Петар Делјан

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Петар Делјан
Цар на Средновековна Македонија
[[File:PetarDelyanIsProclaimedTsarOfBulgaria.jpg|frameless|alt=]]
Прогласување на Петар Делјан за цар
Владеење 1040–1041
Роден(а) околу 1001 година
Родно место Унгарија
Починал(а) 1041
Претходник Пресијан II
Наследник владеење на Византиската империја
Татко Гаврил Радомир[1]

Петар Делјан (Византиско-грчки јазик: Δολιάνος Δελεάνος) бил македонски монарх и лидер во македонското Востание на Петар Делјан[2] против Византиската империја. Петар Делјан потекнува од македонска царска династија и бил син на Гаврил Радомир, синот на моќниот Цар Самоил [3]. Во Белград во 1040 година Петар Делјан на договорено место се сретнал со македонските водечки луѓе и бил прогласен за цар на Самоиловото царство и Македонија[4]. Владеел до неговата смрт во 1041 година[5] (една година по прогласувањето за владетел).

Потекло[уреди]

Името на Петар Дејлан на старословенски јазик значи победник. Неговиот прекар делат му доаѓа од грчкиот збор „δόλιος“, што значи итар. Името „Делат“ може да потекнува и од словенскиот збор „фисија“ или „делат“, т.е. одвоен од кралското семејство[6].

Востанието на Петар Делјан[уреди]

Откако Петар Делјан бил назначен за цар, на пат кон Македонија наидувал на поддршка од населението против византиската власт. За брзо време бил освоен градот Скопје и востанието се проширило на поголемиот дел на територијата на Македонија. Востанието на Делјан директно влијаело врз востанието против византиската власт во градот Драч, на чело на ова востание бил Словенот Тихомир (византиско-грчки: ó Τειχομηρóς)[7] . Делјан плашејќи се од судир за превласт меѓу двете востанија предложил здружување на двете војски. Војниците на Тихомир отишле на страната на Делјан и го каменувале Тихомир до смрт. Во текот на собирањето на моќна војска на страната на Петар Делјан се приклучиле востаници од соседните земји - Срби, Бугари, Албанци и Грци[8]. Успехот на востанието стигнале до Алусијан. Востанието не успеало да го освои градот Солун. Дезоорганизираните востаници не биле во состојба да дадат доволно голем отпор и Византија во 1041 го задушила востанието.

Семејно стебло[уреди]

 
 
 
 
 
 
 
Комита Никола
 
 
 
Рипсимија од Ерменија
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Арон
 
Мојсеј
 
Давид
 
Цар Самоил
 
 
 
Агата
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Јован Владислав
 
Теодора Косара
 
Мирослав
 
Ирена
 
 
 
Гаврил Радомир
 
 
 
Маргарета од Унгарија
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
неколку синови
и ќерки
 
 
 
Петар Делјан

Наводи[уреди]