Один од Лејре
.jpg)
Один од Лејре — мала лиена сребрена фигурина од околу 900 година н.е., која прикажува поединец на престол опкружен со две птици и две животински глави.
Откритие
[уреди | уреди извор]Фигурината била пронајдена од локалниот аматер археолог Томи Олесен на 2 септември 2009 година, за време на ископувањата на музејот Роскилде во мало село во Гамел Лејре („Стар Лејре“) во близина на модерниот град Лејре, Данска.[1] Фигурината била изложена во музејот Роскилде на 13 ноември 2009 година, а сега е дел од постојаната изложба.
Опис
[уреди | уреди извор]Сребрената фигурина е од околу 900 година од нашата ера. Таа е висока 18 мм и тежи 9 грама.[2] На неа е прикажан поединец на престол, облечен во фустан долг до подот, престилка, четири ѓердани со мониста,со прстен на вратот, наметка и капа. Две птици седат на потпирачите за раце, а на задниот дел од тронот се претставени глави на две животни. Фигурината има инкрустиран црн ниело (легура во црна боја) и е позлатена.[1][3]
Идентитет
[уреди | уреди извор]Идентитетот на прикажаната фигурина е предмет на спор. Таа прво била интерпретирана како богот Один кој седи на својот престол Хлидскјалф, од каде гледа во сите светови. Птиците би биле гавраните Хугин и Мунин, кои собирале информации за Один. Главите на ѕверот можат да ги симболизираат двата волци на Один, Гери и Фреки. Сепак, некои научници специјализирани за облеката и родовата застапеност од Викиншката ера, во однос на полот истакнале дека личноста е целосно облечена во женска облека, што резултирало со теории дека фигурата всушност може да ја претставува или божицата Фриг (сопругата на Один) или Фреја. Посочени се паралели помеѓу „Один од Лејре“ и сребрена фигура често идентификувана како Фреја пронајдена во Аска, Шведска.[4] Едно длабоко истражување од 2018 година заклучило дека личноста на тронот дефинитивно не е облечена во типичната машка облека од ерата, туку дека подеднакво може да биде женски фустан кој посочува на висок статус или оној на машки христијански бискуп. Во ниеден случај не би укажувал на Один.[5]
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 Louise Lauritsen, "Et unikt fund af Odin fra Lejre" Архивирано на 17 ноември 2009 г., Roskilde Avis, 13 November 2009 (Danish)
- ↑ further information page Архивирано на 19 јули 2011 г. on Roskilde Museum website (Danish).
- ↑ "Odin fra Lejre" Архивирано на 26 јуни 2010 г. on Roskilde Museum website (Danish).
- ↑ Óluva Ellingsgaard, "Var Odin en kvinde?", Videnskab.dk, 27 January 2010 (Danish)
- ↑ Pesch, Alexandra. 2018. Götterthrone und ein gefährlicher Stuhl: Bemerkungen zum „Odin aus Lejre“. Hvanndalir – Beiträge zur europäischen Altertumskunde und mediävistischen Literaturwissenschaft. Festschrift für Wilhelm Heizmann. Ergänzungsbände zum Reallexikon der Germanischen Altertumskunde 106. De Gruyter. https://doi.org/10.1515/9783110569483-026
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- „Odin from Lejre - a unique find at Roskilde Museum“. Roskilde Museum. 2009. Архивирано од изворникот на 15 January 2010.
- Official release from the Roskilde Museum website (in English)
- Christensen, Tom (2009). „Odin fra Lejre“ (PDF). ROMU 2009: Årsskrift fra Roskilde Museum (дански). Roskilde: Roskilde Museum: 6–26. ISBN 978-87-88563-75-7. ISSN 0107-928X. Архивирано од изворникот (PDF) на 2017-03-26. Посетено на 2025-01-23.