Претседател на Србија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Стандарт на претседателот на Република Србија
Нов двор на Андриќевиот венец е седиште на претседателот на Република Србија

Претседателот на Република Србија е на шеф на државата во Србија. Се избира на непосредни избори и е со петогодишен мандат. Сегашниот претседател е Александар Вучиќ, победник во првиот круг од претседателските избори од 2017. година.

Историја[уреди | уреди извор]

Грбот на Социјалистичка Република Србија на Андриќевиот венец бр. 1, над влезната врата на седиштето на претседателот на Република Србија

Иако Србија станала република уште во 1945 година, функцијата на Претседател на Републиката за првпат била воведена со Уставот од 1990 година. Пред тоа постоела функција на претседател на Претседателството на Социјалистичка Република Србија, која била воведена со Уставот од 1974 година, а до тогаш функцијата на претседателот ја извршувал претседателот на Претседателството на Народното собрание.

Надлежност[уреди | уреди извор]

Според Уставот од 2006 година, претседателот на Република Србија:

  • се избира непосредно, а го менува Народното собрание;
  • може да биде избран најмногу двапати за претседател;
  • ја претставува државата во земјата и светот;
  • го предложува кандидатот за претседател на Владата на Народното собрание, откако ќе го сослуша мислењето на избраните претставници од изборните списоци;
  • има право на вето на донесен закон и право да го врати на повторно разгледување. Доколку законот се изгласа по втор пат, претседателот на Република Србија е должен да го потпише;
  • со декрет поставува и оповикува амбасадори на Република Србија врз основа на предлогот на Владата на Србија;
  • ужива имунитет како народен пратеник;
  • има право да го распушти Народното собрание и да распише избори за народни пратеници;
  • прогласува вонредна состојба;
  • доделува помилувања и одликувања;
  • распишува избори и референдуми;
  • не може да извршува друга јавна функција или професионална дејност.

Претседателот на Република Србија е истовремено и врховен командант на Војската на Србија. Во согласност со законот, командува со Војската, поставува, унапредува и разрешува офицери на Војската на Србија.

Ако претседателот на Република Србија е спречен да ги извршува своите должности, нив ги извршува претседателот на Народното собрание.

Мандат[уреди | уреди извор]

Мандатот на претседателот на Република Србија трае пет години и почнува да тече од денот на полагање на заклетва пред Народното собрание. Доколку мандатот на претседателот на Републиката истекува за време на воена или вонредна состојба, тој се продолжува и трае до поминување на три месеци од денот на завршувањето на воената или вонредната состојба. Никој не може да биде избран повеќе од два пати за претседател на Републиката. Мандатот на претседателот на Република Србија престанува со поминување на периодот за кој  е избран, со оставка или со разрешување. Претседателот на Републиката поднесува оставка на претседателот на Народното собрание.[1]

Вршители на должноста[уреди | уреди извор]

Претседателите на Народното собрание на Србија, кои вршеле должност на претседател на Србија:

  1. Драган Томиќ (јули — декември 1997 година);
  2. Наташа Миќиќ (декември 2002 — февруари 2004 година);
  3. Драган Маршиќанин (февруари — март 2004 година);
  4. Предраг Марковиќ (март — јули 2004 година);
  5. Славица Ѓукиќ Дејановиќ (април — мај 2012 година).

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. "COBISS/OPAC". www.vbs.rs (sr-Cyrl). конс. 2018-05-04. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]