Потпорник
Потпорник[1] или потпор[2][3] — архитектонска структура изградена наспроти или испакната од ѕид, која служи за потпирање или зајакнување на ѕидот. [4] Потпорите се доста чести кај постарите (типично готски) градби, како средство за обезбедување потпора за дејствување против страничните (странични) сили што произлегуваат од несоодветно прицврстените кровни конструкции.
Поимот контрафорт може да биде синоним за потпорник[5] и често се користи кога се однесува на брани, потпорни ѕидови и други конструкции што ја држат земјата.
Рани примери на потпорници се наоѓаат во храмот Еана (древен Урук), кои потекнуваат уште од 4-тиот милениум пр. н. е.
Терминологија
[уреди | уреди извор]Покрај летечките и обичните потпорници, ѕиданите и потпорниците од тули кои ги потпираат аглите на ѕидовите можат да се класифицираат според нивниот план на основата. Опфаќачкиот потпорник има план на основата во облик на буквата L околу аголот, аголниот потпорник има два потпорни столба што се спојуваат во аголот, одложениот потпорник е сличен на аголниот столб, но потпорните столбови се поставени на одредено растојание од ќошот, а дијагоналниот потпорник го преполовува аголот помеѓу ѕидовите каде што се спојуваат.[6][7]
Галеријата подолу прикажува тлоцрти на различни видови потпорни елементи (темносива боја) кои го потпираат аголниот ѕид на структурата (светлосива боја).
- Тлоцрти на потпорници
- Аголен потпорник
- Опфаќачки потпорник
- Дијагонален потпорник
- Одложен потпорник
Галерија
[уреди | уреди извор]- Примери за потпорни потпори
- Потпорник и летечки потпорник, претежно скриени, потпорни ѕидови воВестминстерската палата
- Потпорник во капелата на нашиот спасител, Зејтун, Малта
- Фасадни потпорници во Миланската катедрала, Италија
- Потпорници на браната Даниел-Џонсон, висока 220 метри, Квебек
- Дебели потпорни ѕидови ја одликуваат земјотресната барокна архитектура како црквата Паоај, Филипини
- Потпорници на западната страна на џамијата Укба во Каируан, Тунис
- Потпорници за поддршка на ѕидот на оваа куќа во низа биле изградени откако соседната куќа била срушена како дел од пожарот во рудникот Централија.
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „потпорник“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
- ↑ „потпор“ — Дигитален речник на македонскиот јазик
- ↑ „потпор“ — Официјален дигитален речник на македонскиот јазик
- ↑ Buttress, Encyclopædia Britannica
- ↑
Chisholm, Hugh, уред. (1911), , Encyclopædia Britannica, 7 (11. изд.), Cambridge University Press, стр. 315 - ↑ „Glossary : Buttress“. www.lookingatbuildings.org.uk.
- ↑ Edward Wyatt. „Church architecture: Spires and buttresses“. www.prestbury.net. Архивирано од изворникот на 2020-08-04. Посетено на 2026-07-22.