Прејди на содржината

Право на протест

Од Википедија — слободната енциклопедија
Чистачите го користат своето право на протест пред зградата на МТВ во Санта Моника, Калифорнија.

Право на протест — може да биде манифестација на правото на слобода на собирање, правото на слобода на здружување и правото на слобода на говор.[1] Протестите и ограничувањата на протестите траеле колку што траеле и владите.[2]

Во меѓународното право

[уреди | уреди извор]
Црн петок во Техеран, 8 септември 1978 година.

Многу меѓународни договори содржат јасни артикулации за правото на протест. Ваквите договори ги вклучуваат Европската конвенција за човекови права од 1950 година, особено членовите од 9 до 11; и Меѓународниот пакт за граѓански и политички права од 1966 година, особено членовите од 18 до 22. Членот 9 го гарантира „правото на слобода на мислата, совеста и религијата“. Членот 10 го изјавува „правото на слобода на изразување“. Членот 11 го изјавува „правото на слобода на здружување со други, вклучувајќи го и правото на формирање и приклучување кон синдикати за заштита на своите интереси“. Сепак, во овие и други договори правата на слобода на собирање, слобода на здружување и слобода на говор се предмет на одредени ограничувања.[3][4]

На пример, Меѓународниот пакт за граѓански и политички права содржи забрани за „пропаганда на војна“ и застапување на „национална, расна или верска омраза“; и дозволува ограничување на слободата на собирање доколку е потребно „во демократско општество во интерес на националната безбедност или јавната безбедност, јавниот ред, заштитата на јавното здравје или моралот или заштитата на правата и слободите на другите“. (Членови 20 и 21). Различни земји донеле свои појаснувања за овие права.

Сепак, протестирањето не е нужно насилно или закана за интересите на националната безбедност или јавната безбедност. Ниту пак е нужно граѓанска непослушност, кога протестирањето не вклучува кршење на законите на државата. Протестите, дури и кампањите на ненасилен отпор или граѓанскиот отпор, честопати можат да имаат карактер (покрај користењето на ненасилни методи) на позитивно поддржување на демократскиот и уставен поредок. Ова може да се случи, на пример, кога таков отпор се јавува како одговор на воен удар;[5] или во донекаде сличен случај на одбивање на државното раководство да се откаже од функцијата по поразот на изборите.

Во приватни институции

[уреди | уреди извор]
Mary Beth Tinker speaking, holding up a detention slip and wearing a black armband.
Мери Бет Тинкер била притворена затоа што носела црна лента на раката во знак на протест против Виетнамската војна, што довело до случајот Тинкер против Де Мојн.

Многу работодавци, образовни институции и професионални здруженија[6][7] одржуваат политики за демонстрации што ги ограничуваат правата на нивните членови да протестираат, на пример со ограничување на зоните на слобода на говор. Во САД, значајниот случај на Врховниот суд Тинкер против Де Мојн од 1969 година го воспоставил правото на студентите да протестираат сè додека тоа не предизвика „значително нарушување“.[8]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Sedley, Stephen (November 1999). „The Historic Right to Peaceful Protest“. YourRights.org.uk (Liberty). Архивирано од изворникот на 30 April 2008.
  2. ↑ Cooper, Jo (2005). Addis, Megan; Morrow, Penelope (уред.). "The Right to Peaceful Protest" in Your Rights: The Liberty Guide to Human Rights (8. изд.). Pluto Press. ISBN 9780745322766. JSTOR j.ctt183q56g.
  3. ↑ Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms Office of the United Nations High Commissioner of Human Rights
  4. ↑ „International Covenant on Civil and Political Rights“. OHCHR (англиски). 16 December 1966. Посетено на 2026-02-12.
  5. ↑ Adam Roberts, "Civil Resistance to Military Coups", Journal of Peace Research, Oslo, vol. 12, no. 1, 1975, pp. 19-36.
  6. ↑ Long, Waverly (2021-11-10). „Senior administrators emphasize Northwestern's demonstration policy“. The Daily Northwestern. Архивирано од изворникот на 2022-03-06. Посетено на 2022-03-21.
  7. ↑ Mather, Victor (2020-06-10). „How Sports Leagues Regulate Athletes' Activism“. The New York Times (англиски). Архивирано од изворникот на 2022-06-12. Посетено на 2022-03-21.
  8. ↑ Shackelford, Kelly (November 2014). „Mary Beth and John Tinker and Tinker v. Des Moines : Opening the schoolhouse gates to first amendment freedom: TINKER (1969) AND STUDENTS' FREE SPEECH“. Journal of Supreme Court History (англиски). 39 (3): 372–385. doi:10.1111/j.1540-5818.2014.12054.x. Архивирано од изворникот на 2025-07-03.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Право_на_протест&oldid=5596741“