Оукс Ејмс (ботаничар)
Оукс Ејмс (роден на 26 септември 1874 година - починал на 28 април 1950 година) — американски биолог специјализиран за орхидеи. Неговиот имот денес е државниот парк Бордерленд во Масачусетс. Тој бил син на гувернерот на Масачусетс Оливер Ејмс и внук на конгресменот Оукс Ејмс.
Живот и кариера
[уреди | уреди извор]Ејмс бил роден во богато семејство од Норт Истон, Масачусетс, како најмладиот син на Ана Кофин Реј и гувернерот Оливер Ејмс. На петнаесетгодишна возраст, тој ги собрал своите први орхидеи во Истон. Се образувал на Универзитетот Харвард, каде што дипломирал биологија (A.B.) во 1898 година и магистрирал ботаника (A.M.) во 1899 година. Во 1900 година се оженил со Бланш Ејмс (без роднинска врска), по што нејзиното венчано име станало Бланш Ејмс Ејмс. Бланш Ејмс Ејмс била американска уметница, политичка активистка, пронаоѓач, писателка и истакнат поддржувач на женското право на глас и контролата на раѓање.

Ејмс ја поминал целата своја професионална кариера на Универзитетот Харвард. Како администратор, бил помошник-директор (1899–1909) и директор на Ботаничката градина (1909–1922); кустос (1923–1927), надзорник (1927–1937), директор (1937–1945) и заменик-директор на Ботаничкиот музеј (1945–1950); претседател на Одделот за биологија (1926–1935) и претседател на Советот за ботанички збирки и надзорник на Биолошката лабораторија, градината Аткинс во Куба и Арнолдовиот арборетум (1927–1935).
Како наставник, бил инструктор по ботаника (1900–1910), вонреден професор по ботаника (1915–1926), редовен професор по ботаника (1926–1932) и Арнолд професор по ботаника (1932–1935). Од 1935 до 1941 година бил истражувачки професор по ботаника. Во 1911 година бил избран за член на Американската академија за уметности и науки.
Семејството Orchidaceae (орхидеи) било малку познато пред проучувањата и класификацијата на Ејмс. Тој организирал експедиции во Флорида, Карибите, Филипините и во Централна и Јужна Америка, при што неговата сопруга Бланш Ејмс Ејмс изработувала научно прецизни цртежи на растенијата што ги каталогизирале.
Работата на Ејмс била објавена во седумтомното дело „Orchidaceae: Illustrations and Studies of the Family Orchidaceae“. Тие исто така ги развиле „Ејмс табели“, кои ги прикажуваат филогенетските односи меѓу главните корисни растенија, а кои сè уште се користат.
Најзначајното достигнување на Ејмс е создавањето на обемен хербариум на орхидеи, со библиотека, фотографии и слики, кој го донирал на Харвард во 1938 година. Денес Хербариумот на орхидеи на Оукс Ејмс содржи околу 131.000 примероци, плус 3.000 цветови во глицерин, 4.000 конзервирани примероци и стотици линиски цртежи. Неговата библиотека вклучува околу 5.000 книги, препечатени трудови и списанија.
Автори на уметничките дела и фотографиите се Бланш Ејмс, Оукс Ејмс, Дороти О. Ален, Рут Бартон, Гордон Винстон Дилон, Лесли Ендрју Гарај, Џ. Г. Хол, Џејмс Лерд Макфарлејн, Дороти Х. Марш, Хенри Мун, Магдалена Пења де Соуса, Елеонор Б. Филипс, Чарлс Швајнфурт, Елмер В. Смит, Чарлс Сторер и непознати уметници.
Овој хербариум на орхидеи подоцна бил интегриран во поголемиот систем на хербариуми на Универзитетот Харвард, откако Ејмс го наследил професорот Џорџ Линколн Гудејл како директор на Ботаничкиот музеј на Харвард (денес Музеј на природна историја на Харвард) во 1923 година.
Стаклените цвеќиња
[уреди | уреди извор]Како втор директор на музејот, тој ги надгледувал завршните фази од создавањето на познатата колекција „Стаклени цветови“, разменувајќи писмо со покровителката на проектот, госпоѓица Мери Ли Вејр, за време на нејзиното второ патување во Дрезден, Германија во 1908 година, кога го посетила Рудолф Блашка, еден од изработувачите на цветовите. Ова писмо до професорот Ејмс било објавено на 9 јануари 1961 година од страна на Хербариумите на Универзитетот Харвард, том 19, број 6 – под наслов „Како биле направени стаклените цветови?“ и содржи дел од набљудувањата на госпоѓица Вејр за Рудолф.
Сепак, проф. Ејмс не бил толку страстен во врска со овој проект како што бил Гудејл и ја започнал својата должност како негов наследник со писмо исполнето со сериозна загриженост упатено до Мери Вејр:
„Ви приложувам писмо што штотуку го примив од господинот Блашка. Ова писмо го нарушува мојот душевен мир до самите длабочини. Не е потребно да објаснувам зошто. Подолго време разговаравме за ситуацијата. Повторно и повторно размислував за нашите идни односи со господинот Блашка. Можеби сум глуп што не можам да најдам решение за проблемот. Не гледам како можеме да оттурнеме човек кој станал толку значаен дел од нашиот систем. Сепак, како да ја избегнеме опасноста љубезноста да нè доведе во заблуда? Ќе продолжам да размислувам за можностите.“
Зошто точно бил вознемирен е непознато, но Ејмс го нашол своето решение во она што го нарекол „Економска ботаника“, барајќи од Рудолф Блашка да направи стаклени Olea europaea (маслинка) и Vitis vinifera (обична лоза), барање на кое Рудолф одговорил со брзина и станало серија стаклени плодови во скапана или јадлива состојба. Сепак, проф. Ејмс продолжил да разменува писма со госпоѓица Вер, дискутирајќи за проектот, имено квалитетот и брзината на производството како што старее Рудолф, дискусии кои од страна на Ејмс варираат од контролирано возбудување до континуирана загриженост во врска со проектот и континуираната способност на Рудолф да произведува на задоволителен начин. Сепак, во 1924 година тој ѝ пишал на госпоѓица Вер за да го забележи големиот успех на Стаклените цвеќиња во целина: „Треба да бидете многу среќни што сфативте дека вашиот одличен подарок е една од извонредните атракции на земјата. Но, Том Барбур сигурно изгледа малку згрозен кога посетителите на Музејот Агасиз прашуваат дали жирафата е направена од стакло.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Автори“. Меѓународен индекс на растителни имиња. (англиски)
Литература
[уреди | уреди извор]- Донован С. Корел, Преглед на „Оукс Ејмс. Забелешки на еден ботаничар од Харвард“ од Полин Ејмс Плимптон и Џорџ Плимптон. Британија, том 32, бр. 2 (април - јуни 1980), стр. 276–278. JSTOR 2806802
- Карл Сакс, „Оукс Ејмс, 1874-1950“, Весник на арборетумот Арнолд, 31, страници 335–337.
- Бордерлендс: Оукс Ејмс
- Универзитет Харвард: Хербариум за орхидеи Оукс Ејмс Архивирано на 9 јуни 2007 г. Archived
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Документи од Оукс Ејмс : инвентар (Архива на Универзитетот Харвард)
- Писмо во збирката „Права на жените“, 1918: Помошно помагало.
- Библиотека Шлезингер, Институт Радклиф, Универзитет Харвард.
- Трудови на Оукс Ејмс (1874-1950)[мртва врска]
- Библиотеката „Орхидеи“ во Оукс Ејмс[мртва врска] Archived
- Како се правеле стаклените цвеќиња?