Прејди на содржината

Николаус Јозеф фон Жакен

Од Википедија — слободната енциклопедија
Николаус Џозеф фон Жакен
Роден(а)16 февруари 1727(1727-02-16)
Лајден
Починал(а)26 октомври 1817(1817-10-26) (возр. 90)
Виена
Познат помедицина, хемија, ботаника
Поважни наградичлен, Кралска шведска академија на науките
Авторска кратенка (бот.)Jacq.
ДецаЈосиф Франц, Емил Готфрид, Франциска

Николаус Јозеф Фрајхер фон Жакен (германски: Nicolaus Joseph von Jacquin; 16 февруари 1727 - 26 октомври 1817 ) — австриски научник кој ги проучувал медицината, хемијата и ботаниката.

Биографија

[уреди | уреди извор]
Selectarum Stirpium Americanarum Historia, 1780, Национална библиотека на Полска .
Haemanthus pubescens L., Николаус Јозеф Фрајхер фон Жакен 1798 година

Роден во Лајден, Холандија, студирал медицина на Универзитетот Лајден, а потоа се преселил прво во Париз, а потоа во Виена. Во 1752 година студирал под менторство на Џерард ван Свитен во Виена.

Помеѓу 1755 и 1759 година, Жакен бил испратен во Западните Инди, Средна Америка, Венецуела и Нова Гранада од Франц I за да собира растенија за палатата Шенбрун и собрал голема колекција на животински, растителни и минерални примероци. Во 1797 година, Александар фон Хумболт го искористил проучувањето на овие збирки и разговорот со Жакен за да се подготви за своето патување во Америка.[1]

Во 1763 година, Жакен станал професор по хемија и минералогија на Бергакадемија Шемниц (сега Банска Штјавница во Словачка). Во 1768 година, тој бил назначен за професор по ботаника и хемија и станал директор на ботаничките градини на Универзитетот во Виена. За својата работа ја добил титулата Едлер во 1774 година. Во 1783 година, бил избран за странски член на Кралската шведска академија на науките. Во 1806 година, бил прогласен за барон. Во 1809 година, станал дописник на Кралскиот институт, кој подоцна станал Кралска холандска академија за уметности и науки.[2]

Неговиот помлад син, Емил Готфрид (1767-1792) и неговата ќерка Франциска (1769-1850), биле пријатели на Моцарт; Моцарт напишал две песни за Готфрид и ги објавил под името на Готфрид („ Als Luise... “, K. 520 и „ Das Traumbild “, K. 530) и ѝ одржувал часови по пијано на Франциска. Моцарт посветил значителен број од своите дела на семејството Жакен, меѓу кои е триото Кегелштат (трио за пијано,кларинет и виола). Ова за прв пат било свирено во куќата на Жакен во август 1786 година, додека Франциска свирела на пијано.

Неговиот син Јозеф Франц (1766–1839) го наследил како професор по ботаника и хемија на Универзитетот во Виена и напишал неколку значајни ботанички книги.

Фон Жакен починал во Виена.

Него го одбележуваат родовите Jacquinia (Theophrastaceae) и Jacquiniella (Orchidaceae). Во 2011 година, австриската ковачница издала сребрени монети за да ги одбележи неговите научни експедиции на Карибите.[3]

Публикации

[уреди | уреди извор]

Наводи

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Daum, Andreas (2019). Alexander von Humboldt. Munich: C. H. Beck. стр. 36–37, 42, 69. ISBN 978-3-406-73436-6.
  2. ↑ „Nikolaus Joseph von Jacquin (1727–1817)“. Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. Архивирано од изворникот на 2015-09-23. Посетено на 19 July 2015.
  3. ↑ „Austrian Mint Issues Nikolaus Joseph von Jacquin 20€ Silver Coin“. Coin Update News. Архивирано од изворникот на 10 March 2011. Посетено на 8 March 2011.
  4. ↑ Jacquin, Nikolaus Joseph (4 June 1760). Enumeratio systematica plantarum. Theodor Haak.
  5. ↑ „Selectarum stirpium Americanarum historia, in qua ad Linnaeanum systema determinatae descriptaeque sistuntur plantae illae, quas in insulis Martinica, Jamaica, Domingo aliisque et in vicinae continentis parte, observavit rariores; adjectis iconibus ad autoris archetypa pictis :: Latin American plant literature“. mertzdigital.nybg.org.
  6. ↑ Details – Hortus botanicus vindobonensis, seu, Plantarum rariorum, quae in Horto botanico vindobonensi ... :coluntur, icones coloratae et succinctae descriptiones / – Biodiversity Heritage Library. www.biodiversitylibrary.org. Leopold Joannis Kaliwoda. 1770.
  7. ↑ Details – Florae Austriacae, sive, Plantarum selectarum in Austriae archiducatu :sponte crescentium icones, ad vivum coloratae, et descriptionibus, ac synonymis illustratae / – Biodiversity Heritage Library. www.biodiversitylibrary.org. Leopoldi Joannis Kaliwoda. 1773.
  8. ↑ Details – Icones plantarum rariorum / – Biodiversity Heritage Library. www.biodiversitylibrary.org. C. F. Wappler. 1781.
  9. ↑ Details – Plantarum rariorum horti caesarei Schoenbrunnensis descriptiones et icones / – Biodiversity Heritage Library. www.biodiversitylibrary.org. C. F. Wappler. 1797.
  10. ↑ Jacquin, Nikolaus Joseph (1800). Fragmenta botanica, figuris coloratis illustrata. Mathias Andreas Schmidt.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Николаус_Јозеф_фон_Жакен&oldid=5603420“