Обрабена каменоломка

Обрабена каменоломка
	Цветови и лисја на Saxifraga marginata
	Детал од цветот на Saxifraga marginata
Научна класификација [ у ]
Царство:	Растенија
клад:	Скриеносеменици
клад:	Евдикоти
Ред:	Каменоломковидни
Семејство:	Каменоломки
Род:	Каменоломка
Вид:	Обрабена каменоломка
Научен назив
	Saxifraga marginata; Sternb.
Синоними
	Список Saxifraga boryi Boiss. & Heldr.; Saxifraga carpathica N.Terracc.; Saxifraga coriophylla Griseb.; Saxifraga marginata var. bubakii (Rohlena) Horný & Webr; Saxifraga pseudocaesia Rochel; Saxifraga recta Ten.; Saxifraga rigens Kit.; Saxifraga rocheliana Sternb.; ;

Обрабена каменоломка (науч. Saxifraga marginata) — вид цветно растение од родот каменоломка во семејството на каменоломките (Saxifragaceae), по потекло од југоисточна Европа.^[1]^[2]

Опис и распространетост

Ова е повеќегодишно тревесто растение со густи мали розети што создаваат перничеста формација. Цветните стебленца се самостојни, високи 3–9 см, со спирално распоредени листови и густи жлездести влакна на површината. Розетните ливчиња се мали, најчесто долги 3–4 мм, понекогаш до 10 мм, широки 1,5–2,5 мм, долгнавести до обратно-јајцевидно-лопатовидни, врвот обично тап, со јасен хиалински раб; во долната половина по работ имаат влакненца, одоздола средишно гребеновидно испакнати, обично со 5–7 хидатоди. Стеблените листови се линејно-копјесто-лопатовидни, црвенкасти, со жлездести влакна, на врвот зелени и голи. Цветови иа малку, 2–4, распоредени во цимозно штитовидно соцветие. Чашкините ливчиња се копјести, долги 3 мм, врвот е црвенкав, со густи жлездести влакна. Венечни ливчиња се бели или розови, понекогаш со розови жили, долги 7–10 мм, обратно-јајцевидни, кон основата клиновидни. Прашниците се долги околу 4 мм; филаментите се најчесто розови; столпчињата во врвниот дел се розови.^[3]

Расте на варовнички карпи во алпски и субалпски појас.^[3]

Варијабилност

Saxifraga marginata var. marginata — Венечните ливчиња се двапати подолги од ливчињата на чашката (до 8 мм). Листовите на розетата се обратно-јајцевидни, во основата клиновидни, тапи, долги 5-12 мм, широки 3-5 мм. Во Македонија не се среќава оваа варијанта.^[3]
Saxifraga marginata var. coriophylla — Венечните ливчиња се двапати подолги од ливчињата на чашката (до 8 мм). Листовите на розетата се линејно-лопатовидни, долги 4-6 мм, широки 0.8-1.5 мм. Во Македонија се среќава на Шар Планина, Бистра, Кораб, Дешат - Крчин.^[3]
Saxifraga marginata var. balcanica — Венечните ливчиња се трипати подолги од ливчињата на чашката (до 14 мм). Во Македонија се среќава единствено на клисурите на Мавровска Река и р. Радика.^[3]

Галерија

Хербариумски примерок на Saxifraga marginata var. balcanica
Хербариумски примерок на Saxifraga marginata var. coriophylla
Хербариумски примерок на Saxifraga marginata var. coriophylla
Детал од Saxifraga marginata
Цвет на Saxifraga marginata
Цвет на Saxifraga marginata
Цвет на Saxifraga marginata
Цветови од растението Saxifraga marginata
Цветови од растението Saxifraga marginata

Наводи

1 2 „Saxifraga marginata Sternb“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 30 April 2021.
↑ „Kabschia Saxifrage (Saxifraga marginata)“. Plants Database. National Gardening Association. 2021. Посетено на 30 April 2021.
1 2 3 4 5 Мицевски, Кирил (1998). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 1084–1085.

[794043-1-1] 1 2 „Saxifraga marginata Sternb“. Plants of the World Online. Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. Посетено на 30 April 2021.

[2] „Kabschia Saxifrage (Saxifraga marginata)“. Plants Database. National Gardening Association. 2021. Посетено на 30 April 2021.

[:0-3] 1 2 3 4 5 Мицевски, Кирил (1998). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 1084–1085.

[1]

[2]

[3]