Притисок-волумен дијаграм

Притисок-волумен дијаграмот (ПВ дијаграм) се користи за опишивање на соодветните промени на волуменот и притисокот во еден систем. Најчесто се користи во термодинамиката, кардиоваскуларната физиологија и респираторната физиологија.

ПВ дијаграмите, првично наречени индикаторски дијаграми, биле развиени во 18 век како алатки за разбирање на ефикасноста на парните машини.

ПВ дијаграмот ја прикажува промената на притисокот p во однос на волуменот V за некој процес. Во термодинамиката, множеството процеси формира циклус, така што по завршувањето на циклусот нема нето промена во состојбата на системот, односно уредот се враќа на почетниот притисок и волумен.

На сликата се прикажани карактеристиките на идеализиран ПВ дијаграм. Се забележува низа од нумерирани состојби (од 1 до 4). Патеката помеѓу секоја состојба се состои од некој процес (од A до D) кој го менува притисокот или волуменот на системот (или и двете).

Генерализиран ПВ дијаграм

Апликации

Термодинамика

Индикаторска шема за парна локомотива

Дијаграмот го дава притисокот на пареата во однос на волуменот на пареата во цилиндар, во текот на целиот циклус на движење на клипот во парна машина. Дијаграмот овозможува пресметување на извршената работа и на тој начин обезбедува мерка за моќноста произведена од моторот.

Медицина

Во кардиоваскуларната физиологија дијаграмот често се применува на левиот вентрикл на срцето и може да се мапира на специфични настани од срцевиот циклус.

• 
  Пример за ПВ дијаграм на јамка на лева комора кај глушец
• 
  Човечко срце

• А е крајната дијастолна точка; ова е точката каде што започнува контракцијата. Притисокот почнува да се зголемува, брзо станува повисок од атријалниот притисок и митралната валвула се затвора. Бидејќи притисокот е исто така помал од аортниот притисок, аортната валвула е исто така затворена.
• Сегментот AB е фазата на контракција. Бидејќи и митралната и аортната валвула се затворени, волуменот е константен. Поради оваа причина, оваа фаза се нарекува изоволумна контракција.
• Во точката Б, притисокот станува повисок од аортниот притисок и аортната валвула се отвора, иницирајќи ја ејекцијата.
• BC е фазата на исфрлање, волуменот се намалува. На крајот од оваа фаза, притисокот повторно се намалува и паѓа под аортниот притисок. Аортната валвула се затвора.
• Точката C е крајната систолна точка.
• Сегментот CD е изоволуменска релаксација. Во текот на оваа фаза, притисокот продолжува да опаѓа. Митралната и аортната валвула се повторно затворени, така што волуменот е константен.
• Во точката D, притисокот паѓа под атријалниот притисок и митралната валвула се отвора, иницирајќи полнење на коморите.
• DA е дијастолниот период на полнење. Крвта тече од левата преткомора кон левата комора. Атријалната контракција го комплетира полнењето на коморите.