Нивици

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Нивици
Ψαράδες
Поглед на Нивици
Поглед на Нивици
Нивици се наоѓа во Грција
Нивици
Координати: 40°49′ СГШ 21°01′ ИГД / 
Земја Грција
Област Западна Македонија
Округ Лерин
Општина Преспа
Општ. единица Преспа
Надм. вис. 860 м
Население (2011)[1]
 • Вкупно 83
Часовен појас EET (UTC+2)
 • Лете (DST) EEST (UTC+3)
Извадок од говор на маж од с. Нивици, Мала Преспа, раскажан месниот долнопреспански дијалект.

Проблеми со пуштањето? Помош.

Нивици (грчки: Ψαράδες, Псарадес; до 1927 г. Νίβιτσα, Нивица или Νίβιστα, Нивиста[2]) — село во Преспанско, Егејска Македонија, денес дел од општината Преспа. на Леринскиот округ во Западна Македонија, Грција. Населението брои 83 жители (2011), сите Македонци.[3]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во најјужниот дел на големото Преспанско Езеро, на подножјето од продолжетокот на Галичица, наречен Сува Гора, на надморска височина од 860 м.[3] Во близина е тромеѓата на денешна Грција со Р. Македонија и Албанија. Нивици е сместено на полуостров, кој самиот има долг тесен залив, крај кој лежи селото. Атарот зафаќа 16 км2.[3]

Историја[уреди | уреди извор]

Пештерната црква „Св. Преображение“ кај Нивици

Селото првпат се спомнува во XV век.[4]

Селската врква „Успение на Пресвета Богородица“ датира од XIX век и има статус на заштитено културно добро.[5]

Вo „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“ се вели дека во 1873 г. Нивици (Nivitzi) било село во Ресенската каза со 30 домакинства и 92 жители Македонци.[6][7] Во истиот период, според патописните пописи на Милош Милоевиќ, во селото имало 93 македонски[8] куќи.[3]

Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. в Нивица било село во Битолската каза со 200 жители, сите Македонци христијани.[6][9] По Илинденското востание во 1904 г. целото село преминало под врховенството на Бугарската егзархија.[10] По податоците на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Нивици (Nivitsi) имало 528 Македонци.[6][11] Црквата „Пресвета Богородица“ е изградена во 1893 г.[12]

Според Ѓорѓи Трајчев, во 1911/1912 г. во Нивици имало 72 куќи со вкупно 696 жители, црква со 2 свештаници училиште со еден учител.[13]

Пештерната црква „Пресвета Богородица Елеуса“ од 1373 г.
Куќи во Нивици

Со Букурешкиот договор во 1913 г. Нивици е припоено кон грчката држава, кога имало 674 жители.[3] Во 1927 г. грчките власти го преименувало во Псарадес.[14] Во 1928 г. во државниот попис се заведени 585 жители.[3]

Селото настрадало во Граѓанската војна кога дел од жителите се преселиле во Р. Македонија, но селото сепак не се растурило.[3] На 25 и 26 март 1949 г. во Нивици е одржан Вториот конгрес на НОФ. Сепак, намалувањето на населението продолжило и понатаму, особено поради големото иселување во прекуокеанските земји и поголемите градски центри.[3]

Во истражувањето спроведено во 1993 г. е утврдено дека селото е чисто „славофонско“ и дека македонскиот јазик во него е зачуван на средно ниво.[15]

Население[уреди | уреди извор]

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 770 433 430 247 167 144 158 83
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото припаѓа на општинската единица Преспа со седиште во Р’мби, која припаѓа на поголемата општина Преспа, во округот Лерин. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Нивици, во кој спаѓа и селото Винени.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Главно занимање на мештаните е риболовот. Се ловат големи количества риба (Симовски споменува 500 тони)[3] и постои рибарска задруга.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција. http://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/resident_population_census2011rev.xls. 
  2. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Νίβιτσα - Ψαράδες
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Симовски, Тодор (1998). Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански карактеристики. I. Скопје: Институт за национална историја. стр. 165-166. 
  4. Гандев, Христо. „Българската народност през XV век. Демографско и етнографско изследване“, Наука и изкуство, II изд., София, 1989.
  5. „ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ36/3733/80/20-2-1987 - ΦΕΚ 281/Β/9-6-1987“. Διαρκής κατάλογος κηρυγμένων αρχαιολογικών τόπων και μνημείων. http://listedmonuments.culture.gr/fek.php?ID_FEKYA=8940&v17=. 
  6. 6,0 6,1 6,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  7. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр. 88-89.
  8. нарекувајќи ги „српски
  9. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 242.
  10. Силянов, Христо. Освободителните борби на Македония, том II, София, 1993, стр. 125.
  11. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 170-171.
  12. Македонски Алманах, издава Ц.К. на МПО, редактор Петър Ацев, издание на "The Macedonian Tribune", Indianapolis, 1940, стр. 42.
  13. Трайчев, Георги. Български селища в днешна Албания, в: Отецъ Паисий, 15-31 юли 1929 година, стр.212.
  14. Λιθοξόου, Δημήτρης. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971
  15. Riki Van Boeschoten. "Usage des langues minoritaires dans les départements de Florina et d’Aridea (Macédoine)"