Петалит
| Петалит | |
|---|---|
 Петалит од државата Минас Жераис, Бразил (големина: 3x4 см) | |
| Општо | |
| Категорија | Филосиликат |
| Формула | LiAlSi4O10 |
| Штрунцова класификација | 9.EF.05 |
| Просторна група | P2/a |
| Единична ќелија | a = 11.737 Å, b = 5.171 Å, c = 7.63 Å; β = 112.54°; Z = 2 |
| Распознавање | |
| Боја | Безбоен, сив, жолт, розов, до бел |
| Хабитус | Табеларни призматични кристали и колонографски маси |
| Кристален систем | Моноклинична |
| Сраснување | Честа појава на {001}, ламеларна |
| Цепливост | Совршено на {001}, слабо на {201} со агол од 38,5° помеѓу двете |
| Прелом | Субконхоидален |
| Жилавост | Кршлив |
| Цврстина на Мосовата скала | 6–6.5 |
| Сјај | Стаклесто тело, бисерно |
| Огреб | Безбоен |
| Проѕирност | Проѕирно до безбојно |
| Специфична тежина | 2.4 |
| Оптички својства | Биаксијален (+) |
| Показател на прекршување | nα = 1.504, nβ = 1.510, nγ = 1.516 |
| Двојно прекршување | δ = 0.012 |
| 2V-агол | 82–84° измерено |
| Точка на топење | 1350 °C[1] |
| Споивост | 5 |
| Растворливост | Нерастворлив |
| Наводи | [2][3][4][5] |
Петалитот, познат и како касторит, е литиум- алуминиумски силикатен минерал[6] LiAlSi4O10, кој кристализира во моноклиничниот систем. Петалитот се јавува како безбојни, розови, сиви, жолти, жолто - сиви, до бели табеларни кристали и столбовидни маси. Се јавува во пегматити што содржат литиум со сподумен, лепидолит и турмалин. Петалитот е важна руда на литиум и се претвора во сподумен и кварц со загревање до ~500°C и под 3 kbar притисок во присуство на густа водена алкална боросиликатна течност со мала карбонатна компонента.[7] Петалитот (и секундарниот сподумен формиран од него) има помалку железо од примарниот сподумен, што го прави покорисен извор на литиум, на пример, во производството на стакло. Безбојните варијанти често се користат како скапоцени камења.
Петалитот е значаен бидејќи елементот литиум првично бил идентификуван од петалитот во Шведска во 1817 година. Елементот бил наречен „литиум“, од грчкиот збор за „камен“, бидејќи бил пронајден во петалитот.[8]
Откривање и појава
[уреди | уреди извор]
Петалитот е откриен во 1800 година од бразилскиот природонаучник и државник Хозе Бонифацио де Андрада е Силва. Тип на локација: остров Уто, Ханинге, Стокхолм, Шведска. Името е изведено од грчкиот збор петалон, што значи лист, алудирајќи на неговото совршено расцепување.[9][10]
Економски наоѓалишта на петалит се наоѓаат во близина на Калгурли, Западна Австралија, Аракуаи, Минас Жераис, Бразил, Карибиб, Намибија, Манитоба, Канада, и Бикита, Зимбабве.
Првата важна економска примена на петалитот била како суровина за стаклокерамичките садови за готвење CorningWare. Се користи и како суровина за керамички глазури.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Petalite“. Digital Fire. Посетено на 23 October 2011.
- ↑ Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W.; Nichols, Monte C. (2005). „Petalite“ (PDF). Handbook of Mineralogy. Mineral Data Publishing. Посетено на 14 March 2022.
- ↑ Webmineral
- ↑ Предлошка:Mindat
- ↑
- Hurlbut, Cornelius S. and Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, Wiley, 20th ed., pp. 459–460 ISBN 0-471-80580-7
- ↑ Nickel, Ernest H.; Nichols, Monte C. „IMA/CNMNC List of Mineral Names“ (PDF). Internet Archive. Materials Data, Inc. Архивирано од изворникот (PDF) на 20 March 2009. Посетено на 12 December 2024.
- ↑ Deer, W. A. (2004). Framework silicates: silica minerals, feldspathoids and the zeolites (2.. изд.). London: Geological Soc. стр. 296. ISBN 978-1-86239-144-4.
- ↑ Fountoulakis, Konstantinos N. (2025-08-20). „The Rise of a Legend: Lithium and the Extraordinary Story of Its Discovery“. Pharmaceuticals (Basel, Switzerland). 18 (8): 1230. doi:10.3390/ph18081230. ISSN 1424-8247. PMC 12389268 Проверете ја вредноста
|pmc=(help). PMID 40872619 Проверете ја вредноста|pmid=(help). - ↑ D'Andraba (1800). „Des caractères et des propriétés de plusieurs nouveaux minérauxde Suède et de Norwège, avec quelques observations chimiques faites sur ces substances“. Journal de Physique, de Chimie, d'Histoire Naturelle, et des Arts. 51: 239.
- ↑ Sowerby, James (1811). Exotic mineralogy: Or, Coloured figures of foreign minerals: As a supplement to British mineralogy.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]