Прејди на содржината

Олибол

Од Википедија — слободната енциклопедија
Олибол
Олибол
Видкрофна
Место на потеклоХоландија

Олибол е холандско бење, вид на крофна или пржено тесто што традиционално се јаде на новогодишната ноќ. Луѓето често го јадат со суво грозје печено во него, и со шеќер во прав одозгора. Друга варијација се прави со јаболко внатре наместо суво грозје. Слична храна има насекаде низ светот.

Олибол се разновидни кнедли направени со помош на топка за сладолед или две лажици за да се извади одредено количество тесто и да се стави за пржење. На овој начин се појавува олибол во форма на сфера. Олиболен традиционално се јаде на новогодишната ноќ[1] и на саеми. Во зима се продаваат и на улица на тезги.

Тестото се прави од брашно, јајца, квасец, сол, млеко, прашок за печиво и обично рибизли, суво грозје, а понекогаш и кора од лимон или зашеќерено овошје. Олиеболен обично се служи со шеќер во прав.

Во Фландрија „олибол“ се нарекува и „смутебол“ бидејќи често се готви во животинска маст (особено со сало) наместо со растително масло.

Свежо пржен олибол со суво грозје и јаболка, Онтарио, Канада.
Забава за Нова Година во Нов Амстердам, 1636 година. Момчето во центарот има два олиболи

Потеклото на олибол не е сосема јасно. Некои велат дека првпат биле направени од германските племиња во Холандија за време на Јуле, периодот помеѓу 21 декември и 2 јануари кога се користеле такви печива.[2] Исто така, се шпекулира дека тие биле воведени во Холандија во 15 век од португалски сефардски еврејски имигранти; храната е поврзана со еврејската суфганија која традиционално се јаде на Ханука.[3] Најраниот откриен рецепт потекнува од холандската книга од 1667 година „Разумниот готвач“.[4]

Млада жена со тенџере за готвење исполнето со олибол (Алберт Кејп, околу 1652 година)

Со векови Холанѓаните јаделе „маслено колаче“, старо име за олибол („мрцна топка“). Во текот на деветнаесеттиот век зборот „олибол“ почнал повеќе да се користи. Изданието на речникот Ван Дејл од 1868 година го вклучувал зборот „олибол“.[5]

Крустиљони

[уреди | уреди извор]

Многу сличен вид на олибол може да се најде и во валонскиот дел на Белгија, Брисел и северна Франција. Крустилоните се пржени топчиња од тесто кои се служат топли и обилно посипани со шеќер во прав. Обично се сервираат во хартиена шишарка со мала пластична виљушка за да се јадат. Тие обично се продаваат на саеми во Белгија и во Лил, Франција.

Натпревар за олибол

[уреди | уреди извор]

Од 1993 до 2017 година, холандскиот весник Алгемен Дагблад одржувал на крајот на секоја година натпревар за олибол.

Поврзано

[уреди | уреди извор]
  1. Sijs, Nicoline van der (2009). Cookies, Coleslaw, and Stoops: The Influence of Dutch on the North American Languages. Amsterdam UP. стр. 135. ISBN 978-90-8964-124-3.
  2. Bikker-Otten, Geertje (1998-12-19). „Digibron.nl, De duistere oorsprong van de oliebol“. Digibron.nl (холандски). Посетено на 2020-08-21.
  3. „How Hanukkah sufganiyot became a national treat in the Netherlands“. Jewish Telegraphic Agency (англиски). 2016-12-14. Посетено на 2019-11-19.
  4. „Oliebollen“. home.hccnet.nl.
  5. „Word of the Day - plasticity - Dictionary.com“. Посетено на 6 April 2019.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]