Отовица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Отовица е село северниот дел на подрачјето на Општина Велес, недалеку од вештачкото езеро Младост, познато како Велешко Езеро.

Шаблон:Инфокутија за село во Македонија

Поглед кон селото Отовица од железничкото стојалиште на пругата Велес-Кочани

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Отовица е рамничарско село расположено на надморска височина од 255 метри,а од градот Велес е оддалечено 8 километри[1]. Сместено е во подножјето на ридскиот предел кој се издигнува кон југ и исток, во долното течение на реката Отовица, непосредно пред вештачкото езеро Младост и вливот во реката Вардар. Отовица се наоѓа непосредно од десната страна на делницата Велес - Скопје на автопатот „Александар Македонски“ (Е-75), од чиј мост непосредно пред наплатната станица на патарината се пружа прекрасна панорамска глетка на селото Отовица и непосредната околина исполнета со многу лозја и овошни насади. Според предвидените планови веднаш по патарината треба да биде изградена клучка - крстосница за која веќе постојат издигнати бетонски столбови за мост на делницата Отовица - Беровци, односно директен автомобилски патен правец Велес - Прилеп. Непосредно покрај селото во подножјето на ридот поминува и железничката пруга Велес - Кочани на која се наоѓа железничкото стојалиште „Браќа Кошулчеви“. Атарот на селото Отовица зафаќа површина од 6,3 км², од кои 407 хектари се обработливо земјиште, а 142 хектари се пасишта[2]. Шуми воопшто и да нема, поради што се преземени повеќе акции за пошумување на околината со зимзелени борови садници.

Историja[уреди | уреди извор]

На подрачјето на денешното село во дамнешното минатото постоеле македонски христијански села Чука и Отовица чии жители подоцна биле раселени во соседните села Лугунци, Кумарино и Сојаклари како и градовите Велес и Скопје, а остатоци од стари христијански гробишта и црковни храмови од овие две села се наоѓале близу железничката станица и во самата месност Чука[3]. Според народното предание во околните села поранешното име на селото Отовица било Градиште[4]. Пред крајот на отоманското владеење на крајот на XIX и почетокот на XX век, во Отовица постоеле 7 чифлици на велешките бегови, чие земјиште било обработувано од момоци, а единствен постојано населен македонски христијански род биле Тримановци кои подоцна се преселиле во соседното Башино Село[5]. Како и во повеќе соседни и околни села во северниот дел на Општина Велес (како Ветерско, Џидимирци) така и во Отовица отоманската власт населила муслимански бегалци - мухаџири од Босна, кои сосема се иселиле за време на Првата балканска војна во 1912 година, кога српската војска ги запалила сите беговски кули на чифлиците[6]. Откако местото било пусто селиште десетина години денешното село Отовица започнало да се создава почнувајќи од 1923 година[7] со доселувањето на македонски христијански родови од селата во планинскиот предел на областа Азот на планината Јакупица и долината на реката Бабуна во Велешко.

Економија[уреди | уреди извор]

Поради поволните услови на рамничарското земјиште во долното течение на реката Отовица и близината на вештачкото езеро Младост, во селото Отовица најразвиена стопанска гранка е земјоделството. Во основа селото има поледелска функција[8] при што од полјоделството најзастапени се одгледувањето на житарки (најмногу пченица, јачмен и пченка) и градинарство (патлиџан, црвен и зелен пипер, кромид, лук, марула, моркови, спанаќ, зелка) под пластеници и на отворено, претежно во подножјето на ридскиот предел јужно, источно, како и во самото село и кон север. Во многу голема мерка во Отовица се развиени и лозарството и овоштарството, посебно во пределот на атарот северно од селото непосредно до автопатот „Александар Македонски“ и езерото „Младост“, каде се протегаат непрестајни лозја и овошни насади со јаболка, сливи, круши, цреши. На ридскиот предел југоисточно од селото во правец на езерото „Младост“ и селото Новачани се протегаат и пасишта, каде се наоѓаат и трла во кои се одлгедуваат овци, а застапено е и козарството. Еден дел на населението се занимава и со услужни дејности, како што се возење камиони и товарни возила, работа во угостителски објекти крај езерото „Младост“ и во Велес. Со изградбата на голем број на луксузни куќи и доселување на значаен број на имотни и побогати луѓе од Велес, овој дел од населението на Отовица, се занимава со претприемништво, трговија и дејности во Велес, Скопје, како и надвор од Македонија.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Отовица живееле 200 жители, од кои 105 Македонци и 95 Турци.[9]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Отовица имало 40 Македонци, егзархисти.[10]

Отовица е македонско село со постојано зголемување на бројот на жителите. Во 1961 година селото имало 192 жители од кои 189 биле Македонци, а 3 Срби, додека во 1994 година бројот на жителите пораснал на 248 од кои 245 Македонци и 3 Срби[11]. Според пописот од 2002 година селото Отовица броело 274 жители од кои 271 Македонци, а 3 Срби. Моменталниот број на жители е зголемен над 300, поради големиот број доселени побогати велешки семејства кои градат модерни и скапи семејни куќи. Доказ за зголемениот број на жители е обновата и отворањето на подрачното училиште поради зголемениот број на ученици. Селото Отовица полека но сигурно станува елитна викенд-населба на велешани, од кои многумина кои можат да си дозволат таму изградија вистински хациенди за секојдневно живеење.

На табелата е прикажан бројот на населението низ сите пописни години:[12]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 200[9] 40[13] 178 191 192 168 250 259 248 274

Родови[уреди | уреди извор]

Во селото Отовица живеат исклучиво православни Македонци, а според податоци од 1935 година во селото живееле следните православни македонски родови: Андови или Глуковци (од с.Ораов Дол во областа Азот во Велешко), Андрееви, Димови и Петрови (од с.Мокрени од областа Азот во Велешко), Ангелкови (од с.Теово во областа Азот во Велешко) и Јаневи (од блиското Башино Село)[14].

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Цркви[15]
  • Црква „Св. Ѓорѓи“ - темелите се осветени од повардарскиот митрополит Агатангел во 2007 година. Осветена на 23 септември 2017 година.[16]
Археолошки локалитети
  • Кале — рефугиум од доцноантичко време;[17]


Во селото Отовица, работи новоизграденото четиригодишно основно училиште како дел од подрачното училиште ОУ „Стојан Бурчевски“ - Иванковци[18].

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.226
  2. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.226
  3. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  4. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  5. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  6. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  7. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  8. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.226
  9. 9,0 9,1 Васил Кънчов. „Македония. Етнография и статистика“. София, 1900, стр. 156.
  10. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, рp. 154-155.
  11. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.226
  12. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  13. D.M.Brancoff. "La Macedoine et sa Population Chretienne". Paris, 1905, рр. 118-119.
  14. Филиповиќ, Миленко. Северни велешки села. Белград, 1935. стр.561
  15. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  16. Осветување на параклис „Св. Ѓорѓи“
  17. Новоистражуван локалитет Кале–Отовица во реонот на езерото „Младост“
  18. Свечено отворање на подрачното училиште “Стојан Бурчевски - Буридан” во село Отовица, општина Велес