Неоноар

Дама во цемент, 1968 г.

Неоноар (англиски: neo-noir, погрешно: нео-ноар) — ознака за „ноарскиот“ бран (филмски стил) што бил присутен на американските киноплатна во првата половина на 1970-тите години, појавен како одраз на Вотергејтската афера и американските неуспеси во Виетнамската војна. Понекогаш овој поим се проширува и на филмови во боја со елементи на ноар, кои биле снимани во подоцнежниот период.

Одлики

Дејвид Линч бил еден од главните пионери на жанрот, преку неколку филмови што ги режирал, како што се Сино кадифе (1986), Изгубениот автопат (1997) и Малхоланд Драјв (2001).

Режисерите на неоноарски филмови се навраќаат на „класичниот ноар“ преку употреба на холандски агли, игра на светлина и сенки, неурамнотежени кадри, како и замаглување на линијата помеѓу доброто и лошото и правилното и погрешното. Тематските мотиви вклучуваат одмазда, параноја и отуѓување.

Обично претставувајќи американски криминалистички драми или психолошки трилери, неоноарските филмови имаат заеднички теми, раскажувачки структури и карактеристични визуелни елементи. Ликовите честопати се судирни антијунаци, заглавени во тешки ситуации и принудени да носат одлуки водени од очај или нихилистички морални системи. Визуелните елементи вклучуваат ниско осветлување, впечатлива употреба на светлина и сенка и невообичаена поставеност на камерата. Звучните ефекти придонесуваат за создавање на ноарска атмосфера исполнета со параноја и носталгија.

Од почетокот на 1960-тите години се снимени мал број големи филмови во класичниот стил на филм ноар. Овие нови остварувања најчесто вклучуваат тематски и визуелни елементи што потсетуваат на филм ноар. И класичните и неоноарските филмови често се произведуваат како независни производства.

По 1970 г., кинокритичарите почнале да го издвојуваат „неоноарот“ како посебен жанр. Терминологијата како „тврд стил“ (англ. hard-boiled), „неокласичен“ и слични, честопати се отфрлаат и од критичарите и од авторите.

Роберт Арнет наведува: „Неоноарот станал толку аморфен како жанр или движење, што секој филм во кој се појавува детектив или криминал се квалификува како таков.“ Сценаристот и режисер Лари Грос ги идентификува Алфавил на Жан-Лик Годар, заедно со Мртва точка (1967) на Џон Бурман и Долгото збогување (1973) на Роберт Алтман (заснован на романот на Рејмонд Чендлер), како неоноарски филмови. Грос смета дека тие отстапуваат од класичниот ноар преку социолошкиот, наместо психолошкиот фокус. Неоноарот вклучува ликови што вршат насилни кривични дела, но без мотивациите и раскажувачките обрасци пронајдени во филм ноар.

Неоноарот добил глобален карактер кога филмаџиите почнале да црпат елементи од филмови на светскиот пазар. На пример, делата на Квентин Тарантино се под влијание на класикот на Ринго Лам од 1987 г., Град во пламен. Ова особено се однесува на филмот Касапски кучиња, кој бил клучен за етаблирањето на Тарантино во октомври 1992 г.

Надворешни врски

• Arnett, Robert (Fall 2006). „Eighties Noir: The Dissenting Voice in Reagan's America“. Journal of Popular Film and Television. 34 (3): 123–129. doi:10.3200/JPFT.34.3.123-129. S2CID 190713884.
• Conard, Mark T. (2007). The Philosophy of Neo-noir. Lexington, Ky.: The University Press of Kentucky. ISBN 978-0-8131-2422-3. The Philosophy of Neo-noir на Гугл Книги.
• Hirsch, Foster (1999). Detours and Lost Highways: A Map of Neo-Noir. New York: Proscenium Publishers. ISBN 0-87910-288-8. Detours and Lost Highways: A Map of Neo-Noir на Гугл Книги.
• Martin, Richard (1997). Mean Streets and Raging Bulls: The Legacy of Film Noir in Contemporary American Cinema. Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 0-8108-3337-9.
• Snee, Brian J. (July 2009). „Soft-boiled Cinema: Joel and Ethan Coens' Neo-classical Neo-noirs“. Literature/Film Quarterly. 37 (3).