Прејди на содржината

Омалос

Од Википедија — слободната енциклопедија

Омалос (грчки: Ομαλός) е мало село во западен Крит, во единицата Мусурои во регионот Ханија. Грчкиот збор Ομαλός значел рамномерен, обичен, правилен или мазен, што се однесувало на платото.

Омалос се наоѓа на североисточниот агол на висорамнината Омалос (οροπέδιο του Ομαλού), 38км јужно од Ханија во Белите Планини (Лефка Ори). Платото имало површина од 15 км2, и лежело на пресекот на три области, имено единицата Мусурои на Платанијас (претходно Кидонија), Сфакија и Источен Селино. Иако населбата била во Мусурои, поголемиот дел од платото се наоѓал во Источно Селино.

Платото имало три приоди, од запад, од патот Ханија-Сугија, од север кај Омалос и од југ, каде што се спуштал низ клисурата Самара до брегот на Агиа Румели на Либиското Море. Самиот Омалос бил околу 5км од влезот во клисурата кај Ксилоскало,[1] и најголем дел од неговото значење го црпел од поврзаноста со трекингот. Стара камена патека за мазги го поврзувала Омалос со Агиа Еирини на запад, од каде што бил направен пристап до следната клисура на запад, клисурата Агиа Ерини.

Поладната клима и плодната почва овозможувале одгледување зеленчук и овошје, како што биле компирите и јаболката, заедно со житарките. Мали тркалезни камени куќички (митата) се користеле за правење локално сирење (гравиера).[2][3] Во топлите сезони овчарите ги носеле своите стада на пасиштата (мадаре, μαδάρες) на падините на Лефка Ори.[3]

Географија

[уреди | уреди извор]
Платото Омалос

Првобитно езеро, се сметало дека ги изгубило своите води преку пештерата Цани.[4] Пештерата се наоѓа десно од кривулестиот пат од Омалос, кој се спушта кон Ханија, околу 1,6км од Омалос.

На Ксилоскало (1250м) се издигаат два врва - Гингилос (2080м) и Волакјас (2116м), што легендата се поврзувала со престолот на Зевс, кој бил роден на Крит. Понатаму на запад биле Агатопи (1768 м.) и Псилафи (1984 м), наводно тркачките терени на Зевс, но сега се скијачки терени за трки во слалом.

Историја

[уреди | уреди извор]
Хацимихалис Јанарис 1833-1916,. Фотографија од 1890 година

За време на востанијата против Отоманското Царство. Турците ретко успевале да навлезат на платото. Се велело дека името Омалос потекнувало од револуционерна песна.[5]

Пештерата Цани го добила името по Цанис Маркос, револуционерен поглавар во раните години на турската инвазија, кој ја направил свое дувло. Го добил прекарот „Фобос“ (страв). Пештерата била околу 2,5км долга и се спуштала 241 метар. Тоа било всушност покриена клисура.[6]

Критскиот револуционер Хацимихалис Џанарис (1833-1916) бил роден во блискиот Лакои, и бил истакнат во конфликтите од 1855-1869 година, заробен, но избегал од затворот во Ханија, а потоа бил протеран во Одеса. Во 1912 година бил избран во грчкиот парламент. Иако починал во Ханија, неговата желба била да биде погребан во Омалос, каде покрај пештерата Цани се наоѓала црква посветена на него.[7]

За време на Втората светска војна платото се користело како аеродром.

  1. Wikimapia
  2. Visit Greece: Mitata
  3. 3,0 3,1 Loraine Wilson.
  4. „Tzanis Cave“. Архивирано од изворникот на 2014-12-25. Посетено на 2024-04-30.
  5. Rethemnos: “Πότε θα κάμει ξαστεριά”
  6. Tzanis or Homos Cave by Omalos
  7. Institute for Neohellenic Research

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]