Ортлерски Алпи
| Ортлерски Алпи | |
|---|---|
| италијански: Alpi dell'Ortles германски: Ortler-Alpen реторомански: Alps da l'Ortler | |
 Највисоките врвови на Ортлерските Алпи | |
| Највисока точка | |
| Врв | Ортлер |
| Надм. вис. | 3905 м |
| Координати | 46°30′32″N 10°32′42″E / 46.50889°N 10.54500°E |
| Друго име | италијански: Alpi dell'Ortles германски: Ortler-Alpen реторомански: Alps da l'Ortler |
| Географија | |
Ортлерски Алпи на карта
| |
| Земја |
|
| Координати | 46°27′N 10°37′E / 46.450°N 10.617°E |
| Матичен венец | Јужни Варовнички Алпи |
Ортлерски Алпи (италијански: Alpi dell'Ortles; германски: Ortler-Alpen; реторомански: Alps da l'Ortler) — планински венец од планинската група Јужни варовнички Алпи во Централноисточните Алпи, во Италија и Швајцарија.[1]
Географија
[уреди | уреди извор]Ортлерските Алпи се одвоени од:
- Сесвенските Алпи на север преку превојот Офен и Вал Мистер
- Ливињо Алпите на југозапад покрај Пасо ди Фраеле и долината Ада (Валтелина)
- Алпите Адамело-Презанела на југ, покрај превојот Тонале
- Ецталските Алпи на североисток покрај горната долина Адиге (Виншгау)
Делот западно од превојот Гавија се нарекува и група Собрета-Гавија.
Ортлерските Алпи се исцедени од реките Ада, Ољо, Адиџе и нејзината притока Ноче.
Врвови
[уреди | уреди извор]Главните врвови на Ортлерските Алпи се:
| Врв (Италијански) | (Германски) | (Реторомански) | Метри |
|---|---|---|---|
| Ортили | Ортлер | 3,905 | |
| Гран Зебру | Кенигшпице | 3,857 | |
| Монте Севедале | Зуфалшпице | 3,774 | |
| Монте Зебру | 3,735 | ||
| Палон дела Маре | 3,705 | ||
| Пунта Сан Матео | 3,692 | ||
| Монте Виоз | 3,645 | ||
| Пунта Турвизер | Турвисершпице | 3,641 | |
| Пица Тресеро | 3,602 | ||
| Гран Кони ди Џачо | Гросер Ајскогел | 3,547 | |
| Чима Вертана | Вертејнспице | 3,541 | |
| Пунта дело Скудо | Шилдшпице | 3,461 | |
| Пунта делле Баите | Такетспице | 3,458 | |
| Цима Стернаи | Хинтере Егеншпице | 3,443 | |
| Џоверето | Цуфритшпице | 3,439 | |
| Цима Венеција | Венецијашпице | 3,384 | |
| Крода ди Ченглес | Ченглсер Хохванд | 3,378 | |
| Монте Конфинале | 3,370 | ||
| Корно деи Тре Сињори | 3,360 | ||
| Пунта Белтово ди Дентро | Хинтере Шентауфшпице | 3,325 | |
| Монте Собрета | 3,296 | ||
| Оречија ди Лепре | Хасенорл | 3,257 | |
| Монте Гавија | 3,223 | ||
| Сима ла Казина | Пиз Муртарол | 3,180 | |
| Монте Корнакија | Пиз ти Фонада | 3,144 | |
| Пиз Шумбраида | 3,125 | ||
| Пиз Умбрејл | 3,033 | ||
| Пунта Роса | Ретлшпиц | Пиз Котшен | 3,026 |
| Фуркелспиц | Пиз Костаинас | 3,004 | |
| Шафберг | Пиз Даинт | 2,968 | |
| Пиз Туретас | 2,963 | ||
| Пиз Дора | 2,951 | ||
| Шафберг | Пиз Миншунс | 2,934 | |
| Монте Форкола | 2,906 | ||
| Пиз Лад | 2,882 | ||
| Чима Гарибалди | Драјспраченшпице | Пиз да лас Траис Лингвас | 2,843 |
| Монте Кавалачо | Пиз Чавалач | 2,763 | |
| Чима дел Сераљо | 2,685 | ||
| Мунт Бафалора | 2,630 | ||
| Мунт ла Шера | 2,587 | ||
| Монте Падрио | 2,153 |
Планински превои
[уреди | уреди извор]Главните планински превои на Ортлерските Алпи се:
| Планински превој | Локација | тип | надморска височина |
|---|---|---|---|
| м | |||
| Хохјох | Сулден до долината Зебру | снег | 3536 |
| Превој Виоз | Санта Катерина Валфурва до Пејо | снег | 3337 |
| Кенигсјох | Сулден до Санта Катерина | снег | 3295 |
| Превој Севедејл | Санта Катерина до Мартел | снег | 3271 |
| Превој Ајсе | Сулден до Мартел | снег | 3133 |
| Превој Зебру | Санта Катерина до долината Зебру | снег | 3025 |
| Салентјох | Мартел до Багни ди Раби | снег | 3021 |
| Превој Сфорцелина | Санта Катерина до Пејо | снег | 3005 |
| Табареташарте | Сулден до Трафој | пешачка патека | 2883 |
| Превој Стелвио / Стилфсерјох | Трафој до Бормио | пат | 2760 |
| Превој Гавија | Санта Катерина до Понте ди Лењо | пат | 2637 |
| Превој Умбрејл | Вал Мистер до Бормио | пат | 2501 |
| Превој Џифплан | Патот Офен до Вал Фраеле | пешачка патека | 2354 |
| Превој Досрадонд | Вал Мистер до Вал Фраеле | пешачка патека | 2240 |
| Офен Пас | Зернез до Вал Мустаир | пат | 2149 |
| Вигилјох | Лана | снег | 1743 |
Историја
[уреди | уреди извор]
Ортлерските Алпи биле дел од италијанскиот фронт за време на Првата светска војна . Во оваа област, Австроунгарците и Италијанците се закопале за време на рововската војна што се водела на надморска височина над 3.000 метри. м (10.000 стапки) за поголемиот дел од војната. Некои ровови се видливи и денес, а воените реликвии продолжуваат да се наоѓаат во областа.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Il salvament aviatic sur ils cunfins or vegn simplifitgà“. gr.ch (Romansh). Canton of Grisons. 1998-04-14. Посетено на 2020-09-16.
da l'Ortler
CS1-одржување: непрепознаен јазик (link)
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]
Ортлерски Алпи на Ризницата ?Венци на Јужните Варовнички Алпи
