особено кога:

  • супстанцијата или предметот најчесто се користи за специфични цели;
  • има постоечки пазар или побарувачка за супстанцијата или предметот;
  • употребата е законска (супстанцијата или предметот ги исполнува техничките барања за специфичните цели и ги исполнува постојните законски прописи и стандарди што се применуваат за производите);
  • употребата нема да доведе до целокупни негативни влијанија врз животната средина или здравјето на луѓето.[6]

Висококвалитетно рециклирање

[уреди | уреди извор]

Член 11 бара од земјите-членки да „промовираат висококвалитетно рециклирање“. Терминот „висок квалитет“ не е дефиниран, но се состои во исполнување на „неопходните стандарди за квалитет за релевантните сектори за рециклирање“.[1]

Одделно собирање

[уреди | уреди извор]

Член 10(2) од Рамковната директива за отпад утврдила општ услов за одделно собирање и ги обврзала земјите-членки да воспостават системи за одделно собирање барем за хартија, метал, пластика и стакло до 2015 година. Член 11 (1) ги утврдува барањата за земјите-членки да преземат мерки за промовирање на висококвалитетно рециклирање преку одделно собирање.[7]

Технички, еколошки и економски изводливо

[уреди | уреди извор]

Според упатствата на ЕУ, „комбинацијата од термини „технички, еколошки и економски изводливо“ ги опишува предусловите за земјите-членки, во различен степен, да бидат обврзани да воспостават одделно собирање согласно членовите 10 и 11 од Директивата“.[8]

  1. 1 2 3 Directive 2008/98/EC of 19 November 2008 on waste and repealing certain Directives.
  2. Directive 75/442/EEC of 15 July 1975 on waste. End of validity 16 May 2006, and repealed by 2006/12/EC.
  3. Directive 91/156/EEC of 18 March 1991 on waste. End of validity 16 May 2006, and repealed by 2006/12/EC.
  4. Directive 2006/12/EC of 5 April 2006 on waste. End of validity 11 December 2006, and repealed by 2008/98/EC.
  5. Zhang, Chunbo; Hu, Mingming; Di Maio, Francesco; Sprecher, Benjamin; Yang, Xining; Tukker, Arnold (2022-01-10). „An overview of the waste hierarchy framework for analyzing the circularity in construction and demolition waste management in Europe“. Science of the Total Environment. 803: 149892. Bibcode:2022ScTEn.803n9892Z. doi:10.1016/j.scitotenv.2021.149892. ISSN 0048-9697. PMID 34500281 Проверете ја вредноста |pmid= (help). |hdl-access= бара |hdl= (help)
  6. European Commission, Waste Framework Directive: End-of-waste criteria, accessed 31 December 2020.
  7. European Commission - DG ENV, Assessment of separate collection schemes in the 28 capitals of the EU, published 2014, accessed 28 December 2020
  8. European Commission, Guidance on the interpretation of key provisions of Directive 2008/98/EC on waste, para 4.4, accessed 28 December 2020