Праиндоевропејци

Праиндоевропејците се хипотетичка праисториска популација што го зборувала праиндоевропскиот јазик, реконструираниот заеднички предок на индоевропските јазици. Бидејќи не оставиле пишани извори, нивното постоење, јазик и култура се реконструирани врз основа на споредбената лингвистика, археолошките наоди и истражувањата на древната ДНК. Современата наука ги смета за заедница од сродни племиња кои живееле во доцниот неолит и раното бронзено време и од кои потекнуваат најголемиот дел од денешните индоевропски народи.

Потекло

Прашањето за потеклото на праиндоевропејците претставува едно од најзначајните во историската лингвистика и праисториската археологија. Најшироко прифатена е степската, односно курганската хипотеза, според која праиндоевропската прататковина се наоѓала на Понтско-Касписката Степа, северно од Црното и Каспиското Море, на територијата на денешна Украина, јужна Русија и западен Казахстан. Според оваа теорија, праиндоевропската заедница постоела приближно помеѓу 4500 и 2500 година пр.н.е.

Алтернативна е анадолската хипотеза, која ги сместува праиндоевропејците во Мала Азија и го поврзува ширењето на праиндоевропскиот јазик со ширењето на земјоделството. Иако и понатаму има свои поддржувачи, повеќето современи лингвистички, археолошки и генетски истражувања повеќе ја поддржуваат степската хипотеза.

Материјална култура

Праиндоевропејците биле претежно сточари, но истовремено се занимавале и со земјоделство. Одгледувале говеда, овци, кози, свињи и коњи, а познавале и различни земјоделски култури. Јазичните реконструкции покажуваат дека располагале со развиена терминологија поврзана со добитокот, млечните производи, обработката на волна и кожа, како и со изработката на алати од дрво и метал.

Во текот на нивното постоење постепено ја совладале обработката на бакарот, а кон крајот на праиндоевропскиот период започнала и употребата на бронзата. Живееле во населби составени од дрвени и земјени куќи, додека своите покојници често ги погребувале под земјени могили, познати како кургани.

Миграции

Од крајот на IV и почетокот на III милениум пр.н.е. започнале големи миграции на различни праиндоевропски групи. Дел од нив се движеле кон Балканот и Анадолија, други кон Средна Европа, трети кон Средна Азија, а подоцна и кон Иран и Индискиот Потконтинент.

Со текот на времето заедничкиот праиндоевропски јазик се разделил на повеќе гранки, меѓу кои анадолската, тохарската, индоиранската, грчката, италската, келтската, германската, балтословенската, ерменската и албанската. Од нив подоцна се развиле современите индоевропски јазици.