Повивки

Повивки (науч.: Convolvulaceae) — семејство од околу 60 рода и повеќе од 1650 видови. Овие видови се првенствено тревни лози, но вклучуваат и дрвја, грмушки и билки. Кртолите од неколку видови се јадливи, од кои најпознат е слаткиот компир.

Опис
[уреди | уреди извор]Convolvulaceae може да се препознаат по нивните радијално симетрични венечни ливчиња. Цветната формула за семејството е пет чашкасти, пет споени ливчиња, пет епипетални прашници (прашници споени со ливчињата) и дводелен и горен толчник. Стеблата на овие растенија обично се виткани, па оттука и нивното латинско име (од convolvere, „да се вее“). Листовите се едноставни и наизменични. Кај паразитските растенија без хлорофил, кои се виткаат по стеблата на други растенија,[1] Cuscuta тие се сведени на лушпи. Плодот може да биде капсула, бобинка или орев, а сите содржат само две семиња во една комора.

Листовите и скробните, туберозни корени на некои видови се користат како храна (на пр. сладок компир и воден спанаќ), а семето се користи поради нивната медицинска вредност како лаксативи. Некои видови содржат ерголински алкалоиди кои веројатно се одговорни за употребата на овие видови како состојки во психоделични лекови (на пр. ololiuhqui). Присуството на лаксативи кај некои видови од ова семејство се должи на инфекција со габи од родот Claviceps. Неодамнешна студија за видовите на Convolvulaceae открила дека единственото присуство на лаксативни алкалоиди кај некои видови од семејството Convolvulaceae се должи на симбиоза со габи. Покрај тоа, друга група соединенија, лолински алкалоиди, кои најчесто ги произведуваат некои членови на габите Claviceps (род Neotyphodium), е идентификувана кај Convolvulaceae, но потеклото на лолинските алкалоиди кај овој вид е непознато.[2]
Некои паразитски членови на ова семејство се користат и во медицината.[3]
Родови
[уреди | уреди извор]- племе Aniseieae
- Aniseia Choisy
- Odonellia K.R.Robertson
- Tetralocularia O'Donell[4]
- племе Cardiochlamyeae
- Cardiochlamys Oliv.
- Cordisepalum Verdc.
- Dinetus Buch.-Ham. ex Sweet
- Duperreya Gaudich.
- Poranopsis Roberty
- Tridynamia Gagnep.[5]
- племе Convolvuleae
- Calystegia R.Br.
- Convolvulus L.
- Jacquemontia Choisy
- Polymeria R.Br.[6]
- племе Cresseae
- Bonamia Thouars
- Cladostigma Radlk.
- Cressa L.
- Evolvulus L.
- Hildebrandtia Vatke
- Seddera Hochst.
- Stylisma Raf.
- Wilsonia R. Br.[7]
- племе Cuscuteae
- племе Dichondreae
- Dichondra J.R.Forst. & G.Forst.
- Falkia Thunb.
- Nephrophyllum A.Rich.
- Petrogenia I.M.Johnst.[9]
- племе Erycibeae
- племе Humbertieae
- племе Ipomoeae
- Argyreia Lour.
- Astripomoea A.Meeuse
- Blinkworthia Choisy
- Ipomoea L.
- Lepistemon Blume
- Lepistemonopsis Dammer
- Paralepistemon Lejoly & Lisowski
- Rivea Choisy
- Stictocardia Hallier f.[12]
- племе Maripeae
- Dicranostyles Benth.
- Itzaea Standl. & Steyerm.
- Lysiostyles Benth.
- Maripa Aubl.[13]
- племе Poraneae
- Calycobolus Willd. ex Schult.
- Dipteropeltis Hallier f.
- Metaporana N.E.Br.
- Neuropeltis Wall.
- Neuropeltopsis Ooststr.
- Porana Burm.f.
- Rapona Baill.
- Camonea Raf.
- Daustinia Buril & Simões
- Decalobanthus Ooststr.
- Distimake Raf.
- Hewittia Wight & Arn.
- Hyalocystis Hallier f.
- Merremia Dennst. ex Endl. – Hawaiian woodrose
- Operculina Silva Manso
- Remirema Kerr
- Xenostegia D.F.Austin & Staples
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Владо Матевски: Флора на Република Македонија, том II, св. 1, стр. 59, издавач: МАНУ, Скопје, 2010
- ↑ Britta Tofern; Macki Kaloga; Ludger Witte; Thomas Hartmann; Eckart Eich (1999). „Occurrence of loline alkaloids in Argyreia mollis (Convolvulaceae)“. Phytochemistry. 51 (8): 1177–1180. Bibcode:1999PChem..51.1177T. doi:10.1016/S0031-9422(99)00121-1.
- ↑ O'Neill, A.R.; Rana, S.K. (2019). „An ethnobotanical analysis of parasitic plants (Parijibi) in the Nepal Himalaya“. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine. 12 (14): 14. doi:10.1186/s13002-016-0086-y. PMC 4765049. PMID 26912113.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Aniseieae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Cardiochlamyeae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Convolvuleae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Cresseae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Cuscuteae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Dichondreae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Erycibeae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Humbertieae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Ipomoeae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ „Genera of Convolvulaceae tribe Maripeae“. Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. Архивирано од изворникот на 2015-09-24. Посетено на 2009-04-13.
- ↑ Simões, A. R.; Staples, G. (2017-04-01). „Dissolution of Convolvulaceae tribe Merremieae and a new classification of the constituent genera“. Botanical Journal of the Linnean Society (англиски). 183 (4): 561–586. doi:10.1093/botlinnean/box007. ISSN 0024-4074.
Дополнителна литература
[уреди | уреди извор]- Daniel F. Austin (1973). „The American Erycibeae (Convolvulaceae): Maripa, Dicranostyles, and Lysiostyles I. Systematics“. Annals of the Missouri Botanical Garden. 60 (2): 306–412. Bibcode:1973AnMBG..60..306A. doi:10.2307/2395089. JSTOR 2395089.
- Austin, D. F. 1997. Convolvulaceae (Morning Glory Family)
- Convolvulus plant
- Convolvulaceae in L. Watson and M. J. Dallwitz (1992 onwards). The families of flowering plants.
- Daniel F. Austin (2000). „Bindweed (Convolvulus arvensis, Convolvulaceae) in North America – from medicine to menace“. Journal of the Torrey Botanical Society. 127 (2): 172–177. doi:10.2307/3088694. JSTOR 3088694.
- Costea, M. 2007-onwards. Digital Atlas of Cuscuta (Convolvulaceae)
- Lyons, K. E. 2001. Element stewardship abstract for Convolvulus arvensis L. field bindweed. The Nature Conservancy.
- Calif. Dept. of Food and Agriculture. Undated. Field bindweed (Convolvulus arvensis L.)
- Univ. of Idaho Extension. 1999. Homewise: No matter what we do, our morning glory weeds come back every year. Any advice? Aug. 23
- Hodges, L. 2003. Bindweed identification and control options for organic production. NebFacts. Univ. of Nebraska – Lincoln Cooperative Extension
- Univ. of California Agriculture and Natural Resources. 2003. Field Bindweed. Pest Notes. Publ. # 7462
- Washington State Univ. Cooperative Extension. Undated. Hortsense: Weeds: Field bindweed (Wild morningglory): Convolvulus arvensis
- Sullivan, P. 2004. Field bindweed control alternatives. ATTRA. National Sustainable Agriculture Information Service.
- Lanini, W. T. Undated. Organic weed management in vineyards. University of California, Davis Cooperative Extension.
- Cox, H. R. 1915. The eradication of bindweed or wild morning-glory. U.S. Dept. of Agriculture Farmers’ Bulletin 368. Washington, D. C.: Government Printing Office.
- J. L. Littlefield (2004). „Bindweeds“. Во Eric M. Coombs (уред.). Biological Control of Invasive Plants in the United States. Corvallis OR: Oregon State University Press. стр. 150–157. ISBN 978-0-87071-029-2.
- New Mexico State Univ. Cooperative Extension Service. 2004. Managing Aceria malherbae gall mites for control of field bindweed.
- Sue Dockstader (2005). „Coping with field bindweed without using herbicides“. Journal of Pesticide Reform. 25 (1): 6–7. Архивирано од изворникот на 2012-04-22. Посетено на 2012-02-14.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]| „Повивки“ на Ризницата ? |
| „Повивки“ на Викивидовите ? |
- Convolvulaceae Unlimited
- Convolvulaceae во Топвок
- Семејство Convolvulaceae Архивирано на 11 април 2020 г. Archived Цвеќиња во Израел
|