Прејди на содржината

Новозеландско нане

Од Википедија — слободната енциклопедија
Новозеландско нане, маорско нане
Неправилен статус (НЗ СКЗВ)[1]
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Евдикоти
клад: Астериди
Ред: Усноцветовидни
Род: Нане
Вид: Новозеландско нане, маорско нане
Научен назив
Mentha cunninghamii
Бентам
Синоними
  • Mentha consimilis Кол.
  • Micromeria cunninghamii Benth.[2]

Новозеландското или маорското нане (науч: Mentha cunninghamii)[3]вид во рамките на родот Mentha, ендемски во Нов Зеланд.[4][5]

Растението било именувано во чест на англискиот ботаничар Алан Канингем, кој бил познат по своите колекции на растенија во Австралија и Нов Зеланд.[6] Покрај имињата на англиски јазик, потврдени се и неколку вообичаени имиња на растението на маорскиот јазик, вклучувајќи: hīoi,[7] moki и mokimoki[7][8] Вториот термин се користи и за неповрзаните папрати Microsorum scandens и Doodia caudata.[9]

Новозеландското нане дели ист мирис со други видови од родот Mentha, но по изглед е многу различна од многу други видови нане.[6] Се претпоставува дека всушност може да биде поблиска поврзана со членовите на родот Micromeria.[10]

Mentha cunninghamii во еколошкиот округ Ваитакере, Окленд

Новозеландското нане е ендемско на четирите острови Северен Остров, Јужен Остров, Четемски Остров и Стјуартски Остров во Нов Зеланд.[6] Се среќава генерално во тревни полиња и на отворени земјишта.[11][12] Се населува на надморска височина од крајбрежна до алпска, во опсег од морското ниво до 1.400 метри.[7] Изворите различно ја опишуваат нејзината сезона на цветање како почеток во јужната полутопка во септември[4] или ноември,[13] а завршува во април.[6]

Од 2018 година, Новозеландскиот систем за класификација на закани (NZTCS) на Службата за заштита на природата на Нов Зеланд го проценува заштитниот статус на Mentha cunninghamii како „Во ризик: Опаѓање“. Системот го користи статусот во опаѓање за да ги означи популациите кои моментално поседуваат големи популации, но доживуваат опаѓање што на крајот би можело да доведе до нивно наведување како „Загрозени“.[14]

Човечка употреба

[уреди | уреди извор]

Mentha cunninghamii ја користеле Маорите од Нов Зеланд како дијафоретик (наменет за предизвикување потење). Листовите се користат и за нивниот мирис, вклучително и во готвењето.[3] Опишано е како лесно растение за одгледување во многу градини.[15]

  1. Грешка во наводот: Погрешна ознака <ref>; нема зададено текст за наводите по име NZTCS.
  2. „Mentha cunninghamii Бентам“. GBIF Secretariat. 2019. Посетено на 2021-01-29.
  3. 1 2 „Mentha cunninghamii. Hioi. New Zealand mint“. Māori Plant Use Database. Архивирано од изворникот на 2021-02-01. Посетено на 2021-01-29.
  4. 1 2 „Taxon Profile - Mentha cunninghamii“. Flora of New Zealand. Посетено на 2021-01-29.
  5. „Mentha cunninghamii (Benth.) Benth“. The Plant List. Посетено на 2021-01-29.
  6. 1 2 3 4 Lange, P.J. „Mentha cunninghamii“. New Zealand Plant Conservation Network. Посетено на 2021-01-29.
  7. 1 2 3 Cheeseman 1906.
  8. „New Zealand mint, Mentha cunninghamii Benth“. Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa. Посетено на 2021-01-29.
  9. „mokimoki - Māori Dictionary“. Māori Dictionary. Посетено на 2021-01-30.
  10. Tucker & Naczi 2006.
  11. Allan 1961.
  12. „New Zealand mint Mentha cunninghamii“. Rare Species. Посетено на 2021-01-29.
  13. Webb, Sykes & Garnock-Jones 1988.
  14. Townsend, Andrew J.; de Lange, Peter J.; Duffy, Clinton A.J.; Miskelly, Colin M.; Molloy, Janice; Norton, David A. (January 2008). New Zealand Threat Classification System manual (PDF) (англиски). Wellington, New Zealand: Science & Technical Publishing Department of Conservation. ISBN 9780478143645. Посетено на 2 February 2018.
  15. „Mentha cunninghamii“. Wai-ora. Посетено на 2021-01-29.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]